arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน

เวทนาตติกกุสลัตติกนเวทนาตติกนกุสลัตติกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๓๖–๘๖๐ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๖ ในอนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน เวทนาตติกกุสลัตติกนเวทนาตติกนกุสลัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๘๒๕–๘๓๔

หน้า ๘๒๕

เวทนาติกกุสลติกนเวทนาติกนกุสลติกะ

(๒. เวทนาติกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กุศลบท

[๘๓๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมป-

ยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย-

สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ทีไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๘๒๖

๕. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมป-

ยุตตธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย-สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๖. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตตธรรมอาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๗. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมป-

ยุตตธรรม, ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ.

๘. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย-

สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นอทุกขมสุขายเวทนาย-สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๓๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

หน้า ๘๒๗

อกุศลบท

[๘๓๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมป-ยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ.

๘. ฯลฯ อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นทุกขาย-

เวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ.

๑๕. ฯลฯ อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอทุกขม-

สุขายเวทนายสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ.

รวม ๒๑ วาระ

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

อัพยากตบท

[๘๓๙] ๑. ธรรมที่เป็นอัพยากตะ ที่เป็นสุขายเวทนายสัมป-ยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ ที่ไม่ใช่สุขาย-เวทนายสัมปยุตตธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๒๑ วาระ.

สำหรับบทที่ว่า อัพยากตธรรมเกิดขึ้น บทเดียวเท่านั้น มี ๓ วาระเมื่อเปลี่ยนแปลงไปตามแนวเวทนา ได้ ๒๑ วาระ พึงแจกตามมูล คือทุกขายเวทนายสัมปยุตตอัพยากตมูล ๑ อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตตมูล ๑

เวทนาติกกุสลติกนเวทนาติกนกุสลติกะ จบ

หน้า ๘๒๘

วิปากติกกุสลติกนวิปากติกนกุสลติกะ

(๓. วิปากติกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กุศลบท

[๘๔๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อกุศลบท

[๘๔๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่วิปากธัมมธรรมอาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

หน้า ๘๒๙

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อัพยากตบท

[๘๔๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ ที่ไม่ใช่เนววิปากนวิปาก-ธัมมธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากตะ ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมม-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

วิปากติกกุสลติกนวิปากติกนกุสลติกะ จบ

อุปาทินนติกกุสลติกนอุปาทินนติกนกุสลติกะ

(๔. อุปาทินนติกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กุศลบท

[๘๔๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิย-ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๘๓๐

๔. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนุปาทินนอนุปาทา-

นิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนุปาทินนอนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๔๗] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อกุศลบท

[๘๔๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทานิย-ธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอนุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๔๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อัพยากตบท

[๘๕๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ ที่ไม่ใช่อุปาทินนุปาทา-นิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอุปาทินนุปาทานิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๕๑] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

อุปาทินนติกกุสลติกนอุปาทินนติกนกุสลติกะ จบ

หน้า ๘๓๑

สังกิลิฏฐติกกุสลติกนสังกิลิฏฐติกนกุสลติกะ

(๕. สังกิลิฏฐติกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กุศลบท

[๘๕๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิก-ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิก-ธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๕๓] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อกุศลบท

[๘๕๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐสังกิเลสิก-ธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๕๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

หน้า ๘๓๒

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อัพยากตบท

๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตธรรม ที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐ-

สังกิเลสิกธรรม อาศัยอัพยากตธรรม ที่เป็นอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิก-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๖ วาระ

สังกิลิฏฐติกกุสลติกนสังกิลิฏฐติกนกุสลติกะ จบ

สวิตักกติกกุสลติกนสวิตักกติกนกุสลติกะ

(๖. สวิตักกติกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กุศลบท

[๘๕๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สวิตักกสวิจารธรรมอาศัยกุศลธรรมที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่กุศลที่ไม่ใช่อวิตักกวิจารมัตตธรรมอาศัยกุศลธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๕๗] ในเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ ฯลฯ

หน้า ๘๓๓

อกุศลบท

[๘๕๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่สวิตักกสวิจารธรรมอาศัยอกุศลธรรม ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

สวิตักกติกกุสลติกนสวิตักกติกนกุสลติกะ จบ

ปีติติกกุสลติกนปีติติกนกุสลติกะ

(๗. ปีติติกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กุศลบท

[๘๖๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ปีติสหคตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นปีติสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ.

๘. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขสหคตธรรม อาศัย

กุศลธรรม ที่เป็นสุขสหคตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๗ วาระ.

ในอุเบกขาสหคตบท มี ๗ วาระ เหมือนกับเวทนาติกะ.

ปีติติกกุสลติกนปีติติกนกุสลติกะ จบ

หน้า ๘๓๔

สนิทัสสนติกกุสลติกนสนิทัสสนติกนกุสลติกะ

(๒๒. สนิทัสสนติกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กุศลบท

[๘๖๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยกุศลธรรม ที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สนทัสสนสัปปฏิฆ-

ธรรม อาศัยกุศลธรรม ที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

๖. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆ-

ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

อกุศลบท

[๘๖๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆ-ธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

จบ เวทนาตติกกุสลัตติกนเวทนาตติกนกุสลัตติกะ