พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๑
ธัมมัฏฐิตตากถา เล่ม ๓๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๗๐–๑๔๗๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๗/๘ ในวรรคที่ ๑๑มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๑ ธัมมัฏฐิตตากถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๗ หน้า ๗๔๑–๗๔๓
ส. ความสืบต่อแห่งอกุศลจิตเป็นสมาธิหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ความสืบต่อแห่งจิตที่สหรคตด้วยราคะ ... ที่สหรคตด้วยโทสะ ... ที่สหรคตด้วยโมหะ ... ที่สหรคตด้วยอโนตัปปะเป็นสมาธิหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๔๖๙} ป. ท่านไม่ยอมรับว่า “ความสืบต่อแห่งจิตเป็นสมาธิ” หรือ ?
ส. ถูกแล้ว
ป. พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสไว้ว่า “ดูก่อนนิครนถ์ผู้มีอายุทั้งหลาย เราแหละสามารถที่จะไม่เคลื่อนไหวกาย ไม่พูด เสวยความสุขส่วนเดียวอยู่ได้ตลอด ๗ คืน ๗ วัน” ดังนี้ มีพระสูตรอยู่จริง มิใช่หรือ ?
ส. ถูกแล้ว
ป. ถ้าอย่างนั้น ความสืบต่อแห่งจิตก็ต้องเป็นสมาธิ
จบ สมาธิกถา
(๑๑๔) ๙. ธัมมัฏฐิตตากถา
ว่าด้วยเรื่องความตั้งอยู่แห่งสภาวรรม<*>
{๑๔๗๐} [๖๒๗] สกวาทีถามว่า ความตั้งอยู่แห่งสภาวธรรมเป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
- ๑พึงดูเทียบใน มู.มู. (แปล) ๑๒/๑๘๐/๒๐๕
- ๒ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายอันธกะ ซึ่งมีความเห็นว่า ความตั้งอยู่แห่งสภาวธรรม กล่าวคือปฏิจจสมุปบาทประเภทหนึ่งมีอยู่ และเป็นภาวะสำเร็จรูป (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๖๐)
- สภาวธรรม - ผู้รวบรวม
ส. ความตั้งอยู่แห่งความตั้งอยู่แห่งสภาวธรรมนั้นก็เป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ความตั้งอยู่แห่งความตั้งอยู่แห่งสภาวธรรมนั้นก็เป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ความตั้งอยู่นั้น ๆ แล ไม่มีการทำที่สุดแห่งทุกข์ ไม่มีความขาดตอนแห่งวัฏฏะ ไม่มีอนุปาทาปรินิพพานหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
{๑๔๗๑} ส. ความตั้งอยู่แห่งรูปเป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ความตั้งอยู่แห่งความตั้งอยู่ของรูปนั้นก็เป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ความตั้งอยู่แห่งความตั้งอยู่แห่งรูปนั้นก็เป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ความตั้งอยู่นั้น ๆ แล ไม่มีการทำที่สุดแห่งทุกข์ ไม่มีความขาดตอนแห่งวัฏฏะ ไม่มีอนุปาทาปรินิพพานหรือป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ความตั้งอย่แห่งเวทนา ... ความตั้งอยู่แห่งสัญญา ... ความตั้งอยู่แห่งสังขาร ... ความตั้งอยู่แห่งวิญญาณเป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ความตั้งอยู่แห่งความตั้งอยู่แห่งวิญญาณนั้นก็เป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ความตั้งอยู่แห่งความตั้งอยู่แห่งวิญญาณนั้นเป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. ความตั้งอยู่นั้น ๆ แล ไม่มีการทำที่สุดแห่งทุกข์ ไม่มีความขาดตอนแห่งวัฏฏะ ไม่มีอนุปาทาปรินิพพานหรือป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
จบ ธัมมัฎฐิตตากถา
(๑๑๕) ๑๐. อนิจจตากถา
ว่าด้วยเรื่องความไม่เที่ยงเป็นภาวะสำเร็จรูป
{๑๔๗๒} [๖๒๘] สกวาทีถามว่า ความไม่เที่ยงเป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ส. ความไม่เที่ยงแห่งความไม่เที่ยงนั้นก็เป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. ความไม่เที่ยงแห่งความไม่เที่ยงนั้นก็เป็นภาวะที่สำเร็จแล้วหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายอันธกะ ซึ่งมีความเห็นว่า แม้ความไม่เที่ยงแห่งรูปเป็นต้น ที่เป็นของไม่เที่ยงก็เป็นภาวะที่สำเร็จรูปบริบูรณ์แล้ว (ถูกกำหนดไว้ล่วงหน้าให้เปลี่ยนแปลงไม่ได้) เหมือนกับสภาวธรรมมีรูปเป็นต้น (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๖๐)
จบ ธัมมัฏฐิตตากถา