๘. ธูมการีชาดก เล่ม ๒๗

ราชา อปุจฺฉิ วิธูรํ ธมฺมกาโม ยุธิฏฺฐิโล

อปิ พฺราหฺมณ ชานาสิ โก เอโก พหุ โสจติ ฯ

พระเจ้ายุธิฏฐิละผู้ทรงพอพระทัยในธรรม ได้ตรัสถามวิธูรบัณฑิตว่า ดูกรพราหมณ์ ท่านรู้บ้างไหมว่า ใครผู้เดียวเศร้าโศกเป็นอันมาก?

พฺราหฺมโณ อชยูเถน พหุเตนฺโท ๑ วเน วสํ

ธูมํ อกาสิ วาเสฏฺโฐ รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต ฯ

พราหมณ์วาเสฏฐโคตรผู้เป็นใหญ่ในฝูงแพะมากด้วยกัน ไม่เกียจคร้านทั้งกลางคืนกลางวัน เมื่ออยู่ในป่า ได้ก่อไฟให้เกิดควัน.

ตสฺส ตํธูมคนฺเธน สรภา มกสทฺทิตา ๒

วสฺสาวาสํ อุปคจฺฉฉ ธูมการิสฺส สนฺติเก ฯ

ชะมดทั้งหลายถูกเหลือบยุงรบกวน ก็พากันเข้าไปอาศัยอยู่ในสำนักของพราหมณ์ธูมการีตลอดฤดูฝน เพราะกลิ่นควันของพราหมณ์นั้น.

สรเภสุ มนํ กตฺวา อชา โส นาวพุชฺฌถ

อาคจฺฉนฺติ วชนฺติ วา ตสฺส ตา วินสุํ ๓ อชา ฯ

พราหมณ์นั้นเอาใจใส่อยู่กับพวกชะมด ไม่เอาใจใส่ถึงพวกแพะ ว่าจะมาเข้าคอกหรือไม่มา แพะของเขาเหล่านั้นได้หายไป.

สรภา สรเท กาเล ปหีนมกเส วเน

ปาวึสุ คิริทุคฺคานิ นทีนํ ปภวานิ จ ฯ

พอถึงสารทสมัย และในป่ามียุงซาลงแล้ว พวกชะมดก็พากันเข้าไปสู่ภูเขาทางที่กันดาร และต้นแม่น้ำทั้งหลาย ฯ

สรเภ จ คเต ทิสฺวา อชา จ วิภวํ คตา

กีโส จ วิวณฺโณ อาสิ ปณฺฑุโรคี จ พฺราหฺมโณ ฯ

พราหมณ์เห็นพวกชะมดหนีไปหมด และแพะทั้งหลายหายไป ก็ซูบผอมมีผิวพรรณซูบซีด เป็นโรคผอมเหลือง.

เอวํ โย สนฺนิรงฺกตฺวา อาคนฺตุํ กุรุเต ปิยํ

โส เอโก พหุ โสจติ ธูมการีว พฺราหฺมโณติ ฯ

ธูมการิชาตกํ อฏฺฐมํ ฯ

๑ สี. พหุเตโช ฯ ม. พหูเตโช ฯ ๒ ยุ. มกสฏฺฏิตา ฯ ๓ สี. วินสฺสุํ ฯ

เป็นอย่างนี้แหละ ผู้ใดละเลยคนเก่าเสียมากระทำความรักกับคนใหม่ผู้นั้นเป็นคนเดียว เศร้าโศกอยู่มาก เหมือนพราหมณ์ธูมการี ฉะนั้น.

จบ ธูมการีชาดกที่ ๘.