๙. จันทิมสูตร เล่ม ๑๕

๙. จันทิมสูตร

[๒๔๑] พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ . . . กรุงสาวัตถี สมัยนั้นจันทิมเทวบุตรถูกอสุรินทราหูเข้าจับแล้ว ครั้งนั้นจันทิมเทวบุตรระลึกถึงพระผู้มีพระภาคเจ้า ได้กล่าวคาถานี้ในเวลานั้นว่า

ข้าแต่พระพุทธเจ้า ผู้แกล้วกล้า ขอ

ความนอบน้อมจงมีแต่พระองค์ พระองค์

เป็นผู้หลุดพ้นแล้วในธรรมทั้งปวง ข้า

พระองค์ถึงฐานะอันดับขัน ของพระองค์

จงเป็นที่พึงแห่งข้าพระองค์นั้น.

[๒๔๒] ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงปรารภจันทิมเทวบุตรได้ตรัสกะอสุรินทราหูด้วยพระคาถาวา

จันทิมเทวบุตร ถึงตถาคตผู้เป็น

พระอรหันต์ ว่าเป็นที่พึ่ง ดูก่อนราหู

ท่านจงปล่อยจันทิมเทวบุตร พระพุทธเจ้า

ทั้งหลายเป็นผู้อนุเคราะห์โลก.

[๒๔๓] ลำดับนั้น อสุรินทราหู ปล่อยจันทิมเทวบุตรแล้ว เร่งรีบเข้าไปหาท้าวเวปจิตติจอมอสูร แล้วก็เป็นผู้เศร้าสลด เกิดขนพอง ได้ยืนอยู่ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง.

[๒๔๔] ท้าวเวปจิตติจอมอสูตร ได้กล่าวกะอสุรินทราหูด้วยคาถาว่า

ดูก่อนราหู ทำไมหนอ ท่านจึง

เร่งรีบปล่อยพระจันทร์เสีย ทำไมหนอ

ท่านจึงมีรูปสลด มายืนกลัวอยู่.

[๒๔๕] อสุรินทราหูกล่าวว่า

ข้าพเจ้าถูกขับ ด้วยคาถาของ

พระพุทธเจ้า หากข้าพเจ้าไม่พึงปล่อย

จันทิมเทวบุตร ศีรษะของข้าพเจ้าพึงแตก

เจ็ดเสี่ยงมีชีวิตอยู่ ก็ไม่พึงได้ความสุข.

อรรถกถาจันทิมสูตร

พึงทราบวินิจฉัยในจันทิมสูตรที่ ๙ ต่อไป :-

บทว่า จนฺทิมา คือเทพบุตรผู้สถิตอยู่ ณ จันทรวิมาน. บทว่าสพฺพธิ ได้แก่ ในขันธ์อายตนะ เป็นต้นทั้งหมด. บทว่า โลกานุกมฺปกาได้แก่ เป็นผู้อนุเคราะห์ ทั้งท่าน ทั้งจันทรเทพบุตร เช่นเดียวกัน. บทว่าสนฺตรมาโน ได้แก่ ดุจรีบด่วน. คำว่า ปมุญฺจสิ เป็นปัจจุปันกาลลงในอรรถอดีตกาล.

จบอรรถกถาจันทิมสูตรที่ ๙

๑๐. สุริยสูตร

[๒๔๖] สมัยนั้น สุริยเทวบุตร ถูกอสุรินทราหูเข้าจับแล้ว ครั้งนั้นสุริยเทวบุตร ระลึกถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าได้กล่าวคาถานี้ในเวลานั้นว่า

ข้าแต่พระพุทธเจ้า ผู้แกล้วกล้า ขอ

ความนอบน้อมจงมีแด่พระองค์ พระองค์

เป็นผู้หลุดพ้นแล้วในธรรมทั้งปวง ข้า

พระองค์ถึงฐานะอันดับขัน ขอพระองค์

จงเป็นที่พึ่งแห่งข้าพระองค์นั้น.

[๒๔๗] ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงปรารภสุริยเทวบุตรได้ตรัสกะอสุรินทราหูด้วยพระคาถาว่า

สุริยเทวบุตร ถึงตถาคตผู้เป็นพระ-

อรหันต์ ว่าเป็นที่พึง ดูก่อนราหู ท่านจง

ปล่อยสุริยะ พระพุทธเจ้าทั้งหลาย เป็นผู้

อนุเคราะห์โลก สุริยะใดเป็นผู้ส่องแสง

กระทำความสว่างในที่มืดมิด มีสัณฐาน

เป็นวงกลม มีเดชสูง ดูก่อนราหู ท่าน

จงปล่อยสุริยะ ผู้เป็นบุตรของเรา.

[๒๔๘] ลำดับนั้น อสุรินทราหู ปล่อยสุริยเทวบุตรแล้ว เร่งรีบเข้าไปหาท้าวเวปจิตติจอมอสูร แล้วก็เป็นผู้เศร้าสลด เกิดขนพอง ได้ยืนอยู่ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง.