๑๐. ปัชโชตสูตร เล่ม ๑๕

กึสุ โลกสฺมิ ปชฺโชโต กึสุ โลกสฺมิ ชาคโร

กึสุ กมฺเม สชีวานํ กึสุ จสฺส อิริยาปโถ

กึสุ อลสํ อนลสญฺจ มาตา ปุตฺตํว โปสติ

กึสุ ภูตา อุปชีวนฺติ เย ปาณา ปฐวึ สิตาติ ฯ

เทวดาทูลถามว่า

อะไรเป็นแสงสว่างในโลก อะไรหนอเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก อะไรหนอเป็นสหายในการงานของผู้เป็นอยู่ด้วยการงาน อะไรหนอเป็นเครื่องสืบต่อชีวิตของเขา อะไรหนอย่อมพะนอเลี้ยงบุคคลผู้เกียจคร้านบ้าง ไม่เกียจคร้านบ้าง บ้างมารดาเลี้ยงดูบุตร เหล่าสัตว์มีชีวิตที่อาศัยแผ่นดินอาศัยอะไรหนอเลี้ยงชีวิต ฯ

ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต สติ โลกสฺมิ ชาคโร

คาโว กมฺเม สชีวานํ สีตสฺส อิริยาปโถ

วุฏฺฐิ อลสํ อนลสญฺจ ๑ มาตา ปุตฺตํว โปสติ

วุฏฺฐึ ภูตา อุปชีวนฺติ เย ปาณา ปฐวึ สิตาติ ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า

ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก สติเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก ฝูงโคเป็นสหายในการงานของผู้เป็นอยู่ด้วยการงาน ไถเป็นเครื่องต่อชีวิตของเขา ฝนย่อมเลี้ยงบุคคลผู้เกียจคร้านบ้างไม่เกียจคร้านบ้าง เหมือนมารดาเลี้ยงบุตร เหล่าสัตว์มีชีวิตที่อาศัยแผ่นดิน อาศัยฝนเลี้ยงชีวิต ฯ