arnon.worldเข้าสู่ระบบ

พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๔

อุปปัตติกถา เล่ม ๓๗

ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๘๗๓–๘๘๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๐ ในวรรคที่ ๔มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ

_______

๔. จตุตฺถวคฺค

(๓๔) ๒. อุปปตฺติกถา

๒. อุปปัตติกถา (๓๔)

ว่าด้วยการปฏิสนธิ

พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๔ อุปปัตติกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)

บาลี (มหาจุฬาฯ) เล่ม ๓๗ หน้า ๒๒๗–๒๒๙ · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒) เล่ม ๓๗ หน้า ๔๐๑–๔๐๔

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. สห อุปปตฺติยา โสตาปนฺโน โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. สห อุปปตฺติยา สกทาคามี โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. สห อุปปตฺติยา อนาคามี โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สห อุปปตฺติยา โสตาปนฺโน น โหตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ สห อุปปตฺติยา โสตาปนฺโน น โหติ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สห อุปปตฺติยา อรหา”ติ.

*สห อุปปตฺติยา สกทาคามี น โหตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ สห อุปปตฺติยา สกทาคามี น โหติ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สห อุปปตฺติยา อรหา”ติ.

*สห อุปปตฺติยา อนาคามี น โหตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ สห อุปปตฺติยา อนาคามี น โหติ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สห อุปปตฺติยา อรหา”ติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. บุคคลเป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เป็นพระโสดาบันพร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เป็นพระสกทาคามีพร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เป็นพระอนาคามีพร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เป็นพระโสดาบันพร้อมกับการปฏิสนธิไม่ได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากเป็นพระโสดาบันพร้อมกับการปฏิสนธิไม่ได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้”สก. เป็นพระสกทาคามีพร้อมกับการปฏิสนธิไม่ได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากเป็นพระสกทาคามีพร้อมกับการปฏิสนธิไม่ได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้”สก. เป็นพระอนาคามีพร้อมกับการปฏิสนธิไม่ได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากเป็นพระอนาคามีพร้อมกับการปฏิสนธิไม่ได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้”

เชิงอรรถ (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. ๑ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอุตตราปถกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๘๗/๒๐๑)
  2. ๒เพราะมุ่งหมายเอาผู้ไปเกิดในชั้นสุทธาวาส (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๘๘/๒๐๑)
  3. ๓เพราะมีความเห็นว่า จิตขณะปฏิสนธิของผู้จะบรรลุโสดาบันยังเป็นโลกิยจิตอยู่ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๘๘/๒๐๑)
บาลี (มหาจุฬาฯ)

*สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. สารีปุตฺโต เถโร สห อุปปตฺติยา อรหาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ มหาโมคฺคลฺลาโน เถโร ฯเปฯ มหากสฺสโป เถโร ฯเปฯ มหากจฺจายโน เถโร ฯเปฯ มหาโกฏฺฐิโก เถโร ฯเปฯ มหาปนฺถโก เถโร สห อุปปตฺติยา อรหาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สารีปุตฺโต เถโร น สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. หญฺจิ สารีปุตฺโต เถโร น สห อุปปตฺติยา อรหา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สห อุปปตฺติยา อรหา”ติ.

*มหาโมคฺคลฺลาโน เถโร ฯเปฯ มหากสฺสโป เถโร ฯเปฯ มหากจฺจายโน เถโร ฯเปฯ มหาโกฏฺฐิโก เถโร ฯเปฯ มหาปนฺถโก เถโร น สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. หญฺจิ มหา- ปนฺถโก เถโร น สห อุปปตฺติยา อรหา, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สห อุปปตฺติยา อรหา”ติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสารีบุตรเถระเป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระมหาโมคคัลลานเถระ ฯลฯ พระมหากัสสปเถระ ฯลฯ พระมหากัจจายนเถระ ฯลฯ พระมหาโกฏฐิกเถระ ฯลฯ พระมหาปันถกเถระ เป็นพระ อรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. พระสารีบุตรเถระไม่ได้เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากพระสารีบุตรเถระไม่ได้เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิ ท่าน ก็ไม่ควรยอมรับว่า “เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้”

สก. พระมหาโมคคัลลานเถระ ฯลฯ พระมหากัสสปเถระ ฯลฯ พระมหากัจจายนเถระ ฯลฯ พระมหาโกฏฐิกเถระ ฯลฯ พระมหาปันถกเถระ ไม่ได้เป็น พระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิใช่ไหมปร. ใช่

