๓. สุลสาชาดก เล่ม ๒๗

อิทํ สุวณฺณกายูรํ มุตฺตา เวฬุริยา พหู

สพฺพํ หรสฺสุ ภทฺทนฺเต มญฺจ ทาสีติ สาวย ฯ

สร้อยคอทองคำนี้ แก้วมุกดา แก้วไพฑูรย์มีมาก ท่านจงนำเอาทรัพย์นี้ไปทั้งหมด ขอความเจริญจงมีแก่ท่าน และจงประกาศข้าพเจ้าว่า เป็นทาสีเถิดฯ

โอโรปยสฺสุ กลฺยาณึ ๔ มา พหุํ ๕ ปริเทวสิ

น จาหํ อภิชานามิ อาคนฺตฺวา ๖ ธนมาภตํ ฯ

แน่ะแม่คนงาม เจ้าจงเปลื้องเครื่องประดับออก อย่ามัวร่ำไรให้มากเลยเราไม่รู้อะไรทั้งนั้น เรานำเจ้ามาเพื่อทรัพย์เท่านั้น.

ยโต สรามิ อตฺตานํ ยโต ปตฺตาสฺมิ วิญฺญุตํ

เนวาหํ ๗ อภิชานามิ อญฺญํ ปิยตรํ ตยา ฯ

ฉันมานึกถึงตัวเอง นับตั้งแต่น้อยคุ้มใหญ่ ฉันไม่ได้รู้จักรักชายอื่นยิ่งไปกว่าท่านเลย.

เอหิ ตํ อุปคูหิสฺสํ กริสฺสํ จ ปทกฺขิณํ

น หิทานิ ปุน อตฺถิ มม ตุยฺหญฺจ สงฺคโม ฯ

ขอเชิญท่านนั่งลง ฉันจักขอกอดรัดท่านให้สมรัก และจักกระทำประทักษิณท่านเสียก่อน เพราะว่าต่อแต่นี้ไป การคบหากันระหว่างฉันกับท่านจะไม่มีอีก.

น หิ สพฺเพสุ ฐาเนสุ ปุริโส โหติ ปณฺฑิโต

อิตฺถีปิ ปณฺฑิตา โหติ ตตฺถ ตตฺถ วิจกฺขณา ฯ

ชายจะเป็นบัณฑิตในที่ทุกแห่งก็หาไม่ แม้หญิงก็เป็นบัณฑิตมีปัญญาเฉลียวฉลาดในที่นั้นๆ ได้.

น หิ สพฺเพสุ ฐาเนสุ ปุริโส โหติ ปณฺฑิโต

อิตฺถีปิ ปณฺฑิตา โหติ ลหุมตฺถํ วิจินฺติกา ฯ

๑ ม. ขลิ ยสฺมนิ ฯ ๒ ม. ปุนราวชิสฺสํ ฯ ๓ สี. ยุ. อยํ หิเม อนฺติมา

คพฺภเสยฺยา ฯ ๔ ม. กลฺยาณิ ฯ ๕ ม. มา พาฬฺหํ ฯ ๖ ม. อหนฺตฺวา ฯ

๗ ม. น จาหํ ฯ

ชายจะเป็นบัณฑิตในที่ทุกแห่งก็หาไม่ แม้หญิงก็เป็นบัณฑิตมีปัญญาดำริเหตุผลได้รวดเร็ว.

ลหุญฺจ วต ขิปฺปญฺจ นิกฏฺเฐ สมเจตยิ

มิคํ ปุณฺณายตเนว ๑ สุลสา สตฺตุกํ วธิ ฯ

นางสุลสาหญิงแพศยายืนอยู่ ณ ที่ใกล้โจร คิดอุบายจะฆ่าโจร ได้ฆ่าโจรสัตตุกะตายได้รวดเร็ว เหมือนนายพรานเนื้อผู้ฉลาดฆ่าเนื้อได้เร็วพลันเมื่อมีธนูบริบูรณ์มากแล้ว ฉะนั้น.

โยธ อุปฺปติตํ อตฺถํ น ขิปฺปมนุพุชฺฌติ

โส หญฺญเต มนฺทมตี โจโรว คิริคพฺภเร ฯ

ในโลกนี้ ผู้ใดไม่รู้เหตุผลที่เกิดขึ้นได้ฉับพลัน ผู้นั้นมีปัญญาเขลาย่อมถูกฆ่าตาย เหมือนโจรถูกฆ่าตายที่ซอกภูเขา ฉะนั้น.

โยธ ๒ อุปฺปติตํ อตฺถํ ขิปฺปเมว นิโพธติ

มุจฺจเต สตฺตุสมฺพาธา สุลสา สตฺตุกามิวาติ ฯ

ในโลกนี้ ผู้ใดย่อมรอบรู้เหตุผลที่เกิดขึ้นได้ฉับพลัน ผู้นั้นย่อมพ้นจากความเบียดเบียนของศัตรูได้ เหมือนนางสุลสาหญิงแพศยาหลุดพ้นไปจากโจรสัตตุกะ ฉะนั้น.

จบ สุลสาชาดกที่ ๓.