๒. อัฏฐสัททชาดก เล่ม ๒๗

อิทํ ปุเร นินฺนมาหุ พหุมจฺฉํ มโหทกํ

อาวาโส พกราชสฺส เปตฺติกํ ภวนํ มม

ตฺยชฺช ภิงฺเคน ๑ ยาเปม โอกํ น วิชฺชหามเส ๒

สระมงคลโบกขรณีนี้ แต่ก่อนเป็นที่ลุ่มลึก มีน้ำมาก ปลาก็มาก เป็นที่อยู่อาศัยของพระยานกยาง เป็นที่อยู่แห่งบิดาของเรา บัดนี้ น้ำแห้งวันนี้พวกเราจะพากันเลี้ยงชีพด้วยกบ แม้พวกเราจะถูกความบีบคั้นถึงเพียงนี้ ก็จะไม่ละที่อยู่.

โก ทุติยํ อสีลิสฺส พนฺธุรสฺสกฺขิ เภชฺชติ ๓

โก เม ปุตฺเต กุลาวกํ มญฺจ โสตฺถึ กริสฺสติ ฯ

ใครจะทำลายนัยน์ตาข้างที่สองของนายพันธุระ ผู้มีอาวุธในมือให้แตกได้ใครจักกระทำลูก และรังของเรา และตัวเราให้มีความสวัสดีได้?

สพฺพา ปริกฺขตา เผคฺคุ ยาว ตสฺสา คตี อหุ

ขีณภกฺโข มหาราช สาเร น รมตี ฆุโณ ฯ

ดูกรมหาบพิตร คติของกระพี้ไม้นั้นมีอยู่เพียงใด กระพี้ไม้ทั้งหมดแมลงภู่เจาะกินสิ้นแล้วเพียงนั้น แมลงภู่หมดอาหารแล้ว ย่อมไม่ยินดีในไม้แก่น.

สา นูนาหํ อิโต คนฺตฺวา รญฺโญ มุตฺตา นิเวสนา

อตฺตานํ รมยิสฺสามิ ทุมสาขานิเกตินี ๔ ฯ

ไฉนหนอ เราจึงจะจากที่นี่ไปให้พ้นจากราชนิเวศน์เสียได้ บันเทิงใจชมต้นไม้ กิ่งไม้ที่มีดอก ทำรังอาศัยอยู่ตามประสาของเรา.

โส นูนาหํ อิโต คนฺตฺวา รญฺโญ มุตฺโต นิเวสนา

อคฺโคทกานิ ปิวิสฺสามิ ยูถสฺส ปุรโต วชํ ฯ

ไฉนหนอ เราจึงจะจากที่นี่ไปให้พ้นจากราชนิเวศน์เสียได้ จักนำหน้าฝูงไปดื่มน้ำที่ดีเลิศได้.

ตํ มํ กาเมหิ สมฺมตฺตํ รตฺตํ กาเมสุ มุจฺฉิตํ

อานยี ภรโต ลุทฺโธ ๕ พาหิโก ภทฺทมตฺถุ เต ฯ

นายพรานภรตะชาวพาหิกรัฐ นำเราผู้มัวเมาด้วยกามทั้งหลาย ผู้กำหนัดหมกมุ่นอยู่ในกามมาแล้ว ลิงนั้นกล่าวว่า ขอความเจริญจงมีแก่ท่านขอท่านจงปล่อยข้าพเจ้าเถิด.

อนฺธการติมิสายํ ตุงฺเค อุปริ ปพฺพเต

สา มํ สเณฺหน มุทุนา มา ปาทํ ขณิยสฺมนิ ๑ ฯ

๑ สี. ม. เภเกน ฯ ๒ ม. วชหามเส ฯ ๓ ม. พนฺธรสฺสกฺขิ เภจฺฉติ ฯ

๔ ม. ทุมสาขนิเกตินี ฯ ๕ ม. สพฺพตฺล ลุทฺโท ฯ

เมื่อความมือตื้อปรากฏเบื้องบนภูเขาอันแข็งคม นางกินนรีนั้นได้กล่าวกะเราด้วยถ้อยคำอันไพเราะอ่อนหวานว่า ท่านอย่าจรดเท้าลงบนแผ่นดิน.

อสํสยํ ชาติขยนฺตทสฺสี

น คพฺภเสยฺยํ ปุนราวฏิสฺสํ ๒

อยมนฺติมา ปจฺฉิมคพฺภเสยฺยา ๓

ขีโณ เม สํสาโร ปุนพฺภวายาติ ฯ

อฏฺฐสทฺทชาตกํ ทุติยํ ฯ

เราเห็นนิพพานอันเป็นที่สิ้นชาติ ไม่ต้องเวียนมายังกำเนิดคัพกไสยาอีกต่อไป โดยไม่ต้องสงสัย ความเกิดของเรานี้เป็นชาติมีในที่สุดกำเนิดคัพภไสยาก็มีในภายหลัง สงสารเพื่อภพใหม่ต่อไปของเราสิ้นสุดแล้ว.

จบ อัฏฐสัททชาดกที่ ๒.