๖. อุปสีวปัญหา เล่ม ๒๕

(อุปสีวมาณพทูลถามดังนี้)

ข้าแต่พระองค์ผู้สักกะ ข้าพระองค์ผู้เดียว

ไม่ได้อาศัย(ใคร ๆ หรือสิ่งใด ๆ)

จึงไม่สามารถข้ามห้วงกิเลสอันยิ่งใหญ่ ได้

ข้าแต่พระองค์ผู้มีสมันตจักขุ

ขอพระองค์โปรดตรัสบอกอารมณ์

ที่ข้าพระองค์ได้อาศัยแล้ว พึงข้ามห้วงกิเลสนี้ได้

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า อุปสีวะ)

เธอจงมีสติ เพ่งพิจารณาอากิญจัญญายตนสมาบัติ

ยึดเอาเป็นอารมณ์ว่า ‘ไม่มีอะไร’ ดังนี้แล้วก็จะข้ามห้วงกิเลสได้

เธอจงละกามทั้งหลาย เป็นผู้งดเว้นจากความสงสัยทั้งหลาย

พิจารณาดูความสิ้นตัณหาทั้งคืนทั้งวัน

(อุปสีวมาณพทูลถามดังนี้)

บุคคลใดเป็นผู้ปราศจากราคะในกามทั้งปวง

ละสมาบัติอื่น อาศัยอากิญจัญญายตนสมาบัติ

น้อมใจไปในสัญญาวิโมกข์ชั้นสูง

บุคคลนั้นไม่หวั่นไหว ดำรงอยู่

ในพรหมโลกชั้นอากิญจัญญายตนะนั้นได้หรือ

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า อุปสีวะ)

บุคคลใดเป็นผู้ปราศจากราคะในกามทั้งปวง

ละสมาบัติอื่น อาศัยอากิญจัญญายตนสมาบัติ

น้อมใจไปในสัญญาวิโมกข์ชั้นสูง

บุคคลนั้นไม่หวั่นไหว

ดำรงอยู่ในพรหมโลกชั้นอากิญจัญญายตนะนั้นได้

(อุปสีวมาณพทูลถามดังนี้)

ข้าแต่พระองค์ผู้มีสมันตจักขุ

ถ้าบุคคลนั้นไม่หวั่นไหว ดำรงอยู่ในพรหมโลกนั้นนานนับปีไม่ได้ไซร้

บุคคลนั้นเป็นผู้หลุดพ้นแล้ว

มีความสงบเย็นอยู่ในพรหมโลกนั่นนั้นแลหรือ

หรือว่าวิญญาณของบุคคลนั้นจะพึงจุติอีก

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า อุปสีวะ)

เปลวไฟถูกกำลังลมพัดไป

ย่อมดับ กำหนดไม่ได้ ฉันใด

มุนีพ้นแล้วจากนามกาย ย่อมดับไป

กำหนดไม่ได้ ฉันนั้น

(ท่านอุปสีวะทูลถามดังนี้)

มุนีนั้นถึงความสลายไป หรือว่าไม่มี

หรือว่าไม่แตกทำลาย เพราะมีความแน่แท้

พระองค์ผู้เป็นพระมุนี ขอโปรดตรัสตอบปัญหานั้น

แก่ข้าพระองค์ให้แจ่มแจ้งด้วยเถิด

เพราะธรรมนั้นพระองค์ทรงรู้ชัดแล้ว

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า อุปสีวะ)

มุนีผู้ถึงความสลายไปย่อมไม่มี(อะไร)เป็นประมาณ

ชนทั้งหลายพึงว่ากล่าวมุนีนั้นด้วยกิเลสใด

กิเลสนั้นย่อมไม่มีแก่มุนีนั้น

(เพราะ)เมื่อมุนีนั้นถอนธรรม ทั้งปวงได้เด็ดขาดแล้ว

แม้ครรลองแห่งวาทะทั้งปวงท่านก็ถอนได้เด็ดขาดแล้ว

อุปสีวมาณวกปัญหาที่ ๖ จบ