พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร · กตาปัตติวารที่ ๒
คำถามและคำตอบในเสขิยกัณฑ์ เล่ม ๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๓๘๗–๔๖๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๖/๖ ในกตาปัตติวารที่ ๒มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ปริวาร มหาวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กตาปัตติวารที่ ๒ คำถามและคำตอบในเสขิยกัณฑ์ (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๑๔๔–๑๕๒
ตอบ : ภิกษุอยู่ในเสนาสนะป่าเปลี่ยว รับของเคี้ยวก็ดี ของฉันก็ดี อันเขาไม่ได้บอกให้รู้ก่อนด้วยมือของตน ภายในวัดที่อยู่มาฉัน ต้องอาบัติ ๒ ตัว คือ (๑) รับด้วยมุ่งจักฉัน ต้องอาบัติทุกกฏ (๒) ต้องอาบัติปาฏิเทสนียะทุก ๆ คำกลืนภิกษุอยู่ในเสนาสนะป่าเปลี่ยวรับของเคี้ยวก็ดี ของฉันก็ดี อันเขาไม่ได้บอกให้รู้ก่อนด้วยมือของตนภายในวัดที่อยู่มาฉัน ต้องอาบัติ ๒ ตัวเหล่านี้
จบ ปาฏิเทสนียะ ๔ สิกขาบท
๗. เสขิยกัณฑ์
คำถามและคำตอบในเสขิยกัณฑ์
๑. ปริมัณฑลวรรค
{๓๘๗} [๑๗๕] ถาม : ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนุ่งผ้าเลื้อยหน้าเลื้อยหลัง ต้องอาบัติเท่าไร
ตอบ : ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนุ่งผ้าเลื้อยหน้าเลื้อยหลัง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนุ่งผ้าเลื้อยหน้าเลื้อยหลัง ต้องอาบัติ ๑ ตัวนี้{๓๘๘} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อห่มผ้าเลื้อยหน้าเลื้อยหลัง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๓๘๙} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินเปิดกายในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๓๙๐} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งเปิดกายในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๓๙๑} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินคะนองมือบ้าง คะนองเท้าบ้างในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๓๙๒} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งคะนองมือบ้าง คะนองเท้าบ้างในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๓๙๓} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินไปในละแวกบ้านพลางแลดูในที่นั้น ๆ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๓๙๔} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งในละแวกบ้านพลางแลดูในที่นั้น ๆ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๓๙๕} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินเวิกผ้าในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๓๙๖} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งเวิกผ้าในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
จบ ปริมัณฑลวรรคที่ ๑
๒. อุชชัคฆิกวรรค
{๓๙๗} [๑๗๖] ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินหัวเราะเสียงดังในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๓๙๘} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งหัวเราะเสียงดังในละแวกบ้านต้อง อาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๓๙๙} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินส่งเสียงดัง ส่งเสียงตะโกนในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๐๐} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งส่งเสียงดัง ส่งเสียงตะโกนในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๔๐๑} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินโยกกายในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๐๒} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งโยกกายในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๐๓} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินแกว่งแขนในละแวกบ้านต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๐๔} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งแกว่งแขนในละแวกบ้านต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๐๕} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินโคลงศีรษะในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๐๖} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งโคลงศีรษะในละแวกบ้านต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
จบ อุชชัคฆิกวรรคที่ ๒
๓. ขัมภกตวรรค
{๔๐๗} [๑๗๗] ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินคํ้ากายในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๐๘} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งคํ้ากายในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๐๙} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินคลุมศีรษะในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๑๐} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งคลุมศีรษะในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๔๑๑} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินกระหย่งเท้าในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๑๒} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งรัดเข่าในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๑๓} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อรับบิณฑบาตโดยไม่เคารพ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๑๔} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อรับบิณฑบาตพลางแลไปในที่นั้น ๆ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๑๕} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อรับแกงอย่างเดียวมาก ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๑๖} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อรับบิณฑบาตจนพูนบาตร ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
จบ ขัมภกตวรรคที่ ๓
๔. ปิณฑปาตวรรค
{๔๑๗} [๑๗๘] ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันบิณฑบาตโดยไม่เคารพต้อง อาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๑๘} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ ฉันบิณฑบาตพลางแลดูในที่นั้น ๆ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๑๙} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันบิณฑบาตเจาะลงในที่นั้น ๆ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๒๐} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันแกงอย่างเดียวมาก ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๔๒๑} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันบิณฑบาตขยุ้มจากยอดลงไป ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๒๒} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อกลบแกงบ้างกับบ้างด้วยข้าวสุก ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๒๓} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อมิได้อาพาธ ขอแกงบ้าง ข้าวสุกบ้าง เพี่อประโยชน์แก่ตนมาฉัน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๒๔} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อมีความมุ่งหมายจะเพ่งโทษ แลดูบาตรของภิกษุรูปอื่น ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๒๕} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อทำคำข้าวให้ใหญ่ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๔๒๖} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อทำคำข้าวให้ยาว ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
