พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ · ปาจิตติยกัณฑ์
คำถามและคำตอบในราชวรรคที่ ๙ เล่ม ๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๑๕๐–๑๖๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๙/๙ ในปาจิตติยกัณฑ์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ ปาจิตติยกัณฑ์ คำถามและคำตอบในราชวรรคที่ ๙ (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๘๒–๘๗
หัวข้อสิกขาบทประจำวรรค
{๑๔๙} ภิกษุถูกล่าวโดยชอบธรรม ๑ ติเตียนวินัย ๑ แสร้งหลงลืม ๑ ให้ประหาร ๑ เงื้อฝ่ามือ ๑ โจทอาบัติสังฆาทิเสสไม่มีมูล ๑ ก่อความรำคาญ ๑ ยืนแอบฟัง ความ ๑ กรรมอันเป็นธรรม ๑ ไปไม่ให้ฉันทะเมื่อสงฆ์กำลังวินิจฉัยความ ๑ สงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกันให้จีวร ๑ น้อมลาภสงฆ์มาเพื่อบุคคคล ๑
๙. รตนวรรค
คำถามและคำตอบในรตนวรรคที่ ๙
{๑๕๐} [๑๓๖] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้อันเขาไม่ได้บอกให้รู้ก่อนเข้าไปภายในพระตำหนักหลวงที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอานนท์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอานนท์ผู้อันเขาไม่ได้บอกให้รู้ก่อนเข้าไปภายในพระตำหนักหลวงสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในกฐินสมุฏฐาน) ...
{๑๕๑} [๑๓๗] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้เก็บรัตนะได้ที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุรูปหนึ่ง
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุรูปหนึ่งเก็บรัตนะได้
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๒ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...
{๑๕๒} [๑๓๘] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ไม่อำลาภิกษุที่มีอยู่แล้วเข้าไปหมู่บ้านในเวลาวิกาลที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ไม่อำลาภิกษุที่มีอยู่แล้วเข้าไปหมู่บ้านในเวลาวิกาลสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๓ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ (จัดเข้าในกฐินสมุฏฐาน) ...
{๑๕๓} [๑๓๙] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้ทำกล่องเข็มด้วยกระดูกก็ดี ด้วยงาก็ดี ด้วยเขาก็ดีที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่แคว้นสักกะ
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุหลายรูป
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูปไม่รู้จักประมาณ ขอกล่องเข็มจำนวนมากสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...
{๑๕๔} [๑๔๐] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้ทำเตียงก็ดี ตั่งก็ดี เกินประมาณที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุปนันทศากยบุตร
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุปนันทศากยบุตรให้ทำเตียงสูงเกินประมาณสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...
{๑๕๕} [๑๔๑] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้ทำเตียงก็ดี ตั่งก็ดี หุ้มด้วยนุ่นที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ให้เขาทำเตียงก็ดี ตั่งก็ดีหุ้มด้วยนุ่น
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓...
{๑๕๖} [๑๔๒] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้ทำผ้านิสีทนะสำหรับรองนั่งเกินขนาดที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ให้เขาทำผ้านิสีทนะสำหรับรองนั่งไม่มีขนาดสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...
{๑๕๗} [๑๔๓] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้ทำผ้าปิดฝีเกินขนาดที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ใช้ผ้าปิดฝีไม่มีขนาด
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...
{๑๕๘} [๑๔๔] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้ทำผ้าอาบนํ้าฝนเกินขนาดที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ใช้ผ้าอาบนํ้าฝนไม่มีขนาด
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...
{๑๕๙} [๑๔๕] ถาม : ทรงบัญญัติปาจิตตีย์แก่ภิกษุผู้ให้ทำจีวรมีขนาดเท่าสุคตจีวรที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอานนท์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอานนท์ใช้จีวรมีขนาดเท่าสุคตจีวร
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...
จบ รตนวรรคที่ ๙
หัวข้อสิกขาบทประจำวรรค
{๑๖๐} ภายในพระตำหนักหลวง ๑ เก็บของตกได้ ๑ ไม่อำลาเข้าหมู่บ้านในเวลาวิกาล ๑ ทำกล่องเข็ม ๑ ทำเตียงตั่งเกินขนาด ๑ เตียงตั่งหุ้มนุ่น ๑ ผ้าปูนั่ง ๑ ผ้าปิดฝี ๑ ผ้าอาบนํ้าฝน ๑ ใช้จีวรเท่าสุคตจีวร ๑
จบ ปาจิตตีย์ ๙๒ สิกขาบท
หัวข้อวรรคประจำกัณฑ์
{๑๖๑} วรรคเหล่านั้น คือ มุสาวาทวรรค ๑ ภูตคามวรรค ๑ โอวาทวรรค ๑ โภชนวรรค ๑ อเจลกวรรค ๑ สุราปานวรรค ๑ สัปปาณกวรรค ๑ สหธัมมิกวรรค ๑ รวมเป็น ๙ ทั้งรตนวรรค
๖. ปาฏิเทสนียกัณฑ์
คำถามและคำตอบในสิกขาบทที่ ๑
{๑๖๒} [๑๔๖] ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติิปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุผู้รับของเคี้ยวก็ดี ของฉันก็ดีด้วยมือของตนจากมือของภิกษุณีผู้มิใช่ญาติ ผู้เข้าไปสู่ละแวกบ้านมาฉันที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุรูปหนึ่ง
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุรูปหนึ่งรับอามิสจากมือของภิกษุณีผู้มิใช่ญาติผู้เข้าไปสู่ละแวกบ้าน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๒ คือ เกิดทางกาย มิใช่ทางวาจา มิใช่ทางจิตก็มี เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี ...
คำถามและคำตอบในสิกขาบทที่ ๒
{๑๖๓} [๑๔๗] ถาม : ทรงบัญญัติปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุผู้ไม่ห้ามภิกษุณีผู้แนะนำให้เขาถวายแล้วฉันที่ไหน
จบ คำถามและคำตอบในราชวรรคที่ ๙