ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓

จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ (๑)

จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสหภู ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตํ โนจิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสหภู ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตํ กฏตฺตา จ รูปํ. (๒)

จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู จ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ กฏตฺตา จ รูปํ. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ (๓)

สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัย ขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ (๑)สภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตและจิตตสมุฏฐานรูปที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยขันธ์ที่ เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ จิตและกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เกิดพร้อม กับจิตเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่ เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ จิตและจิตตสมุฏฐานรูป ที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ จิตและกฏัตตารูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ (๓)

โนจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตํ ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ. จิตฺตํ ปฏิจฺจ วตฺถุ, วตฺถํ ปฏิจฺจ จิตฺตํ. เอกํ มหาภูตํ ฯเปฯ มหาภูเต ปฏิจฺจ โนจิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ. (๑) โนจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา. ปฏิสนฺธิกฺ-ขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ขนฺธา. มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, อุปาทารูปํ. (๒)

โนจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู จ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ จิตฺตญฺจ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา. มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู จ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, อุปาทารูปํ. (๓)

สภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับ จิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยจิต เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยจิตเกิดขึ้น หทัยวัตถุอาศัยจิตเกิดขึ้น จิตอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... อาศัยมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูปและ กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ สัมปยุตตขันธ์และจิตตสมุฏฐานรูปที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัย จิตเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์อาศัยจิตเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ

ขันธ์ที่ เกิดพร้อมกับจิตอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเกิด พร้อมกับจิตอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ สัมปยุตตขันธ์และจิตตสมุฏฐานรูป ที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยจิตเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ สัมปยุตตขันธ์และกฏัตตารูปอาศัยจิตเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ จิตและสัมปยุตตขันธ์อาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเกิดพร้อมกับจิต และที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น (๓)

จิตฺตสหภุญฺจ โนจิตฺตสหภุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. เทฺว ขนฺเธ จ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา. เทฺว ขนฺเธ จ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา. เทฺว ขนฺเธ จ ฯเปฯ จิตฺตสหภู ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, อุปาทารูปํ. (๑)

จิตฺตสหภุญฺจ โนจิตฺตสหภุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสหภู ขนฺเธ จ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสหภู ขนฺเธ จ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ. ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสหภู ขนฺเธ จ วตฺถุญฺจ ปฏิจฺจ จิตฺตํ. จิตฺตสหภู ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, กฏตฺตารูปํ, อุปาทารูปํ. (๒)

จิตฺตสหภุญฺจ โนจิตฺตสหภุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา. จิตฺตสหภู จ โนจิตฺตสหภู จ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ. เทฺว ขนฺเธ จ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา กฏตฺตา จ รูปํ. เทฺว ขนฺเธ จ ฯเปฯ ปฏิสนฺธิกฺขเณ จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธญฺจ วตฺถุญฺจ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตญฺจ. เทฺว ขนฺเธ จ ฯเปฯ จิตฺตสหภู ขนฺเธ จ มหาภูเต จ ปฏิจฺจ กฏตฺตารูปํ. อุปาทารูปํ. (สงฺขิตฺตํ.) (๓) ๑. ปจฺจยานุโลม ๒. สงฺขฺยาวาร

สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตและ ที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป ที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยจิตเกิดขึ้น ... อาศัย ขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิตและ อาศัยจิตเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ อาศัย ขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ จิตตสมุฏฐานรูปที่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเกิดพร้อมกับจิตอาศัยขันธ์ที่เกิดพร้อมกับจิต และอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่ เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ จิตตสมุฏฐานรูปที่ไม่เกิดพร้อมกับ จิตอาศัยขันธ์ที่เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยจิตเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูปอาศัยขันธ์ที่เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยจิตเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ จิตอาศัยขันธ์ ที่เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปและกฏัตตารูปที่เป็น อุปาทายรูปซึ่งไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยขันธ์ที่เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่ เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยขันธ์ ๑ ที่ เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยจิตเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปทำขันธ์ ๑ ที่เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยจิตเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๒ และจิตอาศัยขันธ์ ๑ ที่ เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ กฏัตตารูปที่ เป็นอุปาทายรูปอาศัย ขันธ์ที่เกิดพร้อมกับจิตและอาศัยมหาภูตรูปเกิดขึ้น (ย่อ) (๓)

เหตุยา นว, อารมฺมเณ นว, (อรูปํ สพฺพํ อุทฺธริตพฺพํ. จิตฺตสมุฏฺฐานทุกสทิสํ.) อธิปติยา นว, (มหาภูตา ฉสุปิ ปญฺเหสุ กาตพฺพา. อธิปติยา ตีสุ นตฺถิ.) อนนฺตเร นว, สมนนฺตเร นว, สหชาเต นว, อญฺญมญฺเญ นว, นิสฺสเย นว, อุปนิสฺสเย นว, ปุเรชาเต ปญฺจ, อาเสวเน ปญฺจ, กมฺเม นว, (สพฺพตฺถ นว.) อวิคเต นว. ๒. ปจฺจยปจฺจนีย ๑. วิภงฺควาร

๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร

เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ

อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

(พึงยกอรูปทั้งหมดขึ้นแสดงเหมือนกับจิตตสมุฏฐานทุกะ)

อธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

(พึงเพิ่มมหาภูตรูปในวาระทั้ง ๖ อธิปติปัจจัย ไม่มีใน ๓ วาระ)

อนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

สมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

สหชาตปัจจัย มี ๙ วาระ

อัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ

นิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ

อุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ

ปุเรชาตปัจจัย มี ๕ วาระ

อาเสวนปัจจัย มี ๕ วาระ

กัมมปัจจัย มี ๙ วาระ

(ทุกปัจจัยมีปัจจัยละ ๙ วาระ)

อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

นเหตุ จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา. อเหตุกํ จิตฺตสหภุํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ เทฺว ขนฺธา จิตฺตสหภู จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. เทฺว ขนฺเธ ฯเปฯ อเหตุกปฏิสนฺธิกฺขเณ ฯเปฯ วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ วิจิกิจฺฉาสหคโต อุทฺธจฺจสหคโต โมโห. (เอวํ นวปิ ปญฺหา กาตพฺพา. อเหตุกนฺติ นิยาเมตพฺพํ. ยถา อนุโลเม ลพฺภติ, เอวํ กาตพฺพํ. ตีณิ โมโห. ยถา จิตฺตสมุฏฺฐานทุเก, เอวเมว กาตพฺพา.)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิต เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูปที่เกิดพร้อมกับจิต อาศัยขันธ์ ๑ ที่ไม่มีเหตุซึ่งเกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น ... อาศัยขันธ์ ๒ ฯลฯ ในปฏิสนธิขณะที่เป็นอเหตุกะ ฯลฯ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคต ด้วยอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (พึงเพิ่มทั้ง ๙ วาระอย่างนี้ พึงกําหนดบทว่าเป็นอเหตุกะไว้ พึงเพิ่มเหมือนที่ได้ ในอนุโลม ๓ วาระ มีโมหะ พึงเพิ่มเหมือนในจิตตสมุฏฐานทุกะ)

นกมฺม จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา. จิตฺตสหภู ขนฺเธ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู เจตนา.

โนจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนจิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา. พาหิรํ ฯเปฯ (๑) อาหารํ ฯเปฯ อุตุ ฯเปฯ ๑

โนจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา. จิตฺตํ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา เจตนา.

จิตฺตสหภุญฺจ โนจิตฺตสหภุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นกมฺมปจฺจยา. จิตฺตสหภู ขนฺเธ จ จิตฺตญฺจ ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา เจตนา.

นกัมมปัจจัย

สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยขันธ์ที่เกิดพร้อมกับจิต เกิดขึ้น

สภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย ได้แก่ ... ที่เป็นภายนอก ฯลฯ ที่มีอาหารเป็นสมุฏฐาน ฯลฯ ที่มีอุตุเป็นสมุฏฐาน ฯลฯ

สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น เพราะนกัมมปัจจัย ได้แก่ สัมปยุตตเจตนาอาศัยจิตเกิดขึ้นสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตและที่ไม่เกิด พร้อมกับจิตเกิดขึ้นเพราะนกัมมปัจจัย ได้แก่ สัมปยุตตเจตนาอาศัยขันธ์ที่เกิดพร้อม กับจิตและอาศัยจิตเกิดขึ้น

นฌาน จิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ จิตฺตสหภู ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นฌานปจฺจยา. ปญฺจวิญฺญาณสหคตํ ฯเปฯ ๒. ปจฺจยปจฺจนีย ๒. สงฺขฺยาวาร

นฌานปัจจัย

สภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตอาศัยสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิตเกิดขึ้น เพราะนฌานปัจจัย ได้แก่ ... ที่สหรคตด้วยปัญจวิญญาณ ฯลฯ

สุทฺธ นเหตุยา นว, นอารมฺมเณ นว, นอธิปติยา นว, นอนนฺตเร นว, นสมนนฺตเร นว, นอญฺญมญฺเญ นว, นอุปนิสฺสเย นว, นปุเรชาเต นว, นปจฺฉาชาเต นว, นอาเสวเน นว, นกมฺเม จตฺตาริ, นวิปาเก นว, นอาหาเร เอกํ, นอินฺทฺริเย เอกํ, นฌาเน ฉ, นมคฺเค นว, นสมฺปยุตฺเต นว, นวิปฺปยุตฺเต ฉ, โนนตฺถิยา นว, โนวิคเต นว. (เอวํ อิตเร เทฺวปิ คณนา กาตพฺพา.) (สหชาตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิโส.) _____ ๖๑. จิตฺตสหภูทุก ๓. ปจฺจยวาร ๑. ปจฺจยานุโลม ๑. วิภงฺควาร

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

นเหตุปัจจัย มี ๙ วาระ

นอารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๙ วาระ

นอนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

นสมนันตรปัจจัย มี ๙ วาระ

นอัญญมัญญปัจจัย มี ๙ วาระ

นอุปนิสสยปัจจัย มี ๙ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย มี ๙ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาระ

นอาเสวนปัจจัย มี ๙ วาระ

นกัมมปัจจัย มี ๔ วาระ

นวิปากปัจจัย มี ๙ วาระ

นอาหารปัจจัย มี ๑ วาระ

นอินทรียปัจจัย มี ๑ วาระ

นฌานปัจจัย มี ๖ วาระ

นมัคคปัจจัย มี ๙ วาระ

นสัมปยุตตปัจจัย มี ๙ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย มี ๖ วาระ

โนนัตถิปัจจัย มี ๙ วาระ

โนวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ

(พึงทําการนับ ๒ อย่างนอกนี้อย่างนี้)

(สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)