arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๘

กัมมเหตุกถา เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๓๐๓–๑๓๐๕ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๑/๑๑ ในวรรคที่ ๘มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๘. อฏฺฐวคฺค

(๘๓) ๑๑. กมฺมเหตุกถา

๑๑. กัมมเหตุกถา (๘๓)

ว่าด้วยเหตุแห่งกรรม

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๘ กัมมเหตุกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๓๓๓–๓๓๔ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๗ หน้า ๕๙๐–๕๙๒

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*กมฺมเหตุ อรหา อรหตฺตา ปริหายตีติ? อามนฺตา. กมฺมเหตุ โสตาปนฺโน โสตา- ปตฺติผลา ปริหายตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กมฺมเหตุ อรหา อรหตฺตา ปริหายตีติ? อามนฺตา. กมฺมเหตุ สกทาคามี ฯเปฯ อนาคามี อนาคามิผลา ปริหายตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *กมฺมเหตุ โสตาปนฺโน โสตาปตฺติผลา น ปริหายตีติ? อามนฺตา. กมฺมเหตุ อรหา อรหตฺตา น ปริหายตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กมฺมเหตุ สกทาคามี ฯเปฯ อนาคามี อนาคามิผลา น ปริหายตีติ? อามนฺตา. กมฺมเหตุ อรหา อรหตฺตา น ปริหายตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*กมฺมเหตุ อรหา อรหตฺตา ปริหายตีติ? อามนฺตา. ปาณาติปาตกมฺมสฺส เหตูติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อทินฺนาทานกมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ กาเมสุมิจฺฉาจารกมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ มุสาวาท-กมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ ปิสุณวาจากมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ ผรุสวาจากมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ สมฺผปฺปลาป-กมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ มาตุฆาตกมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ ปิตุฆาตกมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ อรหนฺตฆาตกมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ รุหิรุปฺปาทกมฺมสฺส เหตุ ฯเปฯ สงฺฆเภทกมฺมสฺส เหตูติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*กตมสฺส กมฺมสฺส เหตูติ, หนฺท หิ อรหนฺตานํ อพฺภาจิกฺขตีติ. อรหนฺตานํ อพฺภาจิกฺขน-กมฺมสฺส เหตุ อรหา อรหตฺตา ปริหายตีติ? อามนฺตา. เย เกจิ อรหนฺตานํ อพฺภาจิกฺขนฺติ, สพฺเพ เต อรหตฺตํ สจฺฉิกโรนฺตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ กมฺมเหตุกถา นิฏฺฐิตา. อฏฺฐโม วคฺโค. ตสฺสุทฺทานํ

ฉ คติโย, อนฺตราภโว, ปญฺเจว กาม-

คุณา กามธาตุ, ปญฺเจว อายตนา กามา,

รูปิโน ธมฺมา รูปธาตุ, อรูปิโน ธมฺมา

อรูปธาตุ, สฬายตนิโก อตฺตภาโว

รูปธาตุยา, อตฺถิ รูปํ อรูเปสุ, รูปํ กมฺมํ,

รูปชีวิตินฺทฺริยํ, (๑) กมฺมเหตุ (๒) ปริหายตีติ.

เชิงอรรถ (บาลี (มหาจุฬาฯ))
  1. ๑ฉ.ม. รูปํ ชีวิตํ
  2. ๒ฉ.ม. กมฺมเหตุกา
ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผล เพราะเหตุแห่งกรรมใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระโสดาบันเสื่อมจากโสดาปัตติผล เพราะเหตุแห่งกรรมใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผล เพราะเหตุแห่งกรรมใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสกทาคามี ฯลฯ พระอนาคามี เสื่อมจากอนาคามิผล เพราะ เหตุแห่งกรรมใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระโสดาบันไม่เสื่อมจากโสดาปัตติผล เพราะเหตุแห่งกรรมใช่ไหมปร. ใช่

สก. พระอรหันต์ไม่เสื่อมจากอรหัตตผล เพราะเหตุแห่งกรรมใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระสกทาคามี ฯลฯ พระอนาคามี ไม่เสื่อมจากอนาคามิผล เพราะ เหตุแห่งกรรมใช่ไหมปร. ใช่

สก. พระอรหันต์ไม่เสื่อมจากอรหัตตผล เพราะเหตุแห่งกรรมใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผล เพราะเหตุแห่งกรรมใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เพราะเหตุแห่งกรรมคือการฆ่าสัตว์ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เพราะเหตุแห่งกรรมคือการลักทรัพย์ ฯลฯ เพราะเหตุแห่งกรรมคือ การประพฤติผิดในกาม ฯลฯ เพราะเหตุแห่งกรรมคือการพูดเท็จ ฯลฯ เพราะ เหตุแห่งกรรมคือการพูดส่อเสียด ฯลฯ เพราะเหตุแห่งกรรมคือการพูดคำหยาบ ฯลฯ เพราะเหตุแห่งกรรมคือการพูดเพ้อเจ้อ ฯลฯ เพราะเหตุแห่งกรรมคือการฆ่า มารดา ฯลฯ เพราะเหตุแห่งกรรมคือการฆ่าบิดา ฯลฯ เพราะเหตุแห่งกรรมคือการฆ่าพระอรหันต์ ฯลฯ เพราะเหตุแห่งกรรมคือการทำร้ายพระพุทธเจ้าจนพระโลหิตห้อ ฯลฯ เพราะเหตุแห่งกรรมคือการทำลายสงฆ์ให้แตกกันใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผล เพราะเหตุแห่งกรรมอะไร

ปร. เพราะการกล่าวตู่พระอรหันต์ทั้งหลาย

สก. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผล เพราะเหตุแห่งกรรมคือการกล่าวตู่ พระอรหันต์ทั้งหลายใช่ไหมปร. ใช่

สก. คนทุกคนที่กล่าวตู่พระอรหันต์ทั้งหลายทำให้แจ้งอรหัตตผลได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

กัมมเหตุกถา จบ

อัฏฐมวรรค จบ

รวมกถาที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ฉคติกถา ๒. อันตราภวกถา

๓. กามคุณกถา ๔. กามกถา

๕. รูปธาตุกถา ๖. อรูปธาตุกถา

๗. รูปธาตุยาอายตนกถา ๘. อรูเปรูปกถา

๙. รูปังกัมมันติกถา ๑๐. ชีวิตินทริยกถา

๑๑. กัมมเหตุกถา

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายปุพพเสลิยะและนิกายสมิติยะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๕๔๖/๒๔๑)
  2. ๒เพราะมีความเห็นว่า ผู้ที่สำเร็จเป็นพระอรหันต์แล้ว เสื่อมจากความเป็นพระอรหันต์ได้ เพราะกรรมที่ตน เคยกล่าวตู่พระอรหันต์ในภพก่อน ซึ่งต่างกับความเห็นของสกวาทีที่เห็นว่า พระอริยบุคคลตั้งแต่พระ โสดาบันจนถึงพระอรหันต์ จะไม่เสื่อมจากคุณวิเศษที่ตนบรรลุแล้วไม่ว่าเพราะกรรมใด ๆ ทั้งสิ้น (อภิ.ปญฺจ.อ. ๕๔๖/๒๔๑)

จบ กัมมเหตุกถา