๒. มุทุปาณิชาดก เล่ม ๒๗

๒. ปทุมวรรค

๑. ปทุมชาดก (๒๖๑)

ว่าด้วยการขอดอกบัวด้วยพูดเกินจริง

(ลูกชายเศรษฐีคนที่ ๑ กล่าวขอดอกบัวชายจมูกแหว่งว่า)

{๓๘๒} [๓๘๒] ผมและหนวดที่ตัดแล้วโกนแล้วย่อมงอกขึ้นใหม่ได้ ฉันใด จมูก ของท่านก็ขอให้งอกขึ้นใหม่ ฉันนั้น ข้าพเจ้าขอดอกบัวท่าน ขอท่านจงให้แก่ข้าพเจ้าเถิด(ลูกชายเศรษฐีคนที่ ๒ กล่าวขอว่า)

{๓๘๓} [๓๘๓] พืชที่เก็บไว้ในฤดูใบไม้ร่วงเอาหว่านลงในนาย่อมงอกขึ้นได้ ฉันใด จมูกของท่านก็ขอให้งอกขึ้นใหม่ ฉันนั้น ข้าพเจ้าขอดอกบัวท่าน ขอท่านจงให้แก่ข้าพเจ้าเถิด(ลูกชายเศรษฐีคนที่ ๓ กล่าวขอว่า)

{๓๘๔} [๓๘๔] เขาทั้งสองคนคิดว่าท่านจักให้ดอกบัวแก่ตนจึงได้พูดเพ้อเจ้อไป พวกเขาจะพูดหรือไม่พูดก็ตาม จมูกของท่านก็ไม่มีทางงอกขึ้นได้ ดูก่อนสหาย ข้าพเจ้าขอดอกบัวท่าน ขอท่านจงให้แก่ข้าพเจ้าเถิด

๒. มุทุปาณิชาดก (๒๖๒)

ว่าด้วยการลวงด้วยฝ่ามืออันน่อนนุ่ม

(พระราชธิดาให้แม่นมเรียนคาถาเพื่อไปทูลพระราชกุมารว่า)

{๓๘๕} [๓๘๕] ถ้าคนรับใช้ของพระองค์ผู้มีฝ่ามืออ่อน ๑ ช้างที่ฝึกดีแล้ว ๑ เวลามืด ๑ ฝนตก ๑ จะพึงมีในกาลใด ความปรารถนา ของพระองค์ก็จะสมประสงค์ในกาลนั้นเป็นแน่(พระราชาโพธิสัตว์ไม่อาจรักษาพระราชธิดาไว้ได้ จึงได้ตรัสว่า)

{๓๘๖} [๓๘๖] หญิงทั้งหลายเป็นผู้ที่บุรุษไม่สามารถจะรักษาไว้ได้ มีถ้อยคำ ฉํ่าหวาน ยากที่จะให้เต็มได้ เสมอด้วยแม่น้ำ ย่อมจะจมลง ในนรก บัณฑิตรู้ชัดอย่างนี้แล้วพึงหลีกเว้นเสียให้ไกล{๓๘๗} [๓๘๗] หญิงเหล่านั้นเข้าไปคบหาบุรุษใดเพราะความพอใจหรือเพราะ ทรัพย์ก็ตาม พวกเธอย่อมตามเผาผลาญบุรุษนั้นฉับพลัน เปรียบ เหมือนไฟที่ไหม้ฐานที่ตั้งของตนฉะนั้น

๓. จูฬปโลภนชาดก (๒๖๓)

ว่าด้วยธรรมดาของสตรี

(อนิตถิกุมารโพธิสัตว์ดำริจะช่วยดาบสผู้เสื่อมจากฌาน จึงตรัสว่า)

{๓๘๘} [๓๘๘] ตัวท่านเองเดินมาบนนํ้าที่ไม่แตกได้ด้วยฤทธิ์ ครั้นถึงความ คลุกคลีกับหญิงเข้า จึงจมลงในทะเล

{๓๘๙} [๓๘๙] ธรรมดาสตรีทั้งหลายเป็นผู้ทำให้งงงวย มีมายามาก และ ทำให้พรหมจรรย์กำเริบร้อนได้ จึงจมลงในอบายภูมิ บัณฑิต รู้ชัดอย่างนี้แล้วพึงหลีกเว้นเสียให้ไกล{๓๙๐} [๓๙๐] หญิงเหล่านั้นเข้าไปคบหาบุรุษใดเพราะความพอใจหรือเพราะ ทรัพย์ก็ตาม พวกเธอย่อมตามเผาผลาญบุรุษนั้นฉับพลัน เปรียบ เหมือนไฟที่ไหม้ฐานที่ตั้งของตนฉะนั้น