ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ

{๘๓๘} [๓๒๗] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๔ วาร

ในนอธิปติปัจจัย " " ๔ "

ในนอนันตรปัจจัย " " ๔ "

ในนสมนันตรปัจจัย " " ๔ "

ในนอัญญมัญญปัจจัย " " ๒ "

ในนอุปนิสสยปัจจัย " " ๔ "...

ในนสัมปยุตตปัจจัย " " ๒ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " " ๒ "

ในโนนัตถิปัจจัย " " ๔ "

ในโนวิคตปัจจัย " " ๔ "

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลมะ

{๘๓๙} [๓๒๘] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในอธิปติปัจจัย " " ๕ "

(พึงขยายแม่บทให้พิสดารไปตามลำดับ) ...

ในอวิคตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๗ วาร

จบ นิยยานิกทุกะ

๙๘. นิยตทุกะ ๑ - ๖. ปฏิจจาทิวาร

{๘๔๐} [๓๒๙] สภาวธรรมที่ให้ผลแน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ให้ผลแน่นอน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ให้ผลแน่นอนเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ ...

สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอนอาศัยสภาวธรรมที่ให้ผลแน่นอนเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่ให้ผลแน่นอนเกิดขึ้น (ย่อ แม้วารทั้ง ๕ ก็พึงทำ ปฏิจจวารก็ดี สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวาร ก็ดีสังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงทำให้เหมือนนิยยานิกทุกะ ไม่มีข้อ แตกต่างกันการจัดรูปแตกต่างกัน)

๙๘. นิยตทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๘๔๑} [๓๓๐] สภาวธรรมที่ให้ผลแน่นอน เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ ให้ผลแน่นอนโดยเหตุปัจจัย มี ๔ วาร (เหมือนกับนิยยานิกทุกะ ไม่มีข้อ แตกต่างกัน)

อารัมมณปัจจัย

{๘๔๒} [๓๓๑] สภาวธรรมที่ให้ผลแน่นอน เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ให้ผล ไม่แน่นอนโดยอารัมมณปัจจัย คือ พระอริยะทั้งหลายออกจากมรรคแล้ว พิจารณามรรค พิจารณากิเลสที่ละได้แล้วที่ให้ผลแน่นอน รู้กิเลสที่เคยเกิด ขึ้นในกาลก่อน เห็นแจ้งขันธ์ที่ให้ผลแน่นอนโดยความเป็นสภาวะไม่เที่ยง ... รู้จิตของบุคคลผู้มีความพรั่งพร้อมด้วยจิตที่ให้ผลแน่นอนด้วยเจโตปริยญาณ ขันธ์ที่ให้ผลแน่นอนเป็นปัจจัยแก่เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ ยถากัมมูปคญาณ อนาคตังสญาณ อาวัชชนะโดยอารัมมณปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอน เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ให้ผลไม่แน่นอน โดยอารัมมณปัจจัย คือ บุคคลให้ทาน สมาทานศีล รักษาอุโบสถแล้ว ...