ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลมะ

{๕๕๙} [๙๖] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

(พึงทำแม่บทไปตามลำดับ) ...

ในอวิคตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

จบ กิเลสสังกิลิฏฐทุกะ

๘๑. กิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

{๕๖๐} [๙๗] สภาวธรรมที่เป็นกิเลสและที่สัมปยุตด้วยกิเลสอาศัยสภาวธรรม ที่เป็นกิเลสและที่สัมปยุตด้วยกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ โมหะ ทิฏฐิ ถีนะ อุทธัจจะ อหิริกะ อโนตตัปปะ อาศัยโลภะเกิดขึ้น (เหมือนกับกิเลส สังกิลิฏฐทุกะไม่มีข้อแตกต่างกัน พึงทำให้พิสดารทุก ๆ วาร)

จบ กิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ

๘๒. กิเลสวิปปยุตตสังกิเลสิกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

{๕๖๑} [๙๘] สภาวธรรมที่วิปปยุตจากกิเลสแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลส อาศัยสภาวธรรมที่วิปปยุตจากกิเลสแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลสเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่วิปปยุต จากกิเลสแต่เป็นอารมณ์ของสังกิเลสเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ...

(โลกิยทุกะเป็นฉันใด ทุกะนี้ไม่มีความแตกต่างกันฉันนั้น)

จบ กิเลสวิปปยุตตสังกิเลสิกทุกะ

จบ กิเลสโคจฉกะ

๑๓. ปิฏฐิทุกะ

๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ ๑. ปฎิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๕๖๒} [๑] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรม อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัย ขันธ์ ๑ อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมอัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะ เหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมไม่ใช่ อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... หทัยวัตถุอาศัยขันธ์ ทั้งหลายเกิดขึ้น ...

ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... มหาภูตรูป ๑ ... (๑) สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมอัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น