พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกปัฏฐาน
นอัชฌัตติกทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๓–๑๕๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๐ ในปัจจนียทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกปัฏฐาน นอัชฌัตติกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๙๑–๑๐๓
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ จบ
๖๖. นอัชฌัตติกทุกกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่พาหิรธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
พาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยจิต ฯลฯ
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นอัชฌัตติกทุกะ จบ
๖๗. นอุปาทาทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัย
ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม และที่ไม่ใช่ธรรม
ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
อุปาทาธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๖] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
นอุปาทาทุกะ จบ
๖๘. นอุปาทินนทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
อนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
อนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม และไม่ใช่อนุปา-
ทินนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
อุปาทินนธรรม และไม่ใช่อนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๓๘] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นอุปาทินนทุกะ จบ
๖๙-๗๔. นอุปาทานโคจฉกทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๓๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ
นอุปาทานทุกะ จบ
๗๕. นกิเลสทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรม
ที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม และที่ไม่ใช่ธรรม
ที่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรม
ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๔-๖)
๗. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลส-
ธรรม และที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๙)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๙ วาระ.
นกิเลสทุกะ จบ
๗๖. นสังกิเลสิกทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
สังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิเลสิกธรรม และไม่ใช่อสัง-
กิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
สังกิเลสิกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๓] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นสังกิเลสิกทุกะ จบ
๗๗. นสังกิลิฏฐทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
อสังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐธรรม และไม่ใช่อสังกิลิฏฐ-ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่ไม่ใช่สังกิลิฏฐธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่
สังกิลิฏฐธรรม และไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๕] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นสังกิลิฏฐทุกะ จบ
๗๘. นกิเลสสัมปยุตตทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่
ไม่ใช่กิเลสวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ(วาระที่ ๒-๔)
๕. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่
ไม่ใช่กิเลสสัมปยุตตธรรม และไม่ใช่กิเลสวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๗] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นกิเลสสัมปยุตตทุกะ จบ
๗๙. นกิเลสสังกิเลสิกทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๔๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส และไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลส และไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๓)
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรมและไม่ใช่ธรรมที่
ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรมและไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๖)
๗. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสและไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรม
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสและไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรม, ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิเลสิกธรรมและที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๙)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๔๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.
นกิเลสสังกิเลสิกทุกะ จบ
๘๐. นกิเลสสังกิลิฏฐทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส และไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสและไม่ใช่อสังกิลิฏธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๓)
๔. ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรมและที่ไม่ใช่ธรรมที่
ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรม และที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๖)
๗. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส และที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสและไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรม, ธรรมที่ไม่ใช่อสังกิลิฏฐธรรมและที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๙)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๑] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.
นกิเสสสังกิลิฏฐทุกะ จบ
๘๑. นกิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส และไม่ใช่กิเลสวิปปยุตตธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลส และไม่ใช่กิเลสวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๑-๓)
๔. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสวิปปยุต และไม่ใช่ธรรมที่
ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสวิปปยุต และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๔-๖)
๗. ธรรมที่ไม่ใช่กิเลส และไม่ใช่กิเลสวิปปยุตตธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่กิเลสและไม่ใช่กิเลสวิปปยุตตธรรม, ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสวิปปยุตและที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๗-๙)
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.
นกิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ จบ
๘๒. กิเลสวิปปยุตตนสังกิเลสิกทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๔] ๑. ธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่สัง-กิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่สัง-กิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อสัง-
กิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่สัง-กิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่สัง-
กิเลสิกธรรม และธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อสังกิ-เลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่สังกิ-เลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๔. ธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อสัง-
กิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อสัง-กิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๕. ธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อสัง-
กิเลสิกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่สัง-
กิเลสิกธรรม และธรรมที่เป็นกิเลสวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อสัง-กิเลสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๑๕๕] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
กิเลสวิปปยุตตนสังกิเลสิกทุกะ จบ
๘๓. นทัสสเนนปหาตัพพทุกะ
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๑๕๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพ-
ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (วาระที่ ๒-๔)
จบ นอัชฌัตติกทุกะ