๗. นิโครธชาดก เล่ม ๒๗

น วาหเมตํ ๔ ชานามิ โกวายํ กสฺส จาริ วา ๕-

ยถา สาโข วทิ ๖ เอวํ นิโคฺรธ กินฺติ มญฺญสิ ฯ

ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงพระนามว่านิโครธ ท่านสาขะเสนาบดีพูดว่า เราไม่รู้จักคนนี้เลยว่าเป็นใครกัน หรือเป็นเพื่อนของใคร พระองค์จะทรงเข้าพระทัยอย่างไร?

ตโต คลวินีเตน ปุริสา นีหรึสุ มํ

ทตฺวา มุขปฺปหารานิ สาขสฺส วจนํ กรา ฯ

ลำดับนั้น บุรุษผู้ทำตามคำของท่านสาขะเสนาบดี เข้าจับคอตบหน้าข้าพระองค์ ขับไสออกไป.

เอตาทิสํ ทุมฺมตินา อกตญฺเญน ๗ ทุพฺภินา

กตํ อนริยํ สาเขน สขินา เต ชนาธิป ฯ

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมประชานิกร กรรมอันไม่ประเสริฐเช่นนี้ อันท่านสาขะเสนาบดี ผู้เป็นเพื่อนเก่าของพระองค์ เป็นคนมีความคิดทรามเป็นคนอกตัญญู ประทุษร้ายมิตรได้ทำแล้ว.

น วาหเมตํ ชานามิ นปิ เม โกจิ สํสติ

ยํ เม ตฺวํ สมฺม อกฺขาสิ สาเขน กฑฺฒนํ ๘ กตํ ฯ

๑ สี. พทฺธจรามิ ฯ ม. ปทฺธจรามฺหิ ฯ ๒ ม. มณฺฑพฺย ภาสึ ยมภาสเนยฺยํ ฯ

๓ ม. ปุตฺตกเหตุ มชฺช ฯ ๔ สี. จาหเมตํ ฯ ๕ ม. วาติ วา ฯ ๖ ม. จริ ฯ

๗ ม. อกตญฺญุน ฯ ๘ ม. การณํ ฯ

ดูกรสหาย เรื่องนี้เราไม่รู้เลย ใครก็ไม่ได้บอกแก่เรา ท่านมาบอกแก่เราว่า ท่านสาขะเสนาบดีฉุดคร่าท่าน.

สขีนํ สาชีวงฺกโร มม สาขสฺส จูภยํ

ตฺวํ โนสิสฺสริยํ ทาตา มนุสฺเสสุ มหคฺคตํ ๑

ตุยฺหมฺหา ลพฺภิตา อิทฺธิ เอตฺถ เม นตฺถิ สํสโย ฯ

ท่านเป็นคนทำเพื่อให้มีชีวิตอยู่สบายดี ท่านเป็นคนให้อิศริยยศ คือความเป็นใหญ่ ในหมู่มนุษย์แก่เราและสาขะเสนาบดีทั้งสองคน เราได้รับความสำเร็จเพราะท่านในเรื่องนี้ เราไม่มีความสงสัยเลย.

ยถาปิ วีชํ อคฺคิสฺมึ ฑยฺหติ น วิรูหติ

เอวํ กตํ อสปฺปุริเส นสฺสติ น วิรูหติ ฯ

กรรมที่บุคคลทำในอสัตบุรุษ ย่อมฉิบหายไม่งอกงาม เหมือนพืชที่บุคคลหว่านลงในไฟ ย่อมถูกไฟไหม้ ไม่งอกงามฉะนั้น.

กตญฺญุมฺหิ จ โปสมฺหิ สีลวนฺเต อริยวุตฺติเน

สุเขตฺเต วิย พีชานิ กตํ ตมฺหิ น นสฺสติ ฯ

ส่วนกรรมที่บุคคลทำในคนกตัญญู มีศีล มีความประพฤติประเสริฐ ย่อมไม่ฉิบหายไป เหมือนพืชที่บุคคลหว่านลงในนาดีฉะนั้น.

อิมญฺจ ๒ ชมฺมํ เนกติกํ อสปฺปุริสจินฺตกํ

หนนฺตุ สาขํ สตฺตีหิ นาสฺส อิจฺฉามิ ชีวิตํ ฯ

ราชบุรุษทั้งหลาย จงฆ่าสาขะเสนาบดีผู้ชั่วช้า มักหลอกลวง มีความคิดอย่างอสัตบุรุษคนนี้เสีย ด้วยหอกทั้งหลาย เราไม่ปรารถนาให้เขามีชีวิตอยู่เลย.

ขมตสฺส มหาราช ปาณา ทุปฺปฏิอานยา ๓

ขม เทว อสปฺปุริสสฺส นาสฺส อิจฺฉามหํ วธํ ฯ

ข้าแต่พระมหาราชา ขอพระองค์ได้โปรดอดโทษให้แก่เขาเถิด ชีวิตของคนตายแล้วไม่อาจจะนำกลับคืนมาได้ ขอได้ทรงโปรดอดโทษ แก่อสัตบุรุษเถิด พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระบาทไม่ปรารถนาให้ฆ่าเขา.

นิโคฺรธเมว เสเวยฺย น สาขมุปสํวเส

นิโคฺรธสฺมึ มตํ เสยฺโย ยญฺเจ สาขสฺมิ ชีวิตนฺติ ฯ

นิโคฺรธชาตกํ สตฺตมํ ฯ

ควรคบหาแต่นิโครธเท่านั้น ไม่ควรเข้าไปอาศัยเจ้าสาขะอยู่ ความตายในสำนักท่านนิโครธประเสริฐกว่า ความเป็นอยู่ในสำนักเจ้าสาขะจะประเสริฐอะไร.

จบ นิโครธชาดกที่ ๗.