๗. นิโครธชาดก เล่ม ๒๗

น วาหเมตํ ชานามิ โกวายํ กสฺส วาติ วา (๑)

ยถา สาโข วทิ (๒) เอวํ นิโคฺรธ กินฺติ มญฺญสิ.

ขอเดชะพระเจ้านิโครธ พระองค์ทรงเข้าพระทัยอย่างไร

ตามที่สาขเสนาบดีกล่าวว่า เราไม่รู้จักมันเลยว่า

มันผู้นี้เป็นใคร หรือเป็นคนสอดแนมของใคร

ตโต คลวินีเตน ปุริสา นีหรึสุ มํ

ทตฺวา มุขปฺปหารานิ สาขสฺส วจนํกรา.

ต่อแต่นั้น คนผู้กระทำตามคำสั่งของสาขเสนาบดี

ได้ตบหน้าข้าพระองค์แล้วลากคอนำข้าพระองค์ออกไป

เอตาทิสํ ทุมฺมตินา อกตญฺญุน ทุพฺภินา

กตํ อนริยํ สาเขน สขินา เต ชนาธิป.

ขอเดชะพระองค์ผู้เป็นใหญ่แห่งหมู่ชน

สาขเสนาบดีเพื่อนของพระองค์เป็นคนมีความคิดต่ำทราม

อกตัญญู ประทุษร้ายมิตร กระทำกรรมอันไม่ประเสริฐเช่นนี้

(พระเจ้านิโครธตรัสว่า)

น วาหเมตํ ชานามิ นปิ เม โกจิ สํสติ

ยํ เม ตฺวํ สมฺม อกฺขาสิ สาเขน กฑฺฒนํ (๑) กตํ.

เพื่อน เรื่องนี้เรายังไม่ทราบ ทั้งใคร ๆ ก็มิได้บอกเรา

ถึงเรื่องที่สาขะได้กระทำการฉุดคร่าท่าน มีแต่ท่านได้บอกเรา

สขีนํ สาชีวงฺกโร มม สาขสฺส จูภยํ

ตฺวํ โนสิสฺสริยํ ทาตา มนุสฺเสสุ มหนฺตตํ

ตยามา ลพฺภิตา อิทฺธี เอตฺถ เม นตฺถิ สํสโย.

ท่านส่งเสริมเพื่อนทั้งสอง คือ เราและสาขะให้มีอาชีพดีขึ้น

คือ ท่านได้ให้อิสริยยศแก่พวกเราเป็นใหญ่ในหมู่มนุษย์

สมบัติเหล่านี้พวกเราได้มาก็เพราะท่าน

ในเรื่องนี้เราไม่สงสัยเลย

ยถาปิ วีชมคฺคิสฺมึ ฑยฺหติ น วิรูหติ

เอวํ กตํ อสปฺปุริเส นสฺสติ น วิรูหติ.

เมล็ดพืชที่ถูกเผาในกองไฟย่อมไม่งอกขึ้น ฉันใด

ความดีที่ทำในคนชั่วก็ย่อมพินาศไปไม่งอกงาม ฉันนั้น

กตญฺญุมฺหิ จ โปสมฺหิ สีลวนฺเต อริยวุตฺติเน

สุเขตฺเต วิย พีชานิ กตํ ตมฺหิ น นสฺสติ.

ส่วนความดีที่ทำในคนผู้มีความกตัญญู มีศีล

มีความประพฤติอันประเสริฐ ย่อมไม่เสียหาย

เหมือนเมล็ดพืชในนาที่ดี

(พระราชารับสั่งว่า)

อิมญฺจ ชมฺมํ เนกติกํ อสปฺปุริสจินฺตกํ

หนนฺตุ สาขํ สตฺตีหิ นาสฺส อิจฺฉามิ ชีวิตํ.

ก็เจ้าสาขะผู้นี้เป็นคนชั่วช้า คดโกง มีความคิดเยี่ยงคนชั่ว

จงเอาหอกแทงมัน เราไม่ต้องการให้มันมีชีวิตอยู่

(นายโปตติกะกราบทูลว่า)

ขมตสฺส มหาราช ปาณา ทุปฺปฏิอานยา (๑)

ขม เทว อสปฺปุริสสฺส นาสฺส อิจฺฉามหํ วธํ.

ขอเดชะพระมหาราช ขอพระองค์ทรงโปรดงดโทษแก่เขาเถิด

ชีวิตนำกลับคืนมาไม่ได้ ขอเดชะพระองค์ผู้สมมติเทพ

ขอพระองค์ทรงโปรดงดโทษแก่คนชั่วเถิด

ข้าพระองค์ไม่ต้องการฆ่าเขา

(นายโปตติกะกล่าวสอนลูกสาวลูกชายว่า)

นิโคฺรธเมว เสเวยฺย น สาขมุปสํวเส

นิโคฺรธสฺมึ มตํ เสยฺโย ยญฺเจ สาขสฺมิ ชีวิตนฺติ.

นิโคฺรธชาตกํ สตฺตมํ.

ควรคบแต่พระเจ้านิโครธเท่านั้น

อย่าเข้าไปคบหาเจ้าสาขเสนาบดีเลย

การตายในสำนักของพระเจ้านิโครธประเสริฐกว่า

การมีชีวิตอยู่ในสำนักของเจ้าสาขเสนาบดีจะประเสริฐอะไร

นิโครธชาดกที่ ๗ จบ