๑๒. มัชฌันติกสูตร เล่ม ๑๕

{๗๙๐} ขณะนั้นแล เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในแนวป่านั้นมีความเอ็นดู มีความหวังดีต่อภิกษุรูปนั้น ประสงค์จะให้ภิกษุรูปนั้นสลดใจ จึงเขาไปหาภิกษุรูปนั้นถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะภิกษุนั้นด้วยคาถาทั้งหลายว่า

ท่านถูกวิตกเกาะกินเพราะการใฝ่ใจโดยไม่แยบคาย ท่านจงละการใฝ่ใจที่ไม่แยบคายเสีย แล้วจงใคร่ครวญโดยแยบคาย ท่านปรารภพระศาสดา พระธรรม พระสงฆ์ และศีลของตนแล้ว จะบรรลุความปราโมทย์ ความอิ่มใจ และความสุขได้โดยไม่ต้องสงสัย แต่นั้นท่านผู้มากไปด้วยความปราโมทย์จักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ลำดับนั้น ภิกษุรูปนั้นผู้ถูกเทวดานั้นเตือนให้สลดใจ ได้ถึงความสลดใจแล้วแล

๑๒. มัชฌันติกสูตร

ว่าด้วยกาลเวลากำลังเที่ยงวัน

{๗๙๑} [๒๓๒] สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งพำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่งในแคว้นโกศล {๗๙๒} ขณะนั้นแล เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในแนวป่านั้นได้เข้าไปหาภิกษุรูปนั้น ถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะภิกษุนั้นด้วยคาถาว่า

เมื่อหมู่นกทั้งหลายมาชุมนุมกันอยู่ ในเวลาเที่ยงวัน ป่าใหญ่ประหนึ่งว่าส่งเสียงระงมอยู่ การส่งเสียงระงมแห่งป่าใหญ่นั้นปรากฏเป็นภัยแก่ข้าพเจ้า

ภิกษุรูปนั้นตอบว่า

เมื่อหมู่นกทั้งหลายมาชุมนุมกันอยู่ ในเวลาเที่ยงวัน ป่าใหญ่ประหนึ่งว่าส่งเสียงระงมอยู่ การส่งเสียงระงมแห่งป่าใหญ่นั้นปรากฏเป็นความยินดีแก่เรา

๑๓. ปากตินทริยสูตร

ว่าด้วยเทวดาเตือนพระ

{๗๙๓} [๒๓๓] สมัยหนึ่ง ภิกษุเป็นจำนวนมากพำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่ง ในแคว้นโกศล ล้วนเป็นผู้ฟุ้งซ่าน เย่อหยิ่ง กลับกลอก ปากกล้า แก่คุย ลืมสติ ขาดสัมปชัญญะ จิตใจไม่ตั้งมั่น ไม่มั่นคง ไม่สำรวมอินทรีย์{๗๙๔} ครั้งนั้นแล เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในป่านั้นมีความเอ็นดู มีความหวังดีต่อภิกษุเหล่านั้น ประสงค์จะให้พวกเธอสลดใจ จึงเข้าไปหาภิกษุเหล่านั้นถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะพวกเธอด้วยคาถาทั้งหลายว่า

เมื่อก่อน พวกภิกษุผู้เป็นสาวกของพระโคดมเป็นอยู่อย่างง่ายๆ ไม่มักได้แสวงหาบิณฑบาต ไม่มักได้ที่นอน ที่นั่ง ท่านรู้หลักอนิจจตาในโลก จึงทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ส่วนท่านเหล่านี้ทำตนให้เป็นคนเลี้ยงยาก กิน ๆ แล้วก็นอน เหมือนผู้เอาเปรียบชาวบ้าน จมอยู่แต่ในเรือนของคนอื่น

ข้าพเจ้าขอทำอัญชลีต่อพระสงฆ์ ขอพูดกะท่านบางพวกในที่นี้ว่า ‘ท่านเหล่านั้นถูกเขาทอดทิ้งแล้ว หมดที่พึ่ง เป็นเหมือนคนที่ตายแล้ว’

ที่ข้าพเจ้ากล่าวนี้หมายเอาปวงท่านที่ยังประมาทอยู่ ส่วนท่านเหล่าใดไม่ประมาทอยู่ ข้าพเจ้าขอนมัสการท่านเหล่านั้น

ลำดับนั้นแล ภิกษุเหล่านั้นผู้ถูกเทวดาองค์นั้นเตือนให้สลดใจ ได้ถึงความสลดใจแล้วแล