นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ เล่ม ๔๕

นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.)

เหตุยา ตีณิล อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่ มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. (๑)

นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอารมฺมณปจฺจยา. (สงฺขิตฺตํ.)

นเหตุยา เอกํ, นอารมฺมเณ ตีณิ, นอธิปติยา ตีณิ ฯเปฯ นกมฺเม เอกํ ฯเปฯ นอาหาเร นอินฺทฺริเย นฌาเน นมคฺเค เอกํ ฯเปฯ โนวิคเต ตีณิ.

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่ มีเหตุเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุ เกิดขึ้นเพราะนอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

นเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

นอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

นกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ

นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ

นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

โนวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

เหตุอารมฺมณ นนเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นสเหตุกสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑) นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นสเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม นนเหตุสฺส นสเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (สงฺขิตฺตํ.)

เหตุยา เอกํ, อารมฺมเณ จตฺตาริ, อนนฺตเร จตฺตาริ ฯเปฯ สหชาเต ตีณิ, อญฺญมญฺเญ เอกํ, นิสฺสเย อุปนิสฺสเย จตฺตาริ, ปุเรชาเต ปจฺฉาชาเต อาเสวเน เทฺว, กมฺเม ฯเปฯ ฌาเน เอกํ, สมฺปยุตฺเต เอกํ, วิปฺปยุตฺเต ตีณิ ฯเปฯ อวิคเต จตฺตาริ.

เหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัย

สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็น เหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุโดยเหตุปัจจัย (๑)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่ง ไม่ใช่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่ง ไม่ใช่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ

อนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ

สหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๑ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ

ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ

กัมมปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

ฌานปัจจัย มี ๑ วาระ

สัมปยุตตปัจจัย มี ๑ วาระ

วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ

นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก จ นนเหตุ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

นนเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นนเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นนเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก จ นนเหตุ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

นเหตุํ นอเหตุกญฺจ นนเหตุํ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเหตุํ นอเหตุกญฺจ นนเหตุํ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. นเหตุํ นอเหตุกญฺจ นนเหตุํ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก จ นนเหตุ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓) (สงฺขิตฺตํ.)

เหตุยา นว, อารมฺมเณ นว ฯเปฯ อวิคเต นว. (สพฺพตฺถ นว.)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่ง มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่

มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)

นเหตุํ นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นเหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)

เหตุยา ตีณิ, อารมฺมเณ เอกํ ฯเปฯ วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต ตีณิ.

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่สัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่สัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ

นเหตุํ นเหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นเหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. นนเหตุํ นเหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นเหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ.

นเหตุํ นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ นนเหตุํ นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นเหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. ตีณิ. (สงฺขิตฺตํ.)

เหตุยา นว ฯเปฯ อวิคเต นว. (สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ ซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็น เหตุซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและ ที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

(ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)

นเหตุํ นเหตุญฺเจว นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นเหตุ เจว นอเหตุโก จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (ยาว ปญฺหาวาเรปิ เอกํ.)

นนเหตุํ นอเหตุกญฺเจว นน จ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นอเหตุโก เจว นน จ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สพฺพตฺถ เอกํ.)

นเหตุํ นเหตุญฺเจว นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นเหตุ เจว นเหตุวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สพฺพตฺถ เอกํ.)

นนเหตุํ นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺเจว นน จ เหตุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นนเหตุ นเหตุวิปฺปยุตฺโต เจว นน จ เหตุ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สพฺพตฺถ เอกํ.)

นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สพฺพตฺถ เอกํ.)

นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สพฺพตฺถ เอกํ.) ๑. เหตุทุก ๖. จูฬนฺตรทุก

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุและมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุและมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (พึงเพิ่มข้อความ จนถึงปัญหาวาร มี ๑ วาระ)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุและมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรม ที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุและมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัย มีปัจจัยละ ๑ วาระ)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุและไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรม ที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่เป็นเหตุและไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัย มีปัจจัยละ ๑ วาระ)สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุและมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่วิปปยุตจากเหตุและมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งไม่ใช่มี เหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งมิใช่ไม่ มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๑ วาระ)