arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน

นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ เล่ม ๔๕

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๕๕–๔๗๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑/๖ ในปัจจนียทุกทุกปัฏฐานมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ (ฉบับหลวง เล่ม ๔๕ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๕ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๙๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๕)

ฉบับมหามกุฏฯ พิมพ์อรรถกถาไว้ในเล่มเดียวกับพระไตรปิฎก ข้อความในหน้านี้จึงมีอรรถกถาปนอยู่

ไทย (มหามกุฏฯ) เล่ม ๙๑ หน้า ๓๐๗–๓๑๕

หน้า ๓๐๗

๖. ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน

เหตุโคจฉกะ

นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ

(๑. นเหตุกทุกะ ๑. นสเหตุกทุกะ)

สเหตุกบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๕๕] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะ-เหตุปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๔๕๖] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

๑. นเหตุปัจจัย

[๔๕๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย.

หน้า ๓๐๘

๒. อารัมมณปัจจัย

[๔๕๘] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะนอารัมมณปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๔๕๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ

สเหตุกบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๖๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย.

๒. อารัมมณปัจจัย

[๔๖๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.

หน้า ๓๐๙

๒. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม

เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย.

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๔๖๒] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ.

อเหตุกบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๖๓] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๒. ธรรมไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม

อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๓. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม

และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ วาระ.

หน้า ๓๑๐

[๔๖๔] ๗. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๘. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม

อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย.

๙. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และ

ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓วาระ.

[๔๖๕] ๑๒. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๑๓. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม

อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๑๔. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม

และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกรรมที่เป็นนเหตุธรรม และธรรมที่ไม่ใช่อเหตุธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

หน้า ๓๑๑

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๔๖๖] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ

ในอวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ ในปัจจัยทั้งปวง มี ๙ วาระ.

นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ จบ

นเหตุทุกนเหตุสัมปยุตตทุกะ

(๑. นเหตุทุกะ ๒. นเหตุสัมปยุตตทุกะ)

ปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๖๗] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๔. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุ-

ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

๗. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุ-

ธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ.

หน้า ๓๑๒

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

[๔๖๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ.

พึงให้พิสดารทุกวาระ.

นเหตุทุกนเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ

นเหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ

(๑. นเหตุทุกะ ๓. นเหตุสเหตุกทุกะ)

เหตุอเหตุกบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๖๙] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรมที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุก-ธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

แม้ตลอดถึงปัญหาวาระก็มี ๑ วาระ.

อเหตุกนเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรมที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

นเหตุทุกนเหตุสเหตุกทุกะ จบ

หน้า ๓๑๓

นเหตุทุกนเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ

(๑. นเหตุทุกะ ๔. นเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ)

เหตุนเหตุวิปปยุตตบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๗๐] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตต-ธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

เหตุวิปปยุตตนเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

๒. ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุ-ธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรมและไม่ใช่นเหตุธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

นเหตุทุกนเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ จบ

หน้า ๓๑๔

นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ

(๑. นเหตุทุกะ ๕. นสเหตุกทุกะ)

สเหตุกบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๗๑] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่สเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

อเหตุกบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

๑. ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม

อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ จบ

หน้า ๓๑๕

นเหตุทุกจูฬันตรทุกะ

(๑. นเหตุทุกะ ๖-๑๒. จูฬันตรทุกะ)

อัปปัจจยบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

[๔๗๒] ๑. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๒. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม

อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

๓. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม

และธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่เป็นนเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

[๔๗๓] ๔. ธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่อัปปัจจยธรรม ที่ไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย.

จบ นเหตุทุกนสเหตุกทุกะ