ปัจจยวาร เล่ม ๔๓

๗๑. อุปาทานสัมปยุตตทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๔๓๔} [๕๗] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)

สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจาก อุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุตจากอุปาทาน ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงมหาภูตรูปที่เป็นไปในภายใน) ขันธ์ที่วิปปยุตจากอุปาทานอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ...โลภะที่วิปปยุตจากทิฏฐิอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจาก อุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอุปาทานอาศัย หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโลภะที่วิปปยุตจากทิฏฐิ เกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอุปาทานและที่วิปปยุตจากอุปาทานอาศัย สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่สัมปยุต ด้วยอุปาทานอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น ... สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโลภะ ที่วิปปยุตจากทิฏฐิเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่สหรคตด้วยโลภะซึ่งวิปปยุตจากทิฏฐิ และโลภะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๓)[๕๘] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุต ด้วยอุปาทานและที่วิปปยุตจากอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอุปาทานและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัย

ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยโลภะซึ่งวิปปยุตจาก ทิฏฐิและโลภะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วย อุปาทานและที่วิปปยุตจากอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยคือจิตต สมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่สัมปยุตด้วยอุปาทานและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยโลภะซึ่งวิปปยุตจากทิฏฐิและโลภะเกิดขึ้น ... โลภะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยโลภะซึ่งวิปปยุตจากทิฏฐิและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอุปาทานและที่วิปปยุตจากอุปาทานอาศัย สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอุปาทานและที่วิปปยุตจากอุปาทานเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอุปาทานและหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ สัมปยุตด้วยอุปาทานและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๓ และโลภะ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยโลภะซึ่งวิปปยุตจากทิฏฐิและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓) (ย่อ ปัญจวิญญาณในอารัมมณ ปัจจัยพึงทำไว้ด้วย)

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

{๔๓๕} [๕๙] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๙ "

ในอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในอนันตรปัจจัย " ๙ "

(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาร)

ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาร ...

ในอวิคตปัจจัย " ๙ "

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๔๓๖}[๖๐] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุต จากอุปาทานเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ... อาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุตจาก อุปาทานซึ่งเป็นอเหตุกะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวกอสัญญสัตต บุคคล) จักขุวิญญาณอาศัยจักขายตนะเกิดขึ้น ... กายวิญญาณอาศัย กายายตนะเกิดขึ้น ... ขันธ์ที่วิปปยุตจากอุปาทานซึ่งเป็นอเหตุกะอาศัย หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (ย่อ)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๔๓๗} [๖๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในนอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในนอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนอัญญมัญญปัจจัย " ๓ "

ในนอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๗ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " ๔ "

ในนวิปากปัจจัย มี ๙ วาร

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๑ "

ในนมัคคปัจจัย " ๑ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๖ "

ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "

(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี นิสสยวารก็ดี พึงทำอย่างนี้)

๗๑. อุปาทานสัมปยุตตทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

{๔๓๘} [๖๒] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอุปาทาน ระคนกับสภาวธรรมที่ สัมปยุตด้วยอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่ระคนกับขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยอุปาทานเกิดขึ้น ... มี ๓ วารสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทาน ระคนกับสภาวธรรมที่วิปปยุตจาก อุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (เหมือนกับปฏิจจวาร พึงทำเฉพาะอรูปภพ เท่านั้น)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยอุปาทาน ระคนกับสภาวธรรมที่วิปปยุตจาก อุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (เหมือนกับปฏิจจวาร พึงทำเฉพาะอรูปภพ เท่านั้น)สภาวธรรมที่สัมปยุ <*> ด้วยอุปาทาน ระคนกับสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วย