พระอภิธรรมปิฎก · ปัฏฐาน
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๗๗–๔๗๘ (ฉบับหลวง)มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
๑. ปจฺจยานุโลมาทิ
เหตุ
๗๔. อุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยทุกะ
๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลมเป็นต้น
เหตุปัจจัย
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๔ ปฏิจจวาร (ฉบับหลวง เล่ม ๔๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๔๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๙ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๔๓)
บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๔๓ หน้า ๒๓๑–๒๓๒ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๔๓ หน้า ๓๔๙–๓๕๐
อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต อุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ ปฏฺสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ เอกํ มหาภูตํ ฯเปฯ มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, กฏตฺตารูปํ, อุปาทารูปํ. (๑)
อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต อุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ฯเปฯ เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ (๑)
อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต อุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อุปาทานวิปฺปยุตฺเต อุปาทานิเย ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๒)
อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อุปาทานิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต อุปาทานิโย จ อุปาทาน-วิปฺปยุตฺโต อุปาทานิโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อุปาทานิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ ฯเปฯ (๓) อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อุปาทานิยญฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺตํ อนุปาทานิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อุปาทานวิปฺปยุตฺโต อุปาทานิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. อุปาทานวิปฺปยุตฺเต อุปาทานิเย ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. (๑)
เหตุยา ปญฺจ, อารมฺมเณ เทฺว ฯเปฯ อวิคเต ปญฺจ.
(อิมํ ทุกํ จูฬนฺตรทุเก โลกิยทุกสทิสํ, นินฺนานากรณํ.) อุปาทานวิปฺปยุตฺตอุปาทานิยทุกํ นิฏฺฐิตํ. อุปาทานโคจฺฉกํ นิฏฺฐิตํ. _____ ๑๒. กิเลสโคจฺฉก ๗๕. กิเลสทุก ๑. ปฏิจฺจวาร ๑. ปจฺจยานุโลม ๑. วิภงฺควาร
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัย สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุตจากอุปาทานแต่เป็น อารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูปและกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปอาศัย มหาภูตรูปเกิดขึ้น (๑)
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัย สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทาน และไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุตจากอุปาทานและไม่เป็นอารมณ์ ของอุปาทานเกิดขึ้น ฯลฯ อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ (๑)
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรม ที่วิปปยุตจากอุปาทานและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่วิปปยุตจากอุปาทาน และไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เกิดขึ้น (๒) สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานและที่วิปปยุตจาก อุปาทานไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานและไม่เป็น อารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุตจากอุปาทานและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้น ฯลฯ (๓)
สภาวธรรมที่วิปปยุตจากอุปาทานแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานอาศัยสภาวธรรม ที่วิปปยุตจากอุปาทานแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทานและที่วิปปยุตจากอุปาทานไม่เป็น อารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ วิปปยุตจากอุปาทานและไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน และอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น (๑)
เหตุปัจจัย มี ๕ วาระ
อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ
อวิคตปัจจัย มี ๕ วาระ
(ทุกะนี้เหมือนกับโลกิยทุกะในจูฬันตรทุกะ ไม่มีข้อแตกต่างกัน)
อุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยทุกะ จบ
อุปาทานโคจฉกะ จบ
จบ ปฏิจจวาร