๕. จุนทสูตร เล่ม ๒๕

๕ ปุจฺฉามิ มุนึ ปหุตปญฺญํ (อิติ จุนฺโท กมฺมารปุตฺโต)

พุทฺธํ ธมฺมสฺสามึ วีตตณฺหํ

ทิปทุตฺตมํ ๑ สารถีนํ ๒ ปวรํ

กติ โลเก สมณา ตทึฆ พฺรูหิ ฯ

จตุโร สมณา ปญฺจมตฺถิ ๓ (จุนฺทาติ ภควา)

เต เต อาวิกโรมิ สกฺขิปุฏฺโฐ

มคฺคชิโน มคฺคเทสโก จ

มคฺเค ชีวติ โย จ มคฺคทูสี ฯ

กมฺมคฺคชินํ ๔ วทนฺติ พุทฺธา (อิติ จุนฺโท กมฺมารปุตฺโต)

มคฺคชฺฌายี ๕ อตุโลฺย โหติ

มคฺเค ชีวติ เม พฺรูหิ ปุฏฺโฐ

อถ เม อาวิกโรหิ มคฺคทูสึ ฯ

โย ติณฺณกถงฺกโถ วิสลฺโล

นิพฺพานาภิรโต อนานุคิทฺโธ

โลกสฺส สเทวกสฺส เนตา

ตาทึ มคฺคชินํ วทนฺติ พุทฺธา ฯ

ปรมํ ปรมนฺติ โยธ ญตฺวา

อกฺขาติ วิภชติ ๑ อิเธว ธมฺมํ

ตํ กงฺขจฺฉิทํ ๒ มุนึ อเนชํ

ทุติยํ ภิกฺขุนมาหุ มคฺคเทสึ ฯ

โย ธมฺมปเท สุเทสิเต

มคฺเค ชีวติ สญฺญโต สติมา

อนวชฺชปทานิ เสวมาโน

ตติยํ ภิกฺขุนมาหุ มคฺคชีวึ ฯ

ฉทนํ กตฺวาน สุพฺพตานํ

ปกฺขนฺที กุลทูสโก ปคพฺโภ

มายาวี อสญฺญโต ปลาโป

ปฏิรูเปน จ จรํ ส มคฺคทูสี ฯ

เอเต จ ปฏิวิชฺฌิ โย คหฏฺโฐ

สุตวา อริยสาวโก สปญฺโญ

สพฺเพ เน ตาทิสาติ ๓ ญตฺวา

อิติ ทิสฺวา น หาเปติ ตสฺส สทฺธา

กถญฺหิ ทุฏฺเฐน อสมฺปทุฏฺฐํ

สุทฺธํ อสุทฺเธน สมํ กเรยฺยาติ ฯ

จุนฺทสุตฺตํ ปญฺจมํ ฯ

______________

๑ ม. ทฺวิปทุตฺตมํ ฯ ๒ โป. สารถึ ฯ ๓ ยุ. น ปญฺจโมตฺถิ ฯ ๔ โป. ม.

กํมคฺคชินํ ฯ ๕ โป. ม. มคฺคกฺขายี กถํ ฯ ยุ. มคฺคชฺฌายี กถํ ฯ

๑ ม. วิภชเต ฯ ๒ โป. กงฺขจฺเฉทํ ฯ ๓ โป. ม. ยุ. เนตาทิสาติ ฯ

ข้าพระองค์ขอทูลถามพระพุทธเจ้าผู้เป็นมุนี มีพระปัญญามากผู้เป็นเจ้าของแห่งพระธรรม ผู้มีตัณหาปราศไปแล้ว ผู้สูงสุดกว่าสัตว์ ผู้ประเสริฐกว่าสารถีทั้งหลายว่า สมณะในโลกมีเท่าไร ขอเชิญพระองค์ตรัสบอกสมณะเหล่านั้นเถิด ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า ดูกรจุนทะ

สมณะมี ๔ สมณะที่ ๕ ไม่มี เราถูกท่านถามซึ่งหน้าแล้วขอชี้แจงสมณะทั้ง ๔ เหล่านั้น ให้แจ่มแจ้งแก่ท่าน คือสมณะผู้ชนะสรรพกิเลสด้วยมรรค ๑ สมณะผู้แสดงมรรค(แก่ชนเหล่าอื่น) ๑ สมณะเป็นอยู่ในมรรค ๑ สมณะผู้ประทุษร้ายมรรค ๑

นายจุนทกัมมารบุตรทูลถามว่า

พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ย่อมตรัสสมณะผู้ชนะสรรพกิเลสด้วยมรรคอะไรสมณะเป็นผู้มีปรกติเพ่งมรรคไม่มีผู้เปรียบสมณะเป็นอยู่ในมรรค ข้าพระองค์ทูลถามแล้ว ขอพระองค์ตรัสบอกแก่ข้าพระองค์ อนึ่ง ขอพระองค์ทรงชี้แจง สมณะผู้ประทุษร้ายมรรคให้แจ้งแก่ข้าพระองค์เถิด ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า

พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ย่อมตรัสสมณะผู้ข้ามความสงสัยได้แล้ว ผู้ไม่มีกิเลสดุจลูกศร ผู้ยินดียิ่งแล้วในนิพพาน ผู้ไม่มีความกำหนัด ผู้คงที่เป็นผู้นำโลกพร้อมด้วยเทวโลกว่าสมณะผู้ชนะสรรพกิเลสด้วยมรรค ๑ภิกษุใดในศาสนานี้รู้ว่านิพพานเป็นธรรมยิ่ง ย่อมบอก ย่อมจำแนกธรรมในธรรมวินัยนี้แล พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสภิกษุที่ ๒ ผู้ตัดความสงสัย ผู้เป็นมุนีผู้ไม่หวั่นไหวนั้น ว่าสมณะผู้แสดงมรรคภิกษุใด เมื่อบทธรรมอันพระพุทธเจ้าทั้งหลายทรงแสดงไว้ดีแล้ว เป็นผู้สำรวมแล้วมีสติ เสพบทอันไม่มีโทษอยู่ชื่อว่าเป็นอยู่ในมรรค

พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ตรัสภิกษุที่ ๓นั้นว่า เป็นอยู่ในมรรค บุคคลกระทำเพศแห่งพระพุทธเจ้าพระปัจเจกพระพุทธเจ้า และพระสาวกผู้มีวัตรอันงามให้เป็นเครื่องปกปิดแล้ว มักประพฤติแล่นไป ประทุษร้ายตระกูลเป็นผู้คะนอง มีมายา ไม่สำรวม เป็นคนแกลบบุคคลนั้นแลชื่อว่าเป็นสมณะผู้ประทุษร้ายมรรคอย่างยิ่งด้วยวัตตปฏิรูป ก็พระอริยสาวกผู้ได้สดับ มีปัญญา ทราบสมณะเหล่านั้นทั้งหมดว่าเป็นเช่นนั้น เห็นแล้วอย่างนี้ ย่อมไม่ยังศรัทธาของคฤหัสถ์ผู้ทราบชัดสมณะเปล่านี้ให้เสื่อมจะพึงกระทำสมณะผู้ไม่ถูกโทษประทุษร้าย ให้เสมอด้วยสมณะผู้ถูกโทษประทุษร้าย จะพึงกระทำสมณะผู้บริสุทธิ์ ให้เสมอด้วยสมณะผู้ไม่บริสุทธิ์ อย่างไรได้ ฯ

จบจุนทสูตรที่ ๕