๕. กโปตกชาดก เล่ม ๒๗

อิทานิ โขมฺหิ สุขิโต อโรโค

นิกฺกณฺฏโก นิปฺปติโต กโปโต

กาหามิทานิ หทยสฺส ตุฏฺฐึ

ตถาหิ มํ มํสสากํ พเลติ ฯ

บัดนี้ เราเป็นสุข ไม่มีโรค นกพิราบผู้เหมือนหนามในหทัยบินไปแล้วบัดนี้ เราจักกระทำความยินดีแห่งหทัย เพราะเหตุว่า ชิ้นเนื้อและแกงจะทำให้เราเกิดกำลัง.

กายํ พลากา สิขินี โจรี ลงฺฆีปิตามหา

โอรํ พลาเก อาคจฺฉ จณฺโฑ เม วายโส สขา ฯ

นกกระยางอะไรนี่ มีหงอน ขี้ขโมย เป็นปู่นก โลดเต้นอยู่ แน่ะนกกระยาง ท่านจงออกมาข้างนอกเสีย กาผู้เป็นสหายของเราดุร้าย.

อลญฺหิ เต ชคฺฆิตาเย มมํ ทิสฺวาน เอทิสํ

วิลูนํ สูทปุตฺเตน ปิฏฺฐมฏฺเฐน ๔ มกฺขิตํ ฯ

ท่านได้เห็นเรามีขนปีก อันพ่อครัวถอนแล้วทาด้วยน้ำข้าวเช่นนี้ ไม่ควรจะมาหัวเราะเยาะเลย.

สุนฺหาโต สุวิลิตฺโตสิ อนฺนปาเนน ตปฺปิโต

กณฺเฐ จ เต เวฬุริโย อคมาสิ ๑ กชงฺคลํ ฯ

๑ ม. ชีโน ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ม. มญฺเญ ตฺวญฺเญว ฯ ยุ. ตฺวมฺปิ มญฺเญว ฯ

๓ ม. กตํ เจว ฯ ๔ สี. ยุ. ปิฏฺฐมทฺเทน ฯ ม. ปิฏฺฐมณฺเฑน ฯ

ท่านอาบดีแล้ว ลูบไล้ดีแล้ว เอิบอิ่มไปด้วยข้าวและน้ำ และมีแก้วไพฑูรย์อยู่ที่คอ ได้ไปกชังคลประเทศมาหรือ?

มา เต มิตฺโต อมิตฺโต วา อคมาสิ กชงฺคลํ

ปิญฺชานิ ๒ ตตฺถ ลายิตฺวา กณฺเฐ พนฺธนฺติ วฏฺฏนํ ฯ

เราจะเป็นมิตร หรือมิใช่มิตรของท่านก็ตาม ท่านอย่าได้กล่าวว่า ท่านได้ไปยังกชังคลประเทศมาหรือ เพราะว่า ในกชังคลประเทศนั้น ชนทั้งหลายถอนขนของเราออกแล้ว ผูกชิ้นกระเบื้องไว้ที่คอ.

ปุน ปาปชฺชสี สมฺม สีลํ หิ ตว ตาทิสํ

น หิ มานุสกา โภคา สุภุญฺชา โหนฺติ ปกฺขิโนติ ๓ ฯ

กโปตกชาตกํ นิฏฺฐิตํ ฯ

อฑฺฒวคฺโค ตติโย ฯ

___________

ตสฺสุทฺทานํ

อถ วณฺณ สสีล หิริ ลภเต

สุมุขาสิ สสาลิย ๔ มิตฺตวโร

อถ จกฺก ปลาส สราช สโต

ยว พาล กโปตก ปณฺณรส ๕ ฯ

___________

ตตฺร วคฺคุทฺทานํ ภวติ ฯ

ชินญฺจ วณฺณํ อสมํ วคุปฺปริ

สุเทสิตา ชาตกนฺติ สนฺติ วีสติ

มเหสิโน พฺรหฺมจริตฺตมุตฺต

มโวจ คาถา อตฺถวตี สุพฺยญฺชนา ฯ

ปญฺจกนิปาตํ นิฏฺฐิตํ ฯ

๑ สี. ม. อคมา นุ ฯ ๒ ม. ปิญฺฉานิ ฯ ๓ ม. ปกฺขิณาติ ฯ ๔ ม. สุมุขา วิส สาฬิย ฯ

๕ อิทํ ทุติยตติยวคฺคทุวเย สโมธานุทฺทานํ ฯ

แน่ะสหาย ท่านจะประสบสภาพเห็นปานนี้อีก เพราะปกติของท่านเป็นเช่นนั้น อันโภคะของพวกมนุษย์ไม่ใช่เป็นของที่นกจะกินได้ง่ายเลย.

จบ กโปตกชาดกที่ ๕.

จบ อัฑฒวรรคที่ ๓.

_________________

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ทีฆีติโกสลชาดก ๒. มิคโปตกชาดก

๓. มูสิกชาดก ๔. จุลลธนุคคหชาดก

๕. กโปตกชาดก.

_________________

รวมวรรคที่มีในปัญจกนิบาตนี้ คือ

๑. มณิกุณฑลวรรค ๒. วรรณาโรหวรรค

๓. อัฑฒวรรค.

จบ ปัญจกนิบาตชาดก