arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกปัฏฐาน

นโอฆโยคนีวรณโคจฉกทุกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๑๖–๑๓๒ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๑๐ ในปัจจนียทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกปัฏฐาน นโอฆโยคนีวรณโคจฉกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๘๐–๙๑

หน้า ๘๐

๔. ธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อคันถ-

นิยธรรม อาศัยธรรมที่เป็นคันถวิปปยุตตธรรม แต่ไม่ใช่อคันถนิย-ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๑๕] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ.

พึงให้พิสดารทุกวาระ.

คันถวิปปยุตตนคันถนิยทุกะ จบ

๓๒-๔๙. โนโอฆโยคนีวรณโคจฉกทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๑๖] ๑. ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โอฆธรรม ฯลฯ

๒. ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่โยคธรรม ฯลฯ

การจำแนกวาระในโอฆโคจฉกะ และโยคโคจฉกะ เหมือนกับการจำแนกวาระในอาสวโคจฉกะ.

หน้า ๘๑

๓. ฯลฯ อาศัยธรรมที่ไม่ใช่นีวรณธรรม ฯลฯ

การจำแนกวาระในนีวรณโคจฉกะ เหมือนกับการจำแนกวาระในสัญโญชนโคจฉกะ.

นโอฆโยคนีวรณโคจฉกทุกะ จบ

๕๐-๕๕. โนปรามาสโคจฉกทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๑๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามัฏฐธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

ปรามัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ฯลฯ

๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๑. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม และไม่ใช่อปรามัฏฐ-ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม และไม่ใช่อปรามัฏฐธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อปรามัฏฐธรรม และไม่ใช่ธรรม

ที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม และไม่ใช่อปรามัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

หน้า ๘๒

๓. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม และไม่ใช่อปรามัฏฐ-

ธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อปรามัฏฐธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม และไม่ใช่อปรามัฏฐ-

ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อปรามัฏฐธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๕. ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม และไม่ใช่อปรามัฏฐ-

ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรม และไม่ใช่อปรามัฏฐธรรม,ธรรมที่ไม่ใช่อปรามัฏฐธรรม และไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ปรามาสธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

ฯลฯ

โนปรามาสโคจฉกทุกะ จบ

๕๕. นสารัมมณทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๑๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

สารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

หน้า ๘๓

๓. ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม และไม่ใช่อนารัมมณ-ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

อนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๕. ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

อนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๖. ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม และไม่ใช่อนา-

รัมมณธรรม อาศัยธรรมที่มิใช่อนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๗. ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

สารัมมณธรรม และไม่ใช่อนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๘. ธรรมที่ไม่ใช่อนารัมมณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

สารัมมณธรรม และไม่ใช่อนารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๙. ธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม และไม่ใช่อนา-

รัมมณธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่สารัมมณธรรม และไม่ใช่อนา-รัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๑๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

พึงให้พิสดารทุกวาระ.

นสารัมมณทุกะ จบ

หน้า ๘๔

๕๖. นจิตตทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๓. ธรรมที่ไม่ใช่จิต และธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่

จิต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๕. ธรรมที่ไม่ใช่จิต อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิต และ

ธรรมที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่จิต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๑] ในเหตุปัจจัย มี ๕ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๕ วาระ.

พึงให้พิสดารทุกวาระ.

นจิตตทุกะ จบ

หน้า ๘๕

๕๗. นเจตสิกทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อเจตสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๓. ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม และไม่ใช่อเจตสิก-

ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่อเจตสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

อเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๕. ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

อเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๖. ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม และไม่ใช่อเจตสิก-

ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๗. ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

เจตสิกธรรม และไม่ใช่อเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

หน้า ๘๖

๘. ธรรมที่ไม่ใช่อเจตสิกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

เจตสิกธรรม และไม่ใช่อเจตสิกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๙. ธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรมและไม่ใช่อเจตสิกธรรม

อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เจตสิกธรรม และไม่ใช่อเจตสิกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๒๓] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

พึงให้พิสดารทุกวาระ.

นเจตสิกทุกะ จบ

๕๘. นจิตตสัมปยุตตทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๔] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยธรรมที่เป็นจิต.

หน้า ๘๗

๒. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรม

ที่ไม่ใช่จิตตสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

คือ จิตตสัมปยุตตขันธ์ อาศัยธรรมที่เป็นจิต.

จงทำจำนวนวาระในปัจจนียทุกปัฏฐาน ให้เป็นอย่างละ ๙ ละ ๙ วาระเพื่อให้ธรรมที่ไม่ได้กล่าวไว้เต็มบริบูรณ์.

นจิตตสัมปยุตตทุกะ จบ

๕๙. นจิตตสังสัฏฐทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.

นจิตตสังสัฏฐทุกะ จบ

หน้า ๘๘

๖๐. นจิตตสมุฏฐานทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๖] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.

นจิตตสมุฏฐานทุกะ จบ

๖๑. นจิตตสหภุทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

นจิตตสหภุทุกะ จบ

หน้า ๘๙

๖๒. นจิตตานุปริวัตติทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.

นจิตตานุปริวัตติทุกะ จบ

๖๓. นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๒๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๙ วาระ.

นจิตตสังสัฏสมุฏฐานทุกะ จบ

หน้า ๙๐

๖๔. นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภุทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภูธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.

นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภุทุกะ จบ

๖๕. นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ.

หน้า ๙๑

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

พึงให้พิสดารทุกวาระ.

นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ จบ

๖๖. นอัชฌัตติกทุกกะ

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๑๓๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่พาหิรธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่

พาหิรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

คือ ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปที่เป็นอัชฌัตติกธรรม อาศัยจิต ฯลฯ

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๑๓๔] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ.

พึงให้พิสดารทุกวาระ.

นอัชฌัตติกทุกะ จบ

จบ นโอฆโยคนีวรณโคจฉกทุกะ