๑๐. มณิชาดก เล่ม ๒๗

จิรสฺสํ วต ปสฺสามิ สหายํ มณิธารินํ

สุกตา มสฺสุกุตฺติยา โสภเต วต เม สขา.

นานแล้วหนอ เราเพิ่งจะได้เห็นเพื่อนประดับแก้วมณี

เพื่อนของเราให้ช่างตกแต่งขนปากงามจริงหนอ

(กาได้ฟังดังนั้น จึงได้กล่าวว่า)

ปรูฬฺหกจฺฉนขโลโม อหํ กมฺเมสุ พฺยาวโฏ

จิรสฺสํ นฺหาปิตํ ลทฺธา โลมนฺตมชฺช หารยึ. (๑)

เรามัวยุ่งอยู่กับงานราชการ

เล็บและขนปีกจึงงอกยาวรุงรัง

เป็นเวลานานจึงได้ช่างกัลบก

ถอนออกเสียจนหมดในวันนี้

(นกพิราบโพธิสัตว์กล่าวว่า)

ยํ นุ โลมํ อหาเรสิ ทุลฺลภํ ลทฺธ กปฺปกํ

อถ กิญฺจรหิ เต สมฺม กณฺเฐ กินิกิลายติ. (๑)

เจ้าได้ช่างกัลบกที่หาได้ยากแล้วให้ถอนขนออกไป

เพื่อนเอ๋ย เมื่อเป็นเช่นนั้น

อะไรเล่า ส่งเสียงดังกริ่ง ๆ อยู่ที่คอของท่าน

(กาได้กล่าวว่า)

มนุสฺสสุขุมาลานํ มณิ กณฺเฐสุ ลมฺพติ

เตสาหํ อนุสิกฺขามิ มา ตฺวํ มญฺญิ ทวา กตํ.

ผู้ดีทั้งหลายห้อยแก้วมณีไว้ที่คอ

เราเลียนแบบพวกเขา

เจ้าอย่าเข้าใจว่า เราทำเล่น

{๙๖๗[๑๓๘] แม้หากเจ้าพอใจการตกแต่งขนปาก

ที่นายช่างตกแต่งได้อย่างสวยงามอย่างนี้

เพื่อนเอ๋ย เราจะให้เขาช่วยตกแต่งให้ท่าน

และแก้วมณีเราก็จะมอบให้ท่าน

(นกพิราบโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า)

สเจปิมํ ปิหยสิ มสฺสุกุตฺตึ สุการิตํ

การยิสฺสามิ เต สมฺม มณจาปิ ททามิ เต.

ตฺวญฺเญว มณินา ฉนฺโน สุกตาย จ มสฺสุยา

อามนฺต โข ตํ คจฺฉามิ ปิยํ เม ตว ทสฺสนนฺติ. (๙๘๐)

มณิชาตกํ (๑) ทสมํ. ขรปุตฺตวคฺโค (๒) ทุติโย. ตสฺสุทฺทาน

อถ ปสฺส สสูจิ จ ตุณฺฑิลโก

มิค มยฺหกปญฺจมปกฺขิวโร

อถ ปญฺชลิ วาริช เมชฺฌ ปุน

อถ วฏฺฏ กโปฏวเรน ทสาติ.

อถ วคฺคุทฺทานํ

อถ วคฺคํ ปกิตฺติสฺสํ ฉนิปาตํ วรุตฺตเม

อวาริยา จ สูจิ จ (๓) เทฺว จ วุตฺตา สุพฺยญฺชนาติ.

ฉกฺกนิปาตํ นิฏฺฐิตํ.

ท่านเท่านั้นสมควรแก่แก้วมณี

และการตกแต่งขนปากอย่างสวยงาม

การไม่เห็นท่านเป็นที่พอใจของเรา

เราขอลาท่านไปก่อน

มณิชาดกที่ ๑๐ จบ

ขรปุตตวรรคที่ ๒ จบ

รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ขรปุตตชาดก ๒. สูจิชาดก

๓. ตุณฑิลชาดก ๔. สุวัณณกักกฏกชาดก

๕. มัยหกสกุณชาดก ๖. ปัพพชิตวิเหฐกชาดก

๗. อุปสิงฆปุปผชาดก ๘. วิฆาสาทชาดก

๙. วัฏฏกชาดก ๑๐. มณิชาดก

รวมวรรคที่มีในนิบาตนี้ คือ

๑. อวาริยวรรค ๒. ขรปุตตวรรค

ฉักกนิบาต จบ