พระวินัยปิฎก ปริวาร ภิกขุนีวิภังค์ ๑๖ มหาวาร · กัตถปัญญัติวารที่ ๑
ปาฏิเทสนียกัณฑ์ เล่ม ๘
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๖๔๐–๖๔๘ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๕/๕ ในกัตถปัญญัติวารที่ ๑มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ปริวาร ภิกขุนีวิภังค์ ๑๖ มหาวาร กัตถปัญญัติวารที่ ๑ ปาฏิเทสนียกัณฑ์ (ฉบับหลวง เล่ม ๘ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๘ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๑๐ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๘)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๘ หน้า ๒๔๔–๒๔๘
ผู้เป็นกุมารี ๒ สิกขาบท ๑ สงฆ์ยังมิได้สมมติ ๑ ภิกษุณีมีพรรษาตํ่ากว่า ๑๒ ปี ๑ สงฆ์ยังมิได้สมมติ ๑ ยังไม่ควร ๑ ถ้าจักให้ ๑ ตลอด ๒ ปี ๑ สิกขมานาผู้เกี่ยวข้องกับบุรุษ ๑ สิกขมานาอันสามีไม่อนุญาต ๑ ให้ฉันทะค้าง ๑ ทุกปี ๑ ปีละ ๒ รูป ๑ร่ม ๑ ยาน ๑ เครื่องประดับเอว ๑ เครื่องประดับสำหรับสตรี ๑ สนานด้วยเครื่องประทินผิว ๑ สนานด้วยแป้งรํ่า ๑ ภิกษุณี ๑ สิกขมานา ๑ สามเณรี ๑ สตรีคฤหัสถ์ ๑ นั่งเบื้องหน้าภิกษุ ๑ ไม่ขอโอกาส ๑ ผ้ารัดถัน ๑
หัวข้อวรรคประจำกัณฑ์
{๖๓๙} ลสุณวรรค ๑ รัตตันธการวรