คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสส ๑๓ สิกขาบท เล่ม ๘

๒. สังฆาทิเสสกัณฑ์ เป็นต้น

ปัญหากรรม

{๔๗๓} [๑๙๒] พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือพยายามปล่อยอสุจิที่ไหน ทรงปรารภใคร เพราะเรื่องอะไร เพราะใครนำมา เป็นต้น

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑

ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะพระองค์นั้นทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือพยายามปล่อยอสุจิที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภท่านพระเสยยสกะ

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระเสยยสกะพยายามปล่อยอสุจิ

ถาม : สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้นมีบัญญัติ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไหม

ตอบ : มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ อนุปันนบัญญัติไม่มีในสังฆาทิเสส สิกขาบทที<*> ๑ นั้น

ถาม : มีสัพพัตถบัญญัติ ปเทสบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่สัพพัตถบัญญัติ

ถาม : มีสาธารณบัญญัติ อสาธารณบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่อสาธารณบัญญัติ

ถาม : มีเอกโตบัญญัติ อุภโตบัญญัติไหม

ตอบ : มีแต่เอกโตบัญญัติ

ถาม : บรรดาปาติโมกขุทเทส ๕ สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้นจัดเข้าในอุทเทสไหน นับเนื่องในอุทเทสไหนตอบ : จัดเข้าในนิทาน นับเนื่องในนิทาน

ถาม : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่เท่าไร

ตอบ : มาสู่อุทเทสทางอุทเทสที่ ๓

ถาม : บรรดาวิบัติ ๔ เป็นวิบัติอะไร

ตอบ : เป็นศีลวิบัติ

ถาม : บรรดาอาบัติ ๗ กอง เป็นอาบัติกองไหน

ตอบ : เป็นอาบัติกองสังฆาทิเสส

ถาม : บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑ นั้น เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐานเท่าไรตอบ : เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา

ถาม : ใครนำมา

ตอบ : พระเถระทั้งหลายนำสืบๆ กันมา

รายนามพระเถระผู้ทรงพระวินัย

พระเถระเหล่านี้ คือ พระอุบาลี พระทาสกะ พระโสณกะ พระสิคควะ รวมเป็น ๕ ทั้งพระโมคคลีบุตร เป็นชาวศรีชมพูทวีป

ต่อแต่นั้น พระเถระผู้ประเสริฐ มีปัญญามากเหล่านี้ คือ พระมหินทะ ๑ พระอิฏฏิยะ ๑ พระอุตติยะ ๑ พระสัมพละ ๑ ...

พระเถระผู้ประเสริฐ มีปัญญามากเหล่านี้รู้พระวินัย ฉลาดในมรรคา ได้ประกาลพระวินัยปิฎกไว้ที่เกาะตามพปัณณิ

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๒

{๔๗๓} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือถึงการจับต้องกายกับมาตุคามที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุทายี

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายีถึงการจับต้องกายกับมาตุคาม

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๓

{๔๗๔} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือพูดเคาะมาตุคามด้วย วาจาชั่วหยาบที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุทายี

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายีพูดเคาะมาตุคามด้วยวาจาชั่วหยาบ

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๔

{๔๗๖} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือกล่าวคุณแห่งการบำเรอความใคร่ของตนในสำนักมาตุคามที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุทายี

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายีกล่าวคุณแห่งการบำเรอความใคร่ของตนในสำนักมาตุคามสิกขาบทนี้มีบัญญัติ ๑ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๕

{๔๗๗} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือถึงการชักสื่อที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภท่านพระอุทายี

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระอุทายีถึงการชักสื่อ

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ คือ เกิดทางกาย มิใช่ทางวาจา มิใช่ทางจิตก็มี เกิดทางวาจา มิใช่ทางกาย มิใช่ทางจิตก็มี เกิดทางกายกับวาจา มิใช่ทางจิตก็มี เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี เกิดทางวาจากับจิต มิใช่ทางกายก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๖

{๔๗๘} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือให้สร้างกุฎีด้วยการขอเอาเองที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่เมืองอาฬวี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุชาวเมืองอาฬวี

