นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ เล่ม ๔๕

พระบาลีอภิธรรมปิฎก

ธัมมปัจจนียะ ทุกทุกปัฏฐาน

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

๑. เหตุทุกะ ๑-๕. สเหตุกทุกาทิ

{๔๕๕} [๑] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ){๔๕๖} ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๑ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๓ ”

{๔๕๗} [๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑){๔๕๘} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย (ย่อ){๔๕๙} ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ”

ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”

เหตุอารัมมณปัจจัย

{๔๖๐} [๓] สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่มีเหตุ โดยเหตุปัจจัย (๑)

{๔๖๑} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่มีเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่มีเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่มีเหตุ เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่มีเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย

{๔๖๒} ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๔ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๔ ”

{๔๖๓} [๔] สภาวธรรมซึ่งไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ ทั้งไม่ใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๔๖๔} สภาวธรรมที่ไม่ใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ และที่ไม่ใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมซึ่งไม่ใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๔๖๕} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ และที่ไม่ใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมซึ่งไม่ใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ไม่เป็นเหตุ ที่ไม่ใช่มีเหตุ และที่ไม่ใช่ไม่มีเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่ใช่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ และที่ไม่ใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (ย่อ){๔๖๖} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ” ...

ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)

{๔๖๗} [๕] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร[๖] สภาวธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุวิปปยุต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ซึ่งไม่ใช่เหตุวิปปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่ใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เหตุวิปปยุต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เหตุวิปปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วารสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่เหตุวิปปยุต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุวิปปยุต และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุวิปปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร{๔๖๘} ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)

{๔๖๙} [๗] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่มิใช่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

(จนกระทั่งแม้ในปัญหาวาร ก็มี ๑ วาร)

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ และซึ่งมิใช่ไม่ใช่เหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่ไม่มีเหตุ และที่มิใช่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๔๗๐} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุต อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุ และที่ไม่เป็นเหตุวิปปยุต เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุวิปปยุต และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่เป็นเหตุวิปปยุต และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย{๔๗๑} สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่ใช่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๑ วาร)

๑. เหตุทุกะ ๖. จูฬันตรทุกะ

{๔๗๒} [๘] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีปัจจัย อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีปัจจัย เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีปัจจัย อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีปัจจัย เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีปัจจัย และที่มิใช่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีปัจจัย อาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งมิใช่ไม่มีปัจจัย เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)