พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน
นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ เล่ม ๔๕
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๕๕–๔๗๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๖ ในปัจจนียทุกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)
ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่
ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๓๐๗–๓๑๕
๖. ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน
เหตุโคจฉกะ
นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ
(๑. นเหตุกทุกะ ๑. นสเหตุกทุกะ)
สเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๕๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๕๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.
ปัจจนียนัย
๑. นเหตุปัจจัย
[๔๕๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย.
๒. อารัมมณปัจจัย
[๔๕๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๕๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ
สเหตุกบทปัญหาวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๖๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.
๒. อารัมมณปัจจัย
[๔๖๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม
เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ.
อเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๖๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม
และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.
[๔๖๔] ๗. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๘. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย.
๙. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และ
ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓วาระ.
[๔๖๕] ๑๒. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๑๓. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๑๔. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม
และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรมที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๙ วาระ.
นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ จบ
นเหตุทุกนเหตุสัมปยุตตทุกะ
(๑. นเหตุทุกะ ๒. นเหตุสัมปยุตตทุกะ)
ปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๖๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๔. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุ-
ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
๗. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุ-
ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.
การนับจำนวนวาระในอนุโลม
[๔๖๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ.
พึงให้พิสดารทุกวาระ.
นเหตุทุกนเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
นเหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ
(๑. นเหตุทุกะ ๓. นเหตุสเหตุกทุกะ)
เหตุอเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๖๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรมที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุก-ธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
แม้ตลอดถึงปัญหาวาระก็มี ๑ วาระ.
อเหตุกนเหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรมที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
นเหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ จบ
นเหตุทุกนเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ
(๑. นเหตุทุกะ ๔. นเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ)
เหตุนเหตุวิปปยุตตบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๗๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตต-ธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
เหตุวิปปยุตตนเหตุบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
๒. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรมและไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
นเหตุทุกนเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ
นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ
(๑. นเหตุทุกะ ๕. นสเหตุกทุกะ)
สเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๗๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
อเหตุกบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ จบ
นเหตุทุกจูฬันตรทุกะ
(๑. นเหตุทุกะ ๖-๑๒. จูฬันตรทุกะ)
อัปปัจจยบทปฏิจจวาระ
อนุโลมนัย
๑. เหตุปัจจัย
[๔๗๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๒. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม
อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
๓. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม
และธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
[๔๗๓] ๔. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.
จบ นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