ปัจจยวาร เล่ม ๔๓

ในนวิปากปัจจัย มี ๕ วาร

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๑ "

ในนมัคคปัจจัย " ๑ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๒ "

ในนโนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในนโนวิคตปัจจัย " ๓ "

(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี สหชาตวารก็ดี ก็พึงทำ)

๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๕๖๖} [๕] สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร (เหมือนกับปฏิจจวาร)[๖] สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรม ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่ม ข้อความเข้ามาจนถึงมหาภูตรูปที่เป็นไปในภายใน) ขันธ์ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายอัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ทั้งหลายอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย หทัยวัตถุเกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๓)

[๗] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมอัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ อันโสดาปัตติมรรคพึง ประหาณและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมอัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์อันโสดาปัตติมรรคพึง ประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณอาศัยสภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายอันโสดาปัตติมรรคพึง ประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๓)

๑. ปัจจยานุโลมะ ๒. สังขยาวาร

{๕๖๗} [๘] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๔ "

ในอธิปติปัจจัย " ๙ " ...

ในอวิคตปัจจัย " ๙ "

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๕๖๘} [๙] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมอัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉาอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๑)

สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมไม่ใช่ อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณซึ่งเป็น อเหตุกะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (พึงเพิ่มข้อความเข้า มาจนถึงอสัญญสัตตบุคคล) จักขุวิญญาณอาศัยจักขายตนะเกิดขึ้น ... กาย วิญญาณอาศัยกายายตนะเกิดขึ้น ... ขันธ์ทั้งหลายไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณ ซึ่งเป็นอเหตุกะ อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... โมหะที่สหรคตด้วย อุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น ... โมหะที่สรคตด้วย อุทธัจจะอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉาอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมอันโสดา ปัตติมรรคพึงประหาณและไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น เพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอาศัยขันธ์ที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉาและหทัยวัตถุเกิดขึ้น … (๑)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. สังขยาวาร

สุทธนัย

{๕๖๙} [๑๐] ในนเหตุปัจจัย มี ๔ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในนอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในนอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนอัญญมัญญปัจจัย " ๓ "

ในนอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในนปุเรชาตปัจจัย"๔ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย"๙ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " ๔ "

ในนวิปากปัจจัย " ๙ "

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๑ "

ในนมัคคปัจจัย " ๑ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย มี ๓ วาร

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๒ "

ในโนนัตถิปัจจัย " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "

(การนับ ๒ วารนอกนี้ก็ดี นิสสยวารก็ดี ก็พึงทำ)

๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร

๑. ปัจจยานุโลมาทิปัจจัย

{๕๗๐} [๑๑] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เจือปนสับสภาว ธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) (๑)สภาวธรรมไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เจือปนกับสภาวธรรม ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ย่อ) (๑)

{๕๗๑} ในเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๒ "

ในอธิปติปัจจัย " ๒ "

(ในทุก ๆ ปัจจัยมีปัจจัยละ ๒ วาร)

ในวิปากปัจจัย มี ๑ วาร...

ในอวิคตปัจจัย " ๒ "

จบ อนุโลมะ

{๕๗๒} [๑๒] สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เจือปันสับ <*> สภาวธรรมอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา เจือปนกับขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๑)