๙. กุฏิกาสูตร เล่ม ๑๕

{๓๙} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ภิกษุขีณาสพทั้งหลายผู้กีดกันอกุศลธรรมได้ด้วยหิริ มีสติประพฤติธรรมอยู่ทุกเมื่อ มีอยู่น้อยรูปในโลก ภิกษุขีณาสพทั้งหลายบรรลุที่สุดแห่งทุกข์แล้ว ย่อมประพฤติสมํ่าเสมอในหมู่สัตว์ผู้ประพฤติไม่สมํ่าเสมอ

๙. กุฏิกาสูตร

ว่าด้วยการเปรียบเทียบมารดาเหมือนกระท่อม

{๔๐} [๑๙] เทวดาทูลถามว่า

กระท่อมของท่านไม่มีหรือ รังของท่านไม่มีหรือ ผู้สืบต่อของท่านไม่มีหรือ ท่านเป็นผู้หลุดพ้นจากเครื่องผูกได้แล้วหรือ

{๔๑} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

แน่ละ กระท่อมของเราไม่มี รังของเราก็ไม่มี ทั้งผู้สืบต่อของเราก็ไม่มี เราเป็นผู้หลุดพ้นจากเครื่องผูกได้แล้ว

{๔๒} เทวดาทูลถามว่า

ข้าพเจ้าขอถามว่าอะไรเล่าเป็นกระท่อมของท่าน ขอถามว่าอะไรเป็นรังของท่าน ขอถามว่าอะไรเป็นผู้สืบต่อของท่าน ขอถามว่าอะไรเป็นเครื่องผูกของท่าน

{๔๓} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

ท่านกล่าวถึงมารดาว่าเป็นกระท่อมของเรา ท่านกล่าวถึงภรรยาว่าเป็นรังของเรา ท่านกล่าวถึงบุตรว่าเป็นผู้สืบต่อของเรา ท่านกล่าวถึงตัณหาว่าเป็นเครื่องผูกของเราใช่ไหมเล่า

เทวดากล่าวว่า

ดีจริงนะ ที่กระท่อมของท่านไมมี ดีจริงนะ ที่รังของท่านก็ไม่มี ดีจริงนะ ที่ผู้สืบต่อของท่านก็ไม่มี ดีจริงนะ ที่ท่านเป็นผู้หลุดพ้นจากเครื่องผูกได้แล้ว

๑๐. สมิทธิสูตร

ว่าด้วยการละกาม

{๔๔} [๒๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ วัดตโปทาราม ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล ท่านพระสมิทธิลุกขึ้นในราตรีตอนใกล้รุ่ง เข้าไปยังบ่อนํ้าร้อนตโปทาเพี่อสรงนํ้า ครั้นสรงนํ้าเสร็จเรียบร้อยแล้ว ได้ขึ้นมานุ่งสบงผืนเดียวยืนผึ่งตัวให้แห้งอยู่ ขณะนั้น {๔๕}เมื่อราตรีจะผ่านพ้นไป มีเทวดาองค์หนึ่งมีรัศมีงามยิ่งนัก ยังบ่อนั้าร้อนตโปทาให้สว่างไสวไปทั่ว แล้วเข้าไปหาท่านพระสมิทธิถึงที่ยืนอยู่นั้นได้ยืนบนอากาศกล่าวกะท่านพระสมิทธิด้วยคาถาว่า

ดูก่อนภิกษุ ท่านไม่บริโภคแล้ว แต่ทำไมจึงยังขออยู่ ท่านบริโภคแล้วก็ไม่ต้องขอเลย ดูก่อนภิกษุ ถึงท่านบริโภคแล้วก็จงขอเถิด กาลเวลาอย่าได้ล่วงท่านไปเลย