คำถามและคำตอบในปาทุกาวรรคที่ ๗ เล่ม ๘

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

จบ สรุสรุวรรคที่ ๖

๗. ปาทุกวรรค

คำถามและคำตอบในปาทุกวรรคที่ ๗

{๒๒๗} [๑๕๖] ๑. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้สวมเขียงเท้าที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์แสดงธรรมแก่ผู้สวมเขียงเท้า

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๒๘} ๒. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้สวมรองเท้าที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์แสดงธรรมแก่ผู้สวมรองเท้า

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๒๙} ๓. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้อยู่ในยานพาหนะที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์แสดงธรรมแก่ผู้อยู่ในยานพาหนะ

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๓๐} ๔. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้อยู่บนที่นอนที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์แสดงธรรมแก่ผู้อยู่บนที่นอน

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๓๑} ๕. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดง ธรรมแก่ผู้นั่งรัดเข่าที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์แสดงธรรมแก่ผู้นั่งรัดเข่า

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๓๒} ๖. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้โพกศีรษะที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์แสดงธรรมแก่ผู้โพกศีรษะ

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๓๓} ๗. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดง ธรรมแก่ผู้คลุมศีรษะที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์แสดงธรรมแก่ผู้คลุมศีรษะ

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๓๔} ๘. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งอยู่ที่พื้นดินแสดงธรรมแก่ผู้นั่งอยู่บนอาสนะที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์นั่งอยู่ที่พื้นดินแสดงธรรมแก่ผู้นั่งอยู่บนอาสนะ

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๓๕} ๙. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งอยู่บนอาสนะต่ำ แสดงธรรมแก่ผู้นั่งอยู่บนอาสนะสูงที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์นั่งอยู่บนอาสนะต่ำแสดงธรรมแก่ผู้นั่งอยู่บนอาสนะสูง

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๓๖} ๑๐. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อยืนแสดงธรรมแก่ผู้นั่งอยู่ที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ยืนแสดงธรรมแก่ผู้นั่งอยู่

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกาย ...

{๒๓๗} ๑๑. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินไปข้างหลังแสดงธรรมแก่ผู้เดินไปข้างหน้าที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์เดินไปข้างหลังแสดงธรรมแก่ผู้เดินไปข้างหน้า

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกาย วาจา และจิต ...

{๒๓๘} ๑๒. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดิน อยู่นอกทางแสดงธรรมแก่ผู้เดินอยู่ในทางที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์เดินอยู่นอกทางแสดงธรรมแก่ผู้เดินอยู่ในทาง

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกาย วาจา และจิต ...

{๒๓๙} ๑๓. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อยืนถ่ายอุจจาระบ้าง ยืนถ่ายปัสสาวะบ้างที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ยืนถ่ายอุจจาระบ้าง ยืนถ่ายปัสสาวะบ้าง

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา ...

{๒๔๐} ๑๔. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงบนของเขียวสดที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ถ่ายอุจจาระบ้าง ถ่ายปัสสาวะบ้าง บ้วนเขฬะบ้างลงบนของเขียวสด

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ ทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา ...

{๒๔๑} ๑๕. ถาม : ทรงบัญญัติทุกกฏแก่ภิกษุผู้อาศัยความไม่เอี้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้าที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ถ่ายอุจจาระบ้าง ถ่ายปัสสาวะบ้าง บ้วนเขฬะบ้างลงในนํ้า

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา ...

จบ ปาทุกวรรคที่ ๗

จบ เสขิยะ ๗๕ สิกขาบท

หัวข้อสิกขาบทประจำแต่ละวรรค

{๒๔๒} นุ่งห่มเป็นปริมณฑล ปกปิดกาย สำรวมดี มีตาทอดลง เวิกผ้า หัวเราะลั่น มีเสียงดัง โคลงกาย ไกวแขน โคลงศีรษะรวม ๓ คํ้ากาย คลุมศีรษะ กระหย่ง รัดเข่า

