๑๐. ปัชโชตสูตร เล่ม ๑๕

{๒๑๔} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

คนเราไม่ควรให้ตน ไม่ควรสละตน ควรปล่อยแต่วาจาที่ดีงาม แต่ไม่ควรปล่อยวาจาที่ชั่ว

๙. ปาเถยยสูตร

ว่าด้วยเทวดาถามปัญหา ๕ ข้อ

{๒๑๕} [๗๙] เทวดาทูลถามว่า

อะไรหนอรวบรวมไว้ซึ่งเสบียง อะไรหนอเป็นที่นอนเนื่องแห่งโภคทรัพย์ทั้งหลาย อะไรหนอฉุดคร่านรชนไป อะไรหนอละได้ยากในโลก สัตว์เป็นอันมากติดอยู่ในอะไร เหมือนนกติดบ่วง{๒๑๖} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ศรัทธาย่อมรวบรวมไว้ซึ่งเสบียง สิริคือมิ่งขวัญเป็นที่นอนเนื่องแห่งโภคทรัพย์ทั้งหลาย ความอยากย่อมฉุดคร่านรชนไป ความอยากละได้ยากในโลก สัตว์เป็นอันมากติดอยู่ในความอยากเหมือนนกติดบ่วงฉะนั้น

๑๐. ปัชโชตสูตร

ว่าด้วยเทวดาถามปัญหา ๖ ข้อ

{๒๑๗} [๘๐] เทวดาทูลถามว่า

อะไรหนอเป็นแสงสว่างในโลก อะไรหนอเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก อะไรหนอเป็นสหายในการทำงานของผู้เป็นอยู่ด้วยการงาน อะไรหนอเป็นเครื่องสืบต่อชีวิต

อะไรหนอเลี้ยงดูบุคคลผู้เกียจคร้านและไม่เกียจคร้านไว้เหมือนมารดาเลี้ยงดูบุตร เหล่าสัตว์ที่อาศัยแผ่นดิน อาศัยอะไรหนอจึงเลี้ยงชีวิตอยู่ได้{๒๑๘} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก สติเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก ฝูงโคเป็นสหายในการทำงานของผู้เป็นอยู่ด้วยการงาน ไถเป็นเครื่องสืบต่อชีวิตฝนย่อมเลี้ยงดูทั้งผู้เกียจคร้านและผู้ไม่เกียจคร้าน เหมือนมารดาเลี้ยงดูบุตร เหล่าสัตว์ที่อาศัยแผ่นดิน อาศัยฝนจึงมีชีวิตอยู่ได้

๑๑. อรณสูตร

ว่าด้วยเทวดาถามปัญหา ๖ ข้อ

{๒๑๙} [๘๑] เทวดาทูลถามว่า

ในโลกนี้ คนพวกไหนหนอไม่เป็นข้าคึก พรหมจรรย์ที่อยู่จบแล้วของคนพวกไหนย่อมไม่เสื่อม คนพวกไหนกำหนดรู้ความอยากได้ในโลกนี้ ความเป็นไทย่อมมีแก่คนพวกไหนทุกเมื่อในโลกนี้ ใครหนอตั้งมั่นอยู่ในศีลมารดาบิดาหรือพี่น้องพากันกราบไหว้ ใครหนอแม้จะมีชาติตระกูลที่ตํ่าต้อยพวกกษัตริย์ก็พากันกราบไหว้