พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๒๑
อวิวิตตกถา เล่ม ๓๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๘๓๖–๑๘๓๗ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๒/๑๖ ในวรรคที่ ๒๑มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๒๑ อวิวิตตกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๗ หน้า ๙๘๔–๙๘๕
ส. ศาสนาอันเป็นอกุศลในกาลก่อนจะดัดแปลงให้เป็นกุศลในภายหลังได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ศาสนาที่เนื่องด้วยอาสวะ ... ที่เนื่องด้วยสังกิเลสในกาลก่อนจะดัดแปลงไม่ให้เนื่องด้วยสังกิเลสในภายหลังได้หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
จบ สาสนกถา
(๒๐๑) ๒. อวิวิตตกถา
ว่าด้วยเรื่องผู้ไม่สงัด
{๑๘๓๖}[๘๗๙] สกวาทีถามว่า ปุถุชนไม่สงัดแล้วจากสภาวธรรมที่เป็นไปในธาตุ ๓ หรือ ?
ส. ปุถุชนไม่สงัดแล้วจากผัสสะที่เป็นไปในธาตุ ๓ ... จากเวทนาที่เป็นไปในธาตุ ๓ ... จากสัญญา ... จากเจตนา ... จากจิต ... จากศรัทธา ... จากวิริยะ ...จากสติ ... จากสมาธิ ... จากปัญญาที่เป็นไปในธาตุ ๓ หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ปุถุชนไม่สงัดแล้วจากสภาวธรรมที่เป็นไปในธาตุ ๓ หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายอุตตราปถกะบางพวก ซึ่งมีความเห็นว่า เพราะเหตุที่ปุถุชนกำหนดรู้สภาวธรรมที่เป็นไปในธาตุ ๓ (หรือภูมิ ๓)ไม่ได้ ฉะนั้น จึงไม่มีขณะจิตหนึ่งที่สงัดจากสภาวธรรมเหล่านั้น (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๑๕)
ส. ในขณะใดปุถุชนให้จีวร ในขณะนั้นก็เข้าถึงปฐมฌานอยู่ ... เข้าถึงอากาสานัญจายตนะอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ในขณะใดปุถุชนให้บิณฑบาต ... ให้เสนาสนะ ... ให้คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ในขณะนั้นก็เข้าถึงจตุตถฌานอยู่ ... ก็เข้าถึงเนวสัญฌานาสัญญายตนสมาบัติอยู่หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๘๓๗} [๘๘๐] ป. ท่านไม่ยอมรับว่า ปุถุชนไม่สงัดแล้วจากสภาวธรรมที่เป็นไปในธาตุ ๓ หรือ ?
ส. ถูกแล้ว
ป. กรรมอันจะให้เข้าถึงรูปธาตุและอรูปธาตุปุถุชนกำหนดรู้แล้วหรือ ?
ส. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ป. ถ้าอย่างนั้น ปุถุชนก็ต้องไม่สงัดแล้วจากสภาวธรรมที่เป็นไปในธาตุ ๓
จบ อวิวิตตกถา
(๒๐๒) ๓ สังโยชนกถา
ว่าด้วยเรื่องสังโยชน์
{๑๘๓๘} [๘๘๑] สกวาทีถามว่า การที่พระโยคียังไม่ละสังโยชน์บางอย่างแล้วบรรลุอรหัตตผลมีอยู่หรือ ?
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายมหาสังฆิกะ ซึ่งมีความเห็นว่า การที่บุคคลยังละสังโยชน์บางอย่างไม่ได้แล้วบรรลุอรหัตตผลก็มิได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๓๑๕)
จบ อวิวิตตกถา