๔. ขัตติยสูตร เล่ม ๑๕

ไม่มีความรักใดเสมอด้วยความรักบุตร ไม่มีทรัพย์ใดเสมอด้วยโค ไม่มีแสงสว่างใดเสมอด้วยแสงอาทิตย์ สระนํ้าทั้งหลายมีทะเลเป็นยอดเยี่ยม

{๒๙} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ไม่มีความรักใดเสมอด้วยความรักตน ไม่มีทรัพย์ใดเสมอด้วยข้าวเปลือก ไม่มีแสงสว่างใดเสมอด้วยปัญญา ฝนแลจัดเป็นสระนํ้าอันยอดเยี่ยม

๔. ขัตติยสูตร

ว่าด้วยผู้ประเสริฐที่สุด

{๓๐} [๑๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนัก พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

บรรดาสัตว์สองเท้าทั้งหลาย กษัตริย์ประเสริฐที่สุด บรรดาสัตว์สี่เท้าทั้งหลาย โคพลิพัทธ์ประเสริฐที่สุด บรรดาภรรยาทั้งหลาย ภรรยาที่เป็นกุมารีประเสริฐที่สุด บรรดาบุตรทั้งหลาย บุตรผู้เกิดก่อนประเสริฐที่สุด{๓๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

บรรดาสัตว์สองเท้าทั้งหลาย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าประเสริฐที่สุด บรรดาสัตว์สี่เท้าทั้งหลาย สัตว์อาชาไนยประเสริฐที่สุด บรรดาภรรยาทั้งหลาย ภรรยาผู้เชื่อฟังประเสริฐที่สุด บรรดาบุตรทั้งหลาย บุตรผู้ว่าง่ายประเสริฐที่สุด

๕. สณมานสูตร

ว่าด้วยป่าใหญ่ส่งเสียงระงม

{๓๒} [๑๕] เทวดากล่าวว่า

เมื่อหมู่นกทั้งหลายมาชุมนุมกันอยู่ในเวลาเที่ยงวัน ป่าใหญ่ประหนึ่งว่าส่งเสียงระงมอยู่ การส่งเสียงระงมแห่งป่าใหญ่นั้น ปรากฏเป็นภัยแก่ข้าพเจ้า{๓๓} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

เมื่อหมู่นกทั้งหลายมาชุมนุมกันอยู่ในเวลาเที่ยงวัน ป่าใหญ่ประหนึ่งว่าส่งเสียงระงมอยู่ การส่งเสียงระงมแห่งป่าใหญ่นั้นปรากฏเป็นความยินดีแก่เรา

๖. นิททาตันทิสูตร

ว่าด้วยอริยมรรคปรากฏและไม่ปรากฏ

{๓๔} [๑๖] เทวดากล่าวว่า

อริยมรรคย่อมไม่ปรากฏแก่สัตว์ทั้งหลายในโลกนี้ เพราะเหตุนี้ คือ ความหลับ ความเกียจคร้าน การบิดกาย ความไม่ยินดี และความมึนเมาอาหาร{๓๕} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

เพราะกำจัดความหลับ ความเกียจคร้าน การบิดกาย ความไม่ยินดี และความมึนเมาอาหารนั้นได้ด้วยความเพียร อริยมรรคจึงบริสุทธิ์ได้