พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน
กุสลัตติกหีนัตติกนกุสลัตติกนหีนัตติกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๙๘–๘๓๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๖ ในอนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน กุสลัตติกหีนัตติกนกุสลัตติกนหีนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๘๑๑–๘๒๕
กุสลติกหีนติกนกุสลติกนหีนติกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๓. หีนติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
หีนบท
[๗๙๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่หีนธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยหีน-ธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๗๙๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
มัชฌิมบท
[๘๐๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัชฌิมธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะอาศัยมัชฌิมธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๐๑] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
ปณีตบท
[๘๐๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปณีตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปณีตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๐๓] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
กุสลติกหีนติกนกุสลติกนหีนติกะ จบ
กุสลติกมิจฉัตตติกนกุสลติกนมิจฉัตตติกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๔. มิจฉัตตติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
มิจฉัตตติกบท
[๘๐๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มิจฉัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศลอาศัยมิจฉัตตนิยตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๐๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
สัมมัตตนิยตบท
[๘๐๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัมมัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยสัมมัตตนิยตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๐๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
ปัจจยวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อนิยตบท
[๘๐๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ อาศัยอนิยตธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๐๙] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
กุสลติกมิจฉัตตติกนกุสลติกนมิจฉัตตติกะ จบ
กุสลติกมัคคารัมมณติกนกุสลติกนมัคคารัมมณติกะ(๑. กุสลติกะ ๑๕. มัคคารัมมณติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
มัคคารัมมณบท
[๘๑๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๑๑] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
มัคคเหตุกบท
[๘๑๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
มัคคาธิปติบท
[๘๑๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคาธิปติธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
กุสลติกมัคคารัมมณติกนกุสลติกนมัคคารัมมณติกะ จบ
กุสลติกอุปปันนติกนกุสลติกนอุปปันนติกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๖. อุปปันนติกะ)
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
อนุปปันนบท
[๘๑๖] ๑. อนุปปันนธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปปันนธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๑๗] ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ ฯลฯ
อุปาทิธรรม ก็เหมือนกับอนุปปันนธรรม.
กุสลติกอุปปันนติกนกุสลติกนอุปันนติกะ จบ
กุสลติกอตีตติกนกุสลติกนอตีตติกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๗ อตีตติกะ)
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
อตีตบท
[๘๑๘] ๑. อตีตธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อตีตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๑๙] ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ ฯลฯ
อนาคตธรรม ก็เหมือนกับอตีตธรรม.
กุสลติกอตีตติกนกุสลติกนอตีตติกะ จบ
กุสลติกอตีตารัมมณติกนกุสลติกนอตีตารัมมณติกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๘. อตีตารัมมณติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อตีตารัมมณบท
[๘๒๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอตีตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๒๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
อนาคตารัมมณบท
[๘๒๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยอนาคตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๒๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ปัจจุปปันนารัมมณบท
[๘๒๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๒๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
กุสลติกอตีตารัมมณติกนกุสลติกนอตีตารัมมณติกะ จบ
กุสลติกอัชฌัตตติกนกุสลติกนอัขฌัตตติกะ
(๑. กุสลติกะ ๑๙. อัชฌัตตติกะ)
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
อัชฌัตตบท
๑. อัชฌัตตธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตต-ธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ.
พหิทธาบท
๑. พหิทธาธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรม
ที่ไม่ใช่พหิทธาธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๑๘ วาระ.
กุสลติกอัชฌัตตติกนกุสลติกนอัชฌัตตติกะ จบ
กุสลติกอัชฌัตตารัมมณติกะ
นกุสลติกนอัชฌัตตารัมมณติกะ
(๑. กุสลติกะ ๒๐. อัชฌัตตารัมมณติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อัชฌัตตารัมมณบท
[๘๒๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๒๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
พหิทธารัมมณบท
[๘๒๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่พหิทธารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยพหิทธารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๒๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
กุสลติกอัชฌัตตารัมมณติกนกุสลติกนอัชฌัตตารัมมณติกะ จบ
กุสลติกสนิทัสสนติกนกุสลติกนสนิทัสสนติกะ
(๑. กุสลติกะ ๒๑. สนิทัสสนติกะ)
ปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. อารัมมณปัจจัย
สนิทัสสนสัปปฏิฆบท
[๘๓๐] ๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย
ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๓๑] ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ
พึงกระทำการนับจำนวนวาระให้ปรากฏทั้ง ๓ นัย
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
อนิทัสสนสัปปฏิฆบท
[๘๓๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศลอาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
อกุศล อาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่กุศล
และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๓๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
อนิทัสสนอัปปฏิฆบท
[๘๓๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๕. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๖. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล
และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๗. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๘. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
๙. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
๑๐. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล และอนิทัสสน-อัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑๐-๑๑-๑๒)
๑๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่
กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล และอนิทัสสน-อัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑๓-๑๔-๑๕)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๘๓๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ ฯลฯ
กุสลติกสนิทัสสนติกนกุสลติกนสนิสทัสสนติกะ จบ
เวทนาติกกุสลติกนเวทนาติกนกุสลติกะ
(๒. เวทนาติกะ ๑. กุสลติกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
กุศลบท
[๘๓๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมป-
ยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๓. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย-
สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ทีไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
จบ กุสลัตติกหีนัตติกนกุสลัตติกนหีนัตติกะ