๒. เสตเกตุชาดก เล่ม ๒๗

มา ตาต กุชฺฌิ น หิ สาธุ โกโธ

พหุมฺปิ เต อทิฏฺฐํ อสฺสุตญฺจ

มาตาปิตา ทิสา ๑ ตาต เสตเกตุ

อาจริยมาหุ ทิสตํ ปสตฺถา ฯ

พ่อเอ๋ย อย่าโกรธเลย เพราะความโกรธไม่ดี ทิศที่เจ้าไม่ได้ยินได้ฟังมีเป็นอันมาก พ่อเสตเกตุเอ๋ย มารดาบิดาชื่อว่า เป็นทิศ พระอริยเจ้าทั้งหลายกล่าวสรรเสริญอาจารย์ว่า เป็นทิศ.

อคาริโน อนฺนปานวตฺถทา ๒

อวฺหายิกา ตมฺปิ ทิสํ วทนฺติ

เอสา ทิสา ปรมา เสตเกตุ

ยํ ปตฺวา ทุกฺขี สุขิโน ภวนฺติ ฯ

คฤหัสถ์ทั้งหลายผู้ให้ข้าว น้ำ และผ้า ผู้ให้มารับ ท่านก็กล่าวว่า เป็นทิศเสตเกตุเอ๋ย บุคคลผู้มีความทุกข์ถึงทิศใดแล้วกลับเป็นผู้มีความสุข ทิศนั้นชื่อว่า เป็นทิศสูงสุด.

ขราชินา ชฏิลา ปงฺกทนฺตา

ทุมุกฺขรูปา ๓ เยเม ชปนฺติ มนฺเต

กจฺจิ นุ เต มานุสเก ปโยเค

อิทํ วิทู ปริมุตฺตา อปายา ฯ

ชฎิลเหล่าใด นุ่งหนังเสือเหลืองทั้งเล็บ มีฟันเขรอะ รูปร่างมอมแมมสาธยายมนต์อยู่ ชฎิลเหล่านั้น ตั้งอยู่ในความเพียรที่มนุษย์ควรทำ เจนจัดโลกนี้ จะพ้นจากอบายได้ละหรือ?

ปาปานิ กมฺมานิ กริตฺวา ๔ ราช

พหุสฺสุโต เนว ๕ จเรยฺย ธมฺมํ

สหสฺสเวโทปิ น ตํ ปฏิจฺจ

ทุกฺขา ปมุญฺเจ จรณํ อปตฺวา ฯ

ข้าแต่พระราชา บุคคลแม้จะมีเวทมนต์ตั้งพัน เป็นพหูสูต กระทำแต่กรรมอันลามกทั้งหลาย ไม่พึงประพฤติธรรม ผู้นั้น อาศัยความเป็นพหูสูตนั้น ไม่ประพฤติจรณธรรม จะพึงพ้นจากทุกข์ไปไม่ได้.

สหสฺสเวโทปิ น ตํ ปฏิจฺจ

ทุกฺขา ปมุญฺเจ จรณํ อปตฺวา

มญฺญามิ เวทา อผลา ภวนฺติ

สสํยมํ จรณญฺเญว ๑ สจฺจํ ฯ

๑ ม. ทิสตา ฯ ยุ. ทิสา ตา ฯ ๒ ม. อนฺนทปานวตฺถทา ฯ ๓ ม. ทุมฺมกฺขรูปา ฯ

ยุ. ทุมฺมุกฺขรูป ฯ ๔ ม. กริตฺวาน ฯ ๕ ม. น ฯ

บุคคลแม้มีเวทมนต์ตั้งพัน อาศัยความเป็นพหูสูตนั้น แต่ไม่ประพฤติจรณธรรม พึงพ้นจากทุกข์ไปไม่ได้ เมื่อเป็นเช่นนั้น เราย่อมสำคัญว่าเวททั้งหลาย ย่อมไม่มีผล การประพฤติสำรวมด้วยดีนั่นแล เป็นความจริงแท้.

น เหว เวทา อผลา ภวนฺติ

สสํยมํ จรณญฺเญว ๑ สจฺจํ

กิตฺติญฺจ ๒ ปปฺโปติ อธิจฺจ เวเท

สนฺตึ ปุเณติ ๓ จรเณน ทนฺโตติ ฯ

เสตเกตุชาตกํ ทุติยํ ฯ

เวททั้งหลายจะไม่มีผลเลยนั้นหามิได้ การประพฤติสำรวมด้วยดีนั่นแลเป็นความจริงแท้ บุคคลเรียนเวททั้งหลายแล้ว ย่อมได้รับเกียรติ บุคคลฝึกฝนตนด้วยจรณธรรม ย่อมถึงสันติ.

จบ เสตเกตุชาดกที่ ๒.