๕. ชันตุสูตร เล่ม ๑๕

๕. ชันตุสูตร

ว่าด้วยเทวดาเตือนพระ

{๒๙๓} [๑๐๖] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง ภิกษุเป็นจำนวนมากอยู่ในกระท่อมกลางป่า ข้างภูเขาหิมพานต์ แคว้นโกศล ล้วนเป็นผู้ฟุ้งซ่าน เย่อหยิ่ง กลับกลอก ปากกล้าแก่คุย ลืมสติ ขาดสัมปชัญญะ จิตใจไม่ตั้งมั่น ไม่มั่นคง ไม่สำรวมอินทรีย์{๒๙๔} วันนั้นเป็นวันอุโบสถ ๑๕ ค่ำ ชันตุเทพบุตรเข้าไปหาภิกษุเหล่านั้นถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะภิกษุเหล่านั้นด้วยคาถาทั้งหลายว่า

เมื่อก่อน พวกภิกษุผู้เป็นสาวกของพระโคดมเป็นอยู่อย่างง่าย ๆ ไม่มักได้แสวงหาบิณฑบาต ไม่มักได้ที่นอน ที่นั่ง ท่านรู้หลักอนิจจตาในโลก จึงทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ส่วนท่านเหล่านี้ทำตนให้เป็นคนเลี้ยงยาก กิน ๆ แล้วก็นอน เหมือนผู้เอาเปรียบชาวบ้าน จมอยู่แต่ในเรือนของคนอื่น

ข้าพเจ้าขอทำอัญชลีต่อพระสงฆ์ ขอพูดกะท่านบางพวกในที่นี้ว่า ‘ท่านเหล่านั้นถูกเขาทอดทิ้งแล้ว หมดที่พึ่ง เป็นเหมือนคนที่ตายแล้ว’

ที่ข้าพเจ้ากล่าวนี้หมายเอาปวงท่านที่ยังประมาทอยู่ ส่วนท่านเหล่าใดไม่ประมาท ข้าพเจ้าขอนมัสการท่านเหล่านั้น

๖. โรหิตัสสสูตร

ว่าด้วยที่ไม่เกิดไม่แก่ไม่ตาย

{๒๙๕} [๑๐๗] เรื่องเกิดขึ้นในพระนครสาวัตถี

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี โรหิตัสสเทพบุตรผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ที่สุดของโลก ซึ่งเป็นที่ที่สัตว์โลกไม่เกิด ไม่แก่ ไม่ตาย ไม่จุติ ไม่อุบัติ ใคร ๆ สามารถที่จะรู้ จะเห็น หรือจะบรรลุถึงได้ด้วยการเดินทางหรือ”{๒๙๖} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “อาวุโส ที่สุดของโลก ซึ่งเป็นที่ที่สัตว์โลกไม่เกิด ไม่แก่ ไม่ตาย ไม่จุติ ไม่อุบัตินั้น เราไม่กล่าวว่าเป็นที่ที่พึงรู้ พึงเห็น พึงบรรลุถึงได้ด้วยการเดินทาง”

โรหิตัสสเทพบุตรกราบทูลว่า “น่าอัศจรรย์นัก พระพุทธเจ้าข้า น่าแปลกใจนัก พระพุทธเจ้าข้า ที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสพระดำรัสนี้ได้แจ่มแจ้งว่า ‘อาวุโส ที่สุดของโลกซึ่งเป็นที่ที่สัตว์โลกไม่เกิด ไม่แก่ ไม่ตาย ไม่จุติ ไม่อุบัตินั้น เราไม่กล่าวว่าเป็นที่ที่พึงรู้ พึงเห็น พึงบรรลุถึงได้ด้วยการเดินทาง’ ดังนี้”{๒๙๗} โรหิตัสสเทพบุตรกราบทูลต่อไปอีกว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ แต่ปางก่อน ข้าพระองค์เป็นฤๅษีชื่อโรหิตัสสะ เป็นบุตรของนายบ้าน มีฤทธิ์ เหาะเหินเดินอากาศได้ ความเร็วของข้าพระองค์นั้นประดุจอาจารย์สอนยิงธนูผู้มีธนูเหมาะมือ ศึกษามาจนเชี่ยวชาญ ชำนาญมือ ฝึกปรือดีแล้ว เคย