สังสัฏฐวาร เล่ม ๔๓

สงฺกิลิฏฺฐํ ธมฺมํ สงฺสฏฺโฐ สงฺกิลิฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. สงฺกิลิฏฺฐํ เอกํ ขนฺธํ สํสฏฺฐา ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ (๑) อสงฺกิลิฏฺฐ ํ ธมฺมํ สงฺสฏฺโฐ อสงฺกิลิฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อสงฺกิลิฏฺฐํ เอกํ ขนฺธํ สงฺสฏฺฐา ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๑)

เหตุยา เทฺว, อารมฺมเณ เทฺว, อธิปติยา เทฺว, (สพฺพตฺถ เทฺว.) วิปาเก เอกํ ฯเปฯ อวิคเต เทฺว. อนุโลมํ.

สภาวธรรมที่กิเลสทำให้เศร้าหมองเกิดระคนกับสภาวธรรมที่กิเลส ทำให้เศร้าหมองเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่กิเลส ทำให้เศร้าหมอง ฯลฯ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ (๑)สภาวธรรมที่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเกิดระคนกับสภาวธรรมที่กิเลสไม่ทำให้ เศร้าหมองเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่กิเลสไม่ ทำให้เศร้าหมอง ฯลฯ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ (๑)

เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ

อธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ

(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๒ วาระ)

วิปากปัจจัย มี ๑ วาระ

อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ

อนุโลม จบ

_____ สงฺกิลิฏฺฐํ ธมฺมํ สงฺสฏฺโฐ สงฺกิลิฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ สงฺสฏฺโฐ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (๑)

อสงฺกิลิฏฺฐํ ธมฺมํ สงฺสฏฺโฐ อสงฺกิลิฏฺโฐ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. อเหตุกํ อสงฺกิลิฏฺฐ เอกํ ขนฺธํ สงฺสฏฺฐา ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ (๑)

นเหตุยา เทฺว, นอธิปติยา เทฺว, นปุเรชาเต เทฺว, นปจฺฉาชาเต เทฺว, นอาเสวเน เทฺว, นกมฺเม เทฺว, นวิปาเก เทฺว, นฌาเน เอกํ, นมคฺเค เอกํ, นสมฺปยุตฺเต เทฺว, (๑) นวิปฺปยุตฺเต เทฺว. ปจฺจนียํ. (เอวํ อิตเร เทฺว คณนาปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ กาตพฺโพ.) _____ ๗๗. สงฺกิลิฏฺฐทุก ๗. ปญฺหาวาร ๑. ปจฺจยานุโลม ๑. วิภงฺควาร

สภาวธรรมที่กิเลสทำให้เศร้าหมองเกิดระคนกับสภาวธรรมที่กิเลสทำ ให้เศร้าหมองเพราะนเหตุปัจจัย ได้แก่ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคตด้วย อุทธัจจะเกิดระคนกับขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ (๑)สภาวธรรมที่กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมองเกิดระคนกับสภาวธรรมที่กิเลสไม่ทำให้ เศร้าหมองเพราะนเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่ไม่มีเหตุซึ่ง กิเลสไม่ทำให้เศร้าหมอง ฯลฯ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะที่เป็น อเหตุกะ ฯลฯ (๑)

นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

นอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ

นกัมมปัจจัย มี ๒ วาระ

นวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ

นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ

นสัมปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ

ปัจจนียะ จบ

(การนับ ๒ อย่างนอกนี้และสัมปยุตตวาร พึงทำอย่างนี้)