สมุจจยวาร ที่ ๘ เล่ม ๘

๘. สมุจจยวาร

คำถามและคำตอบในปาราชิกกัณฑ์-เสขิยกัณฑ์

{๕๑๐} [๒๐๐] ถาม : เพราะปัจจัยคือเสพเมถุนธรรม ภิกษุและภิกษุณีต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : เพราะปัจจัยคือเสพเมถุนธรรม ภิกษุและภิกษุณีต้องอาบัติ ๔ ตัว คือ (๑) เสพเมถุนธรรมในสรีระที่ยังไม่ถูกสัตว์กัดกิน ต้องอาบัติปาราชิก (๒) เสพเมถุนธรรมในสรีระที่ส่วนใหญ่ถูกสัตว์กัดกินแล้ว ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) สอดองค์กำเนิดเข้าไปในปากที่อ้า มิได้ถูกต้อง ต้องอาบัติทุกกฏ (๔) เป็นปาจิตตีย์ในเพราะท่อนยางเกลี้ยง เพราะปัจจัยคือเสพเมถุนธรรม ภิกษุและภิกษุณีต้องอาบัติ ๔ ตัวเหล่านี้ถาม : อาบัติเหล่านั้นจัดเป็นวิบัติอะไร บรรดาวิบัติ ๔ สงเคราะห์ ด้วยกองอาบัติกองไหน บรรดากองอาบัติ ๗ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไร บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ เป็นอธิกรณ์อะไร บรรดาอธิกรณ์ ๔ ระงับด้วยสมถะเท่าไร บรรดาสมถะ ๗

ตอบ : อาบัติเหล่านั้นจัดเป็นวิบัติ ๒ บรรดาวิบัติ ๔ คือ เป็นศีลวิบัติก็มี เป็นอาจารวิบัติก็มี สงเคราะห์ด้วยกองอาบัติ ๔ กอง บรรดากองอาบัติ ๗ คือ ด้วยกองอาบัติปาราชิกก็มี ด้วยกองอาบัติถุลลัจจัยก็มี ด้วยกองอาบัติปาจิตตีย์ก็มี ด้วยกองอาบัติทุกกฏก็มี เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา เป็นอาปัตตาธิกรณ์ บรรดาอธิกรณ์ ๔ ระงับด้วยสมถะ ๓ บรรดาสมถะ ๗ คือ ด้วยสัมมุขาวินัย กับปฏิญญาตกรณะก็มี ด้วยสัมมุขาวินัยกับติณวัตถารกะก็มีถาม : เพราะปัจจัยคืออาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้า ต้องอาบัติเท่าไร

ตอบ : เพราะปัจจัยคืออาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้า ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ เพราะปัจจัย คืออาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้า ต้องอาบัติ ๑ ตัวนี้

ถาม : อาบัตินั้นจัดเป็นวิบัติเท่าไร บรรดาวิบัติ ๔ สงเคราะห์ด้วยกองอาบัติเท่าไร บรรดากองอาบัติ ๗ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไร บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ เป็นอธิกรณ์อะไร บรรดาอธิกรณ์ ๔ ระงับด้วยสมถะเท่าไร บรรดาสมถะ ๗

ตอบ : อาบัตินั้นจัดเป็นวิบัติ ๑ คือ อาจารวิบัติ บรรดาวิบัติ ๔ สงเคราะห์ด้วยกองอาบัติ ๑ บรรดากองอาบัติ ๗ คือ ด้วยกองอาบัติทุกกฏ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา เป็นอาปัตตาธิกรณ์ บรรดาอธิกรณ์ ๔ ระงับด้วยสมถะ ๓ บรรดาสมถะ ๗ คือ ด้วยสัมมุขาวินัยกับปฏิญญาตกรณะก็มี ด้วยสัมมุขาวินัยกับติณวัตถารกะก็มี

จบ สมุจจยวารที่ ๘

จบ ปัจจยวาร ๘

จบ ๑๖ มหาวาร ๑ ในมหาวิภังค์

ภิกขุนีวิภังค์

๑๖ มหาวาร

๑. กัตถปัญญัตติวาร ๑. ปาราชิกกัณฑ์

ปัญหากรรม

{๕๑๑} [๒๐๑] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระองค์นั้นทรงบัญญัติปาราชิกสิกขาบทที่ ๕ แก่ภิกษุณีทั้งหลายที่ไหน ทรงปรารภใคร เพราะเรื่องอะไร ในปาราชิกสิกขาบทที่ ๕ นั้นมีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติ สัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติ สาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติ เอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติ หรือบรรดาปาติโมกขุทเทส ๔ ปาราชิกสิกขาบทที่ ๕ นั้นจัดเข้าในอุทเทสไหน นับเนื่องในอุทเทสไหน มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่เท่าไร บรรดาวิบัติ ๔ เป็นวิบัติอะไร บรรดาอาบัติ ๗ กอง เป็นอาบัติกองไหน บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน เท่าไร บรรดาอธิกรณ์ ๔ เป็นอธิกรณ์อะไร บรรดาสมถะ ๗ ระงับด้วยสมถะเท่าไร ในปาราชิกสิกขาบทที่ ๕ นั้น อะไรเป็นวินัย ในปาราชิก สิกขาบทที่ ๕ นั้น อะไรเป็นอภิวินัย ในปาราชิกสิกขาบทที่ ๕ นั้น อะไรเป็นปาติโมกข์ ในปาราชิกสิกขาบทที่ ๕ นั้น อะไรเป็นอธิปาติโมกข์ อะไรเป็น