๑๕. ธรรมทัสสีพุทธวงศ์ เล่ม ๓๓

[๒๕] แม้พระองค์ก็ทรงแสดงพระรัศมีอันไม่มีสิ่งอื่นเทียมทันให้สว่างไสวไพโรจน์ในโลก พร้อมทั้งเทวโลกแล้ว ก็เสด็จปรินิพพาน ดับไปดังไฟสิ้นเชื้อฉะนั้น[๒๖] พระอัตถทัสสีชินเจ้าผ้ประเสริฐเสด็จปรินิพพาน ณ อโนมารามพระธาตุเรี่ยรายแผ่กว้างไปในประเทศนั้นๆ ฉะนี้แล

จบ อัตถทัสสีพุทธวงศ์ที่ ๑๔

๑๗. ธัมมทัสสีพุทธวงศ์

ว่าด้วยพระประวัติพระธัมมทัสสีพุทธเจ้า

{๑๖} [๑] ในมัณฑกัปนั้นแล มีพระพุทธเจ้าผู้มีพระยศใหญ่พระนามว่าธัมมทัสสี ทรงกำจัดความมืดแล้ว ทรงรุ่งเรืองอย่างยิ่งในโลก พร้อมทั้งเทวโลก[๒] แม้ในการที่พระองค์ผู้มีเดชไม่มีใครเทียบทรงประกาศพระธรรมจักร ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๑ ก็ได้มีแก่สัตว์ ๑๐๐,๐๐๐ โกฏิ[๓] ในคราวเมื่อพระธัมมทัสสีพุทธเจ้าทรงแนะนําสัญชัยฤๅษี ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๒ได้มีแก่สัตว์ ๙๐โกฏิ

[๔] ในคราวเมื่อท้าวสักกะพร้อมด้วยบริษัทเสด็จเข้าเฝ้าพระบรมศาสดา ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๓ ได้มีแก่สัตว์ ๘๐ โกฏิ[๕] แม้พระบรมศาสดาพระองค์นั้นก็ทรงมีการประชุมพระภิกษุขีณาสพผู้ปราศจากมลทิน ผู้มีจิตสงบ ผู้คงที่ ๓ ครั้ง

[๖] ครั้งที่ ๑ เมื่อพระธัมมทัสสีพุทธเจ้าทรงจำพรรษา ณ สรณนคร พระภิกษุขีณาสพมาประชุมกันจำนวน ๑,๐๐๐ โกฏิ

[๗] ครั้งที่ ๒ เมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จจากเทวโลกมายังมนุษยโลก แม้ครั้งนั้น พระภิกษุขีณาสพมาประชุมกันจำนวน ๑๐๐ โกฏิ

[๘] ครั้งที่ ๓ เมื่อพระพุทธเจ้าทรงประกาศธุดงค์คุณ ครั้งนั้น พระภิกษุขีณาสพมาประชุมกันจำนวน ๘๐ โกฏิ

[๙] สมัยนั้น เราเป็นท้าวปุรินททสักกเทวราช ได้บูชาพระพุทธเจ้าพระองค์นั้นด้วยของหอม มาลา และดนตรีทิพย์

[๑๐-๑๑) แม้พระพุทธเจ้าพระองค์นั้นก็ประทับนั่งท่ามกลางเทวดาทรงพยากรณ์เราในกาลนั้นว่า ใน ๑,๘๐๐กัป ผู้นี้จักได้เป็นพระพุทธเจ้า ... ข้ามแม่น้ำใหญ่ฉะนั้น”[๑๒] เราได้ฟังพระพุทธพยากรณ์แม้นั้นแล้วก็ทำจิตให้เลื่อมใสอย่างยิ่ง ได้อธิษฐานวัตรในการบำเพ็ญบารมี ๑๐ ทัศให้ยิ่งขึ้นไป

[๑๓] มีพระนครชื่อว่าสรณะ พระบรมกษัตริย์พระนามว่าสรณะเป็นพระชนกของพระธรรมทัสสีศาสดา พระชนนีพระนามว่าสุนันทา[๑๔] พระองค์ทรงครอบครองเหย้าเรือนอยู่ ๘,๐๐๐ ปี ทรงมีปราสาทที่สูงส่ง ๓ องค์ ชื่ออรชะ ๑ วิรชะ ๑ สุทัสสนะ ๑

[๑๕] มีนางสนมกำนัลใน ๔๐,๐๐๐ นาง ล้วนประดับประดาสวยงาม พระมเหสีพระนามว่าวิจิโกลี พระราชโอรสพระนามว่าปุญญวัฑฒนะ

