พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๑๐
วิญญัตติสีลันติกถา เล่ม ๓๗
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๔๒๘–๑๔๒๙ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๑ ในวรรคที่ ๑๐มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๑๐ วิญญัตติสีลันติกถา (ฉบับหลวง เล่ม ๓๗ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓๗ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๘๑ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓๗)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓๗ หน้า ๗๑๑–๗๑๒
(๑๐๔) ๑๐. วิญญัตติสีลันติกถา
ว่าด้วยเรื่องวิญญัติเป็นศีล
{๑๔๒๘} [๖๐๑] สกวาทีถามว่า วิญญัติเป็นศีลหรือ ?
ส. เป็นเจตนาเครื่องเว้นจากการฆ่าสัตว์หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. เป็นเจตนาเครื่องเว้นจากการลักทรัพย์หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. เป็นเจตนาเครื่องเว้นจากการประพฤติผิดในกามหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. เป็นเจตนาเครื่องเว้นจากการพูดเท็จหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. เป็นเจตนาเครื่องเว้นจากการเสพของมึนเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาทหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
ส. การกราบไหว้เป็นศีล การลุกรับเป็นศีล การทำอัญชลีเป็นศีล สามีจิกรรมเป็นศีล การให้อาสนะเป็นศีล การให้ที่นอนเป็นศีล การให้
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายมหาสังฆิกะและสมิติยะ ซึ่งมีความเห็นว่า วิญญัติรูปเป็นศีล โดยกำหนดว่าพฤติกรรมที่แสดงออกทางกายชื่อว่ากายวิญญัติรูป พฤติกรรมที่แสดงออกทางวาจาชื่อว่าวจีวิญญัติรูป ซึ่งต่างจากความเห็นของฝ่ายสกวาทีที่เห็นว่า วิรัติคือเจตนาเป็นเครื่องงดเว้นทางกายและวาจาชื่อว่าศีล รูปธรรมไม่จัดเป็นศีล (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๕๔)
นํ้าล้างเท้าเป็นศีล การให้รองเท้าเป็นศีล การนวดหลังในเวลาอาบนํ้าเป็นศีลหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. เป็นเจตนาเครื่องเว้นจากการฆ่าสัตว์หรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น...
ส. เป็นเจตนาเครื่องเว้นจาการเสพของมึนเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นเหตุแห่งความประมาทหรือ ?
ป. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น...
{๑๔๒๙} [๖๐๒] ป. ท่านไม่ยอมรับว่า “วิญญัติเป็นศีล” หรือ ?
ส. ถูกแล้ว
ป. เป็นความทุศีลหรือ ?
ส. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น...
ป. ถ้าอย่างนั้น วิญญัติก็ต้องเป็นศีล
จบ วิญญัตติสีลันติกถา
(๑๐๕) ๑๑. อวิญญัตติทุสสีลยันติกถา
ว่าด้วยเรื่องอวิญญัติเป็นความทุศีล
{๑๔๓๐} [๖๐๓] สกวาทีถามว่า อวิญญัติเป็นความทุศีลหรือ ?
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายมหาสังฆิกะ ซึ่งมีความเห็นว่า อวิญญัติ คือ การก่อบาปโดยไม่เจตนาและการทำบาปตามคำสั่งโดยครบองค์กำหนดในปาณาติบาตเป็นต้น ชื่อว่าความทุศีล (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๕๕)
จบ วิญญัตติสีลันติกถา