๙. ปฐมปัชชุนนธีตุสูตร เล่ม ๑๕

บุคคลผู้ละการถือตัวถือตนได้แล้ว มีจิตใจมั่นคงดี มีใจดี หลุดพ้นแล้วจากกิเลสธรรมทั้งปวง ไม่ประมาทอยู่ในป่าตามลำพัง พึงข้ามพ้นฝั่งสังสารวัฏทั้ง ๓ ภูมิ ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งมัจจุคือความตายได้

๙ ปฐมปัชชุนนธีตุสูตร

ว่าด้วยคาถาของธิดาแห่งท้าวปัชชุนนะ สูตรที่ ๑

{๑๓๑} [๓๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคาร ศาลาฟ้ามหาวัน ใกล้พระนครเวสาลี ครั้งนั้นแล เมื่อปฐมยามผ่านไปแล้ว ธิดาของท้าวปัชชุนนะชื่อโกกนทา มีรัศมีงามยิ่งนัก ยังป่ามหาวันให้สว่างไสวไปทั่ว แล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง{๑๓๒} ธิดาของท้าวปัชชุนนะชื่อโกกนทาครั้นยืนอยู่ ณ ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

หม่อมฉันชื่อว่าโกกนทา เป็นธิดาของท้าวปุชชุนนะ ขอถวายบังคมพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้เลิศกว่าสัตว์ ผู้เสด็จอยูในป่าในพระนครเวสาลี

หม่อมฉันได้ยินมาแต่เก่าก่อนว่า ‘ธรรมอันพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้มีพระจักษุตรัสรู้แล้ว’ ดังนี้ เมื่อพระสุคตเจ้าผู้เป็นมุนีทรงแสดงธรรมอยู่ หม่อมฉันนั้นย่อมรู้ประจักษ์ได้ในบัดนี้

ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งผู้ด้อยปัญญา เที่ยวตำหนิธรรมอันประเสริฐอยู่ ชนเหล่านั้นย่อมเข้าถึงโรรุวนรก อันร้ายกาจ ประสบทุกข์ตลอดกาลนาน

ส่วนชนเหล่าใดแลเข้าถึงอริยธรรมด้วยความอดทน และความสงบ ชนเหล่านั้นละร่างมนุษย์แล้วจักเกิดเป็นเทพโดยสมบูรณ์

๑๐ ทุติยปัชชุนนธีตุสูตร

ว่าด้วยคาถาของธิดาแห่งท้าวปัชชุนนะ สูตรที่ ๒

{๑๓๓} [๔๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวันใกล้พระนครเวสาลี ครั้งนั้นแล เมื่อปฐมยามผ่านไปแล้ว ธิดาของท้าว ปัชชุนนะชื่อจุลลโกกนทา มีรัศมีงามยิ่งนัก ยังป่ามหาวันให้สว่างไสวไปทั่ว แล้วเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง{๑๓๔} ธิดาของท้าวปัชชุนนะชื่อจุลลโกกนทาครั้นยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ธิดาของท้าวปัชชุนนะชื่อโกกนทาผู้มีผิวพรรณสว่าง ดุจสายฟ้ามาแล้วในที่นี้ นมัสการพระพุทธเจ้า พระธรรม และพระสงฆ์อยู่ ได้กล่าวคาถาอันมีประโยชน์เหล่านี้ไว้