[๑๖] พระองค์ทรงเห็นนิมิต ๔ ประการ จึงเสด็จออกจากปราสาทไปผนวช ได้ทรงบำเพ็ญเพียรอยู่ ๗ วัน[๑๗] พระนราสภธัมมทัสสีมหาวีรเจ้าผู้สูงสุดกว่านรชนอันพรหม ทูลอาราธนาแล้วทรงประกาศพระธรรมจักร ณ มฤคทายวัน[๑๘] พระองค์มีพระปทุมเถระและพระปุสสเทวเถระเป็นพระอัครสาวก พระเถระชื่อว่าสุทัตตะเป็นพระพุทธอุปัฏฐาก[๑๙] พระเขมาเถรีและพระสัจจนามาเถรีเป็นพระอัครสาวิกา ต้นโพธิที่ตรัสรู้ของพระองค์เรียกชื่อว่าติมพชาละ (มะพลับ)[๒๐] สุภัททอุบาสกและกฏิสสหอุบาสกเป็นอัครอุปัฏฐาก สาฬิสาอุบาสิกาและกฬิสสาอุบาสิกาเป็นอัครอุปัฏฐายิกา[๒๑] แม้พระพุทธเจ้าผู้ไม่มีใครเสมอเหมือนพระองค์นั้นสูง ๘๐ ศอก ทรงมีพระเดชรุ่งเรืองอย่างยิ่ง แผ่ไปในหมื่นโลกธาตุ[๒๒]

พระองค์งามสง่าดังต้นพญาสาละที่มีดอกบานสะพรั่ง เหมือนสายฟ้าในอากาศ ดุจดวงอาทิตย์ในเวลาเที่ยงวันฉะนั้น[๒๓] แม้พระพุทธเจ้าผู้ทรงมีพระจักษุ มีพระเดชไม่มีใครเทียบเคียง ก็ทรงดำรงพระชนมชีพอยู่สม่ำเสมอในโลก ๑๐๐,๐๐๐ ปี[๒๔] ทรงแสดงพระรัศมีสว่างไสว ทำพระศาสนาให้ปราศจากมลทิน เสด็จปรินิพพานพร้อมกับพระสาวกดังดวงจันทร์ลับไปในท้องฟ้าฉะนั้น[๒๕] พระธัมมทัสสีมหาวีรเจ้าเสด็จปรินิพพาน ณ เกสาราม พระสถูปอันประเสริฐของพระองค์สูง ๓ โยชน์ ฉะนี้แล

จบ ธัมมทัสสีพุทธวงศ์ที่ ๑๕

๑๘. สิทธัตถพุทธวงศ์

ว่าด้วยพระประวัติพระสิทธัตถพุทธเจ้า

{๑๗} [๑] สมัยต่อจากพระธัมมทัสสีพุทธเจ้า มีพระพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้ทรงกำจดความมืดทั้งปวงเหมือนดวงอาทิตย์อุทัย[๒] แม้พระองค์ทรงบรรลุพระสัมโพธิญาณแล้วก็ทรงช่วยหมู่มนุษย์ พร้อมทั้งเทวดาให้ข้ามพ้นวัฏฏสงสาร ทรงยังฝนคือธรรมให้ตกดับความเร่าร้อนให้แก่โลกพร้อมทั้งเทวโลก[๓] แม้พระองค์ผู้มีเดชไม่มีใครเทียบเคียงก็ตรัสพระธรรมเทศนาให้สัตว์ได้ตรัสรู้ธรรม ๓ ครั้ง ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๑ ได้มีแก่สัตว์ ๑๐๐,๐๐๐ โกฏิ[๔] ในคราวเมื่อพระพุทธเจ้าพระองค์นั้นทรงตีกลองอมฤตเภรีที่ภีมรัฐนคร ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๒ ได้มีแก่สัตว์ ๙๐ โกฏิ

[๕] ในคราวเมื่อพระพุทธเจ้าผู้สูงสุดกว่านรชนพระองค์นั้นทรงแสดงธรรมที่เวภารบรรพต ธรรมาภิสมัยครั้งที่ ๓ได้มีแก่สัตว์ ๙๐โกฏิ[๖] พระสิทธัตถศาสดาผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ทรงมีการประชุมพระสาวกขีณาสพผู้ปราศจากมลทิน มีจิตสงบ ผู้คงที่ ๓ ครั้ง

[๗] สถานที่ที่พระสาวกผู้ปราศจากทลทินมาประชุมกัน ๓ แห่ง คือแห่งที่ ๑ พระสาวกจำนวน ๑๐๐ โกฏิ แห่งที่ ๒ จำนวน ๙๐ โกฏิ และแห่งที่ ๓ จำนวน ๘๐ โกฏิ[๘] สมัยนั้น เราเป็นดาบสชื่อว่ามังคละ มีเดชอันรุ่งเรือง ยากที่ผู้อื่นจะข่มได้ ประกอบด้วยกำลังแห่งอภิญญา