สก. หากพระมหาปันถกเถระไม่ได้เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้”

บาลี (มหาจุฬาฯ)

*สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน อรหตฺตํ สจฺฉิกโรติ โลกิเยน สาสเวน ฯเปฯ สงฺกิเลสิเยนาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. อุปปตฺเตสิยํ จิตฺตํ นิยฺยานิกํ ขยคามี โพธคามี อปจยคามี อนาสวํ ฯเปฯ อสงฺกิเลสิยนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*นนุ อุปปตฺเตสิยํ จิตฺตํ อนิยฺยานิกํ น ขยคามิ น โพธคามิ น อปจยคามิ สาสวํ ฯเปฯ สงฺกิเลสิยนฺติ? อามนฺตา. หญฺจิ อุปปตฺเตสิยํ จิตฺตํ อนิยฺยานิกํ น ขยคามิ น โพธคามิ น อปจยคามี สาสวํ ฯเปฯ สงฺกิเลสิยํ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สห อุปปตฺติยา อรหา”ติ.

*สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน ราคํ ปชหติ, โทสํ ปชหติ, โมหํ ปชหติ, อโนตฺตปฺปํ ปชหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. อุปปตฺเตสิยํ จิตฺตํ มคฺโค ฯเปฯ สติปฏฺฐานํ ... สมฺมปฺปธานํ ... อิทฺธิปาโท ... อินฺทฺริยํ ... พลํ ฯเปฯ โพชฺฌงฺโคติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. อุปปตฺเตสิเยน จิตฺเตน ทุกฺขํ ปริชานาติ, สมุทยํ ปชหติ, นิโรธํ สจฺฉิกโรติ, มคฺคํ ภาเวตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*สห อุปปตฺติยา อรหาติ? อามนฺตา. จุติจิตฺตํ มคฺคจิตฺตํ อุปปตฺเตสิยํ จิตฺตํ ผลจิตฺตนฺติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ อุปปตฺติกถา นิฏฺฐิตา.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

สก. เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลทำให้แจ้งอรหัตตผลได้ด้วยปฏิสนธิจิตที่เป็นโลกิยะ ยังมีอาสวะ ฯลฯ เป็นอารมณ์ของสังกิเลสใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ปฏิสนธิจิตเป็นเหตุนำออกจากวัฏฏทุกข์ ให้ถึงความสิ้นกิเลส ให้ถึง ความตรัสรู้ ให้ถึงนิพพาน ไม่เป็นอารมณ์ของอาสวะ ฯลฯ ไม่เป็นอารมณ์ของ สังกิเลสใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ปฏิสนธิจิตไม่เป็นเหตุนำสัตว์ออกจากวัฏฏทุกข์ ไม่ให้ถึงความสิ้นกิเลส ไม่ให้ถึงความตรัสรู้ ไม่ให้ถึงนิพพาน เป็นอารมณ์ของอาสวะ ฯลฯ เป็นอารมณ์ ของสังกิเลสมิใช่หรือปร. ใช่

สก. หากปฏิสนธิจิตไม่เป็นเหตุนำสัตว์ออกจากวัฏฏทุกข์ ไม่ให้ถึงความสิ้นกิเลส ไม่ให้ถึงความตรัสรู้ ไม่ให้ถึงนิพพาน เป็นอารมณ์ของอาสวะ ฯลฯ เป็นอารมณ์ของ สังกิเลส ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้”สก. เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลละราคะ โทสะ โมหะ อโนตตัปปะได้ด้วยปฏิสนธิจิตใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ปฏิสนธิจิตเป็นมรรค ฯลฯ เป็นสติปัฏฐาน ... เป็นสัมมัปปธาน ... เป็นอิทธิบาท ... เป็นอินทรีย์ ... เป็นพละ ฯลฯ เป็นโพชฌงค์ได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. บุคคลกำหนดรู้ทุกข์ ละสมุทัย ทำให้แจ้งนิโรธ เจริญมรรคด้วย ปฏิสนธิจิตได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เป็นพระอรหันต์พร้อมกับการปฏิสนธิได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. จุติจิตเป็นมรรคจิต ปฏิสนธิจิตเป็นผลจิตได้ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

อุปปัตติกถา จบ

จบ อุปปัตติกถา