arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน

กุสลัตติกหีนัตติกนกุสลัตติกนหีนัตติกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๗๙๘–๘๓๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๔/๖ ในอนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อนุโลมปัจจนียติกัตติกปัฏฐาน กุสลัตติกหีนัตติกนกุสลัตติกนหีนัตติกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๘๑๑–๘๒๕

หน้า ๘๑๑

กุสลติกหีนติกนกุสลติกนหีนติกะ

(๑. กุสลติกะ ๑๓. หีนติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

หีนบท

[๗๙๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่หีนธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยหีน-ธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๗๙๙] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

มัชฌิมบท

[๘๐๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัชฌิมธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะอาศัยมัชฌิมธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

หน้า ๘๑๒

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๐๑] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

ปณีตบท

[๘๐๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปณีตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปณีตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๐๓] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

กุสลติกหีนติกนกุสลติกนหีนติกะ จบ

หน้า ๘๑๓

กุสลติกมิจฉัตตติกนกุสลติกนมิจฉัตตติกะ

(๑. กุสลติกะ ๑๔. มิจฉัตตติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

มิจฉัตตติกบท

[๘๐๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มิจฉัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่อกุศลอาศัยมิจฉัตตนิยตธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๐๕] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

สัมมัตตนิยตบท

[๘๐๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สัมมัตตนิยตธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยสัมมัตตนิยตธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๐๗] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

หน้า ๘๑๔

ปัจจยวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อนิยตบท

[๘๐๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิยตธรรมที่ไม่ใช่อัพยากตะ อาศัยอนิยตธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๐๙] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ

กุสลติกมิจฉัตตติกนกุสลติกนมิจฉัตตติกะ จบ

กุสลติกมัคคารัมมณติกนกุสลติกนมัคคารัมมณติกะ(๑. กุสลติกะ ๑๕. มัคคารัมมณติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

มัคคารัมมณบท

[๘๑๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัคคารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

หน้า ๘๑๕

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๑๑] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

มัคคเหตุกบท

[๘๑๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัคคเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๑๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

มัคคาธิปติบท

[๘๑๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่มัคคาธิปติธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยมัคคาธิปติธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

กุสลติกมัคคารัมมณติกนกุสลติกนมัคคารัมมณติกะ จบ

หน้า ๘๑๖

กุสลติกอุปปันนติกนกุสลติกนอุปปันนติกะ

(๑. กุสลติกะ ๑๖. อุปปันนติกะ)

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

อนุปปันนบท

[๘๑๖] ๑. อนุปปันนธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อนุปปันนธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๑๗] ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ ฯลฯ

อุปาทิธรรม ก็เหมือนกับอนุปปันนธรรม.

กุสลติกอุปปันนติกนกุสลติกนอุปันนติกะ จบ

หน้า ๘๑๗

กุสลติกอตีตติกนกุสลติกนอตีตติกะ

(๑. กุสลติกะ ๑๗ อตีตติกะ)

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

อตีตบท

[๘๑๘] ๑. อตีตธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่อตีตธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๑๙] ในอารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ ฯลฯ

อนาคตธรรม ก็เหมือนกับอตีตธรรม.

กุสลติกอตีตติกนกุสลติกนอตีตติกะ จบ

หน้า ๘๑๘

กุสลติกอตีตารัมมณติกนกุสลติกนอตีตารัมมณติกะ

(๑. กุสลติกะ ๑๘. อตีตารัมมณติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อตีตารัมมณบท

[๘๒๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อตีตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยอตีตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๒๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อนาคตารัมมณบท

[๘๒๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนาคตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยอนาคตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๒๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

หน้า ๘๑๙

ปัจจุปปันนารัมมณบท

[๘๒๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศล อาศัยปัจจุปปันนารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๒๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

กุสลติกอตีตารัมมณติกนกุสลติกนอตีตารัมมณติกะ จบ

กุสลติกอัชฌัตตติกนกุสลติกนอัขฌัตตติกะ

(๑. กุสลติกะ ๑๙. อัชฌัตตติกะ)

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

อัชฌัตตบท

๑. อัชฌัตตธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่อัชฌัตต-ธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย มี ๑๘ วาระ.

พหิทธาบท

๑. พหิทธาธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรม

ที่ไม่ใช่พหิทธาธรรม ที่ไม่ใช่กุศล ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัยมี ๑๘ วาระ.

กุสลติกอัชฌัตตติกนกุสลติกนอัชฌัตตติกะ จบ

หน้า ๘๒๐

กุสลติกอัชฌัตตารัมมณติกะ

นกุสลติกนอัชฌัตตารัมมณติกะ

(๑. กุสลติกะ ๒๐. อัชฌัตตารัมมณติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อัชฌัตตารัมมณบท

[๘๒๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตตารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยอัชฌัตตารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๒๗] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

พหิทธารัมมณบท

[๘๒๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่พหิทธารัมมณธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยพหิทธารัมมณธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๒๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

กุสลติกอัชฌัตตารัมมณติกนกุสลติกนอัชฌัตตารัมมณติกะ จบ

หน้า ๘๒๑

กุสลติกสนิทัสสนติกนกุสลติกนสนิทัสสนติกะ

(๑. กุสลติกะ ๒๑. สนิทัสสนติกะ)

ปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. อารัมมณปัจจัย

สนิทัสสนสัปปฏิฆบท

[๘๓๐] ๑. สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อัพยากตะด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๓๑] ในอารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ

พึงกระทำการนับจำนวนวาระให้ปรากฏทั้ง ๓ นัย

หน้า ๘๒๒

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

อนิทัสสนสัปปฏิฆบท

[๘๓๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศลอาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

อกุศล อาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรมที่ไม่ใช่กุศล

และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนสัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๓๓] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อนิทัสสนอัปปฏิฆบท

[๘๓๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศลอาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๘๒๓

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล

และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๕. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๖. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่กุศล

และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

๗. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

หน้า ๘๒๔

๘. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

๙. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

๑๐. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นกุศล และอนิทัสสน-อัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑๐-๑๑-๑๒)

๑๓. ธรรมที่ไม่ใช่อนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่ไม่ใช่

กุศล อาศัยอนิทัสสนอัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอกุศล และอนิทัสสน-อัปปฏิฆธรรม ที่เป็นอัพยากตะ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๑๓-๑๔-๑๕)

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๘๓๕] ในเหตุปัจจัย มี ๑๕ วาระ ฯลฯ

กุสลติกสนิทัสสนติกนกุสลติกนสนิสทัสสนติกะ จบ

หน้า ๘๒๕

เวทนาติกกุสลติกนเวทนาติกนกุสลติกะ

(๒. เวทนาติกะ ๑. กุสลติกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

กุศลบท

[๘๓๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทุกขายเวทนายสัมป-

ยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๓. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนาย-

สัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๔. ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่สุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่กุศล ทีไม่ใช่อทุกขมสุขายเวทนายสัมปยุตต-ธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นสุขายเวทนายสัมปยุตตธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

จบ กุสลัตติกหีนัตติกนกุสลัตติกนหีนัตติกะ