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุชาวเมืองอาฬวีให้สร้างกุฎีด้วยการขอเอาเอง สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๗

{๔๗๙} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือให้สร้างวิหารใหญ่ที่ไหน

ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครโกสัมพี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภท่านพระฉันนะ

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระฉันนะแผ้วถางพื้นที่สร้างวิหาร ได้สั่งให้ตัดต้นไม้ที่เขานับถือว่าเป็นเจดีย์ต้นหนึ่งสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๖ ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๘

{๔๘๐} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือใส่ความภิกษุด้วยอาบัติ ปาราชิกอันไม่มีมูลที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครราชคฤห์

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภพระเมตติยะและพระภุมมชกะ

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่พระเมตติยะและพระภุมมชกะใส่ความท่านพระทัพพมัลลบุตรด้วยอาบัติปาราชิกอันไม่มีมูลสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๙

{๔๘๑} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือถือเอาเอกเทศบางส่วนแห่งอธิกรณ์อันเป็นเรื่องอื่นให้เป็นเพียงเลศแล้วใส่ความภิกษุด้วยอาบัติปาราชิกที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครราชคฤห์

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภพระเมตติยะและพระภุมมชกะ

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่พระเมตติยะและพระภุมมชกะถือเอาเอกเทศบางส่วนแห่งอธิกรณ์อันเป็นเรื่องอื่นให้เป็นเพียงเลศ แล้วใส่ความท่านพระทัพพมัลลบุตรด้วยอาบัติปาราชิกสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๓ ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑๐

{๔๘๒} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือภิกษุผู้ทำลายสงฆ์ยังไม่ยอมสละการกระทำจนสงฆ์สวดสมนุภาสน์ครบสามจบที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครราชคฤห์

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภพระเทวทัต

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่พระเทวทัตขวนขวายทำลายสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกัน

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแ่ห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกาย วาจา และจิต ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑๑

{๔๘๓} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือภิกษุผู้ประพฤติตามภิกษุผู้ทำลายสงฆ์ยังไม่ยอมสละการกระทำจนสงฆ์สวด สมนุภาสน์ครบสามจบที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครราชคฤห์

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุหลายรูป

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุหลายรูปได้ประพฤติตามพูดเข้ากันกับ พระเทวทัตผู้ขวนขวายทำลายสงฆ์สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกาย วาจา และจิต ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑๒

{๔๘๔} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือภิกษุผู้ว่ายาก ยังไม่ยอมสละการกระทำจนสงฆ์สวดสมนุภาสน์ครบสามจบที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครโกสัมพี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภท่านพระฉันนะ

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ท่านพระฉันนะอันภิกษุทั้งหลายว่ากล่าวโดยทางธรรมอยู่ ได้ทำตนให้เป็นผู้อันใคร ๆ ว่ากล่าวไม่ได้สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกาย วาจา และจิต ...

คำถามและคำตอบในสังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๑๓

{๔๘๕} ถาม : ทรงบัญญัติสังฆาทิเสสเพราะปัจจัยคือภิกษุผู้ประทุษร้าย ตระกูล ยังไม่ยอมสละการกระทำจนสงฆ์สวดสมนุภาสน์ ครบสามจบที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะ

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุอัสสชิและภิกษุปุนัพพสุกะถูกสงฆ์ลงปัพพาชนียกรรมแล้วกลับหาว่าภิกษุทั้งหลายถึงอคติเพราะชอบ เพราะชัง เพราะหลง เพราะกลัวสิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกาย วาจา และจิต{๔๘๖} ถาม : พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงรู้เห็นเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธะ พระองค์นั้นทรงบัญญัติทุกกฏเพราะปัจจัยคืออาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ ถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในน้ำที่ไหนตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี

ถาม : ทรงปรารภใคร

ตอบ : ทรงปรารภภิกษุฉัพพัคคีย์

ถาม : เพราะเรื่องอะไร

ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุฉัพพัคคีย์ ถ่ายอุจจาระบ้าง ถ่ายปัสสาวะบ้าง บ้วนเขฬะบ้างลงในน้ำ

สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้ เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๑ คือ เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจา ...

จบกัตถปัญญัตติวารที่ ๑