๓. กัจฉปชาดก เล่ม ๒๗

{๔๑๕} [๔๑๕] ความสุขกายสบายใจจะเสื่อมไปเพราะเกี่ยวข้องกับมิตรคนใด ผู้ฉลาดพึงรักษาลาภ ยศ และชีวิตของตนที่มิตรนั้นจะครอบงำ ไว้ให้ได้เสียก่อน ดุจบุคคลรักษาตาของตนไว้ฉะนั้น{๔๑๖} [๔๑๖] ความสุขกายสบายใจจะเจริญเพราะเกี่ยวข้องกับมิตรคนใด ผู้ ฉลาดพึงทำข้อปฏิบัติในกิจทั้งปวงของมิตรนั้นให้มีเสมอในตน

{๔๑๗} [๔๑๗] ดูก่อนราชสีห์และเสือโคร่ง จงมาเถิด เชิญท่านทั้งสองจงกลับ เข้าไปยังป่าใหญ่ พวกมนุษย์จะได้ไม่ตัดป่าของเราที่ปราศจากราชสีห์และเสือโคร่ง ราชสีห์และเสือโคร่งอย่าได้เป็นผู้ไร้ป่าเลย

๓. กัจฉปชาดก (๒๗๓)

ว่าด้วยลิงสัปดน

(พระฤๅษีโพธิสัตว์พูดล้อลิงสัปดนที่ถูกเต่างับองคชาตใช้มือประคอง อุ้มเต่ามาหาว่า)

{๔๑๘} [๔๑๘] ใครหนอเดินมาเหมือนคนยกอาหาร เหมือนพราหมณ์ผู้ได้ลาภมาเต็มมือ ท่านไปรวยภักษาหารมาแต่ที่ไหนหนอ ท่านเข้าไป หาผู้มีศรัทธาคนใดมา

(ลิงสัปดนกล่าวว่า)

{๔๑๙} [๔๑๙] ดูก่อนท่านผู้เจริญข้าพเจ้าเป็นลิงผู้โง่เขลาจับต้องสิ่งที่บุคคล ไม่ควรจับต้อง ขอพระคุณเจ้าโปรดเปลื้องข้าพเจ้าให้พ้นทุกข์ ด้วยเถิด ขอความเจริญจงมีแก่พระคุณเจ้า ข้าพเจ้ารอดตัว จากความฉิบหายนี้ได้ก็จะไปอยู่ที่ภูเขา

(พระฤๅษีเจรจากับเต่าว่า)

{๔๒๐} [๔๒๐] เต่าทั้งหลายสืบเนื่องมาจากกัสสปโคตร ลิงทั้งหลายสืบเนื่อง มาจากโกณฑัญญโคตร ดูก่อนเต่าผู้เป็นเทือกแถวกัสสปโคตร ท่านจงปล่อยลิงผู้เป็นเทือกแถวโกณฑัญญโคตรเสียเถิด ท่านคงเคยเสพเมถุนกันมาบ้างแล้ว

๔. โลลชาดก (๒๗๔)

ว่าด้วยโทษของความละโมบ

(นกพิราบโพธิสัตว์เห็นกาทอดถอนใจอยู่ จึงสัพยอกว่า)

{๔๒๑} [๔๒๑] ไยนกยางผู้มีเมฆเป็นปู่ตัวนี้จึงมีหงอน คงจะเป็นโจร ดูก่อน แม่นกยาง ท่านจงมาข้างนี้เถิด กาผู้เป็นสหายของเราดุร้ายนะ

(กาได้ยินดังนั้นจึงกล่าวว่า)

{๔๒๒} [๔๒๒] เราไม่ใช่นกยางมีหงอน เราเป็นกาละโมบ ท่านดูให้ดี เราไม่ฟังคำของท่าน จึงถูกถอนขนกลับมา

(นกพิราบโพธิสัตว์กล่าวว่า)

{๔๒๓} [๔๒๓] สหายรัก ท่านจะได้รับทุกข์อีก เพราะว่าปกติของท่านเป็นเช่นนั้น ของบริโภคของมนุษย์มิใช่นกจะบริโภคได้ง่ายเลย