จบ ปิณฑปาตวรรคที่ ๔
๕. กพฬวรรค
{๔๒๗} [๑๗๙] ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ เมื่อคำข้าวมายังไม่ถึงปาก อ้าปากคอย ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๒๘} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันอาหารสอดนิ้วทั้งหมดเข้าไปในปาก ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๒๙} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อพูดคุยทั้งที่ปากยังมีคำข้าว ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๓๐} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันอาหารโยนคำข้าวต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๔๓๑} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันกัดคำข้าว ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๓๒}ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันอาหารทำกระพุ้งแก้มให้ตุ่ย ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๓๓} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันอาหารสลัดมือ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๓๔} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันอาหารทำเมล็ดข้าวตก ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๓๕} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันแลบลิ้น ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๓๖} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ ฉันอาหารทำเสียงดังจั๊บ ๆ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
จบ กพฬวรรคที่ ๕
๖. สุรุสุรุวรรค
{๔๓๗} [๑๘๐] ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันอาหารทำเสียงดังซูด ๆ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๓๘} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันเลียมือ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๓๙} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันขอดบาตร ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๔๐} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อฉันเลียริมฝีปาก ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๔๑} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อรับโอนํ้าด้วยมือที่เปื้อนอามิส ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๔๒} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเทนํ้าล้างบาตรซึ่งมีเมล็ดข้าวลงในละแวกบ้าน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๔๔๓} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้กั้นร่ม ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๔๔} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้ถือไม้พลอง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๔๕} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้ถือศัสตรา ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๔๖} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้ถืออาวุธ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
จบ สุรุสุรุวรรคที่ ๖
๗. ปาทุกวรรค
{๔๔๗} [๑๘๑] ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้สวมเขียงเท้า ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๔๘} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้สวมรองเท้า ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๔๙} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้อยู่ในยานพาหนะ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๕๐} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้อยู่บนที่นอน ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๕๑} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้นั่งรัดเข่า ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๕๒} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้โพกศีรษะ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๕๓} ภิกษอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อแสดงธรรมแก่ผู้คลุมศีรษะ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๔๕๔} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งอยู่ที่พื้นแสดงธรรมแก่ผู้นั่งอยู่บนอาสนะ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๕๕} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อนั่งบนอาสนะต่ำแสดงธรรมแก่ผู้นั่งบนอาสนะสูง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๕๖} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อยืนแสดงธรรมแก่ผู้นั่งอยู่ ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ
{๔๕๗} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินไปข้างหลังแสดงธรรมแก่ผู้เดินไปข้างหน้า ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๕๘} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อเดินอยู่นอกทางแสดงธรรมแก่ผู้เดินอยู่ในทาง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๕๙} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อยืนถ่ายอุจจาระบ้าง ยืนถ่ายปัสสาวะบ้าง ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๖๐} ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงบนของเขียวสด ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ{๔๖๑} ถาม : ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้า ต้องอาบัติเท่าไรตอบ : ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้า ต้องอาบัติ ๑ ตัว คือ ทุกกฏ ภิกษุอาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ ถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในน้ำ ต้องอาบัติ ๑ ตัว นี้
จบ ปาทุกวรรคที่ ๗
จบ เสขิยวัตร ๗๕ สิกขาบท
จบ กตาปัตติวารที่ ๒
๓. วิปัตติวาร
วาระว่าด้วยจัดเป็นวิบัติ
คำถามและคำตอบในปาราชิกกัณฑ์-เสขิยกัณฑ์
{๔๖๒} [๑๘๒] ถาม : อาบัติของภิกษุผู้เสพเมถุนธรรมจัดเป็นวิบัติอะไร บรรดาวิบัติ ๔ อย่าง
ตอบ : อาบัติของภิกษุผู้เสพเมถุนธรรมจัดเป็นวิบัติ ๒ บรรดาวิบัติ ๔ อย่าง คือ เป็นศีลวิบัติก็มี เป็นอาจารวิบัติก็มี{๔๖๓} ถาม : อาบัติของภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้าจัดเป็นวิบัติอะไร บรรดาวิบัติ ๔ อย่างตอบ : อาบัติของภิกษุผู้อาศัยความไม่เอื้อเฟื้อ ถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ หรือบ้วนเขฬะลงในนํ้า จัดเป็นวิบัติ ๑ คือ อาจารวิบัติ บรรดาวิบัติ ๔ อย่าง
จบ วิปัตติวารที่ ๓
๔. สังคหวาร
วาระว่าด้วยสงเคราะห์ด้วยกองอาบัติ
คำถามและคำตอบในปาราชิกกัณฑ์-เสขิยกัณฑ์
{๔๖๔} [๑๘๓] ถาม : อาบัติของภิกษุผู้เสพเมถุนธรรมสงเคราะห์ด้วยกองอาบัติกองไหน บรรดาอาบัติ ๗ กอง
ตอบ : อาบัติของภิกษุผู้เสพเมถุนธรรมสงเคราะห์ด้วยกองอาบัติ ๓ กอง บรรดาอาบัติ ๗ กอง คือ ด้วยกองอาบัติปาราชิกก็มี ด้วยกองอาบัติถุลลัจจัยก็มี ด้วยกองอาบัติทุกกฏก็มี
จบ คำถามและคำตอบในเสขิยกัณฑ์