รับบิณฑบาตโดยเอื้อเฟื้อ แลดูในบาตร แกงพอสมควร รับบิณฑบาตเสมอขอบ ฉันบิณฑบาตโดยเอื้อเฟื้อ แลดูในบาตร ฉันบิณฑบาตไม่แหว่ง ฉันแกงพอสมควร ขยุ้มแต่ยอด กลบ ขอ เพ่งโพนทะนาคำไม่ไหญ่ กลมกล่อม ช่องปาก มือทั้งหมด ไม่พูด ฉันโยน ฉันกัด ฉันทำแก้มให้ตุ่ย สลัดมือ ฉันโปรยเมล็ดข้าว

ฉันแลบลิ้น ฉันเสียงจั๊บๆ ซูดๆ เลียมือ ขอดบาตร เลียริมฝีปาก มือเปื้อน นํ้ามีเมล็ดข้าว

พระตถาคตทั้งหลายย่อมไม่ทรงแสดงพระสัทธรรม แก่บุคคลผู้ถือร่ม ถือไม้พลองในมือ ถือศัสตราวุธ

สวมเขียงเท้า สวมรองเท้า อยู่ในยานพาหนะ อยู่บนที่นอน นั่งรัดเข่า โพกศีรษะ คลุมศีรษะ

ที่แผ่นดิน อาสนะตํ่า ยืนอยู่ เดินไปข้างหลัง เดินไปนอกทาง ไม่ยืนถ่ายลงบนของเขียวสด และในน้ำ

หัวข้อวรรคประจำกัณฑ์

{๒๔๓} ปริมัณฑลวรรค ๑ อุชชัคฆิกวรรค ๑ ขัมภกตวรรค ๑ ปิณฑปาตวรรค ๑ กพฬวรรค ๑ สุรุสุรุวรรค ๑ ปาทุกวรรค ๑ เป็นที่ ๗ แล

จบ กัตถปัญญัตติวารในมหาวิภังค์

๒. กตาปัตติวาร

วาระว่าด้วยต้องอาบัติเท่าไร

๑. ปาราชิกกัณฑ์

คำถามและคำตอบในปาราชิกกัณฑ์

ปาราชิก ๔ สิกขาบท

{๒๔๔} [๑๕๗] ถาม : ภิกษุเสพเมถุนธรรม ต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : ภิกษุเสพเมถุนธรรม ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) เสพเมถุนธรรม ในสรีระที่ไม่ถูกสัตว์กัดกิน ต้องอาบัติปาราชิก (๒) เสพเมถุนธรรมในสรีระที่ส่วนใหญ่ถูกสัตว์กัดกิน ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) สอดองค์กำเนิดเข้าในปากที่อ้า มิได้ถูกต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุเสพเมถุนธรรม ต้องอาบัติ ๓ ตัวเหล่านี้{๒๔๕} [๑๕๘] ถาม : ภิกษุถือเอาทรัพย์อันเจ้าของไม่ได้ให้ ต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : ภิกษุถือเอาทรัพย์อันเจ้าของไม่ได้ให้ ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) ถือเอาทรัพย์อันเจ้าของไม่ได้ให้ด้วยส่วนแห่งความเป็นขโมย มีราคา ๕ มาสกก็ดี เกินกว่า ๕ มาสกก็ดี ต้องอาบัติปาราชิก (๒) ถือเอาทรัพย์อันเจ้าของไม่ได้ให้ด้วยส่วนแห่งความเป็นขโมย มีราคาเกินกว่า ๑ มาสกก็ดี หรือหย่อนกว่า ๕ มาสก ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) ถือเอาทรัพย์อันเจ้าของไม่ได้ให้ด้วยส่วนแห่งความเป็นขโมย มีราคามาสกหนึ่ง หรือหย่อนกว่ามาสกหนึ่ง ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุถือเอาทรัพย์อันเจ้าของไม่ได้ให้ ต้องอาบัติ ๓ ตัวเหล่านี้{๒๔๖} [๑๕๙] ถาม : ภิกษุจงใจพรากกายมนุษย์จากชีวิต ต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : ภิกษุจงใจพรากกายมนุษย์จากชีวิต ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) ขุดบ่อเจาะจงมนุษย์ว่าเขาจักตกลงตาย ต้องอาบัติทุกกฏ (๒) เมื่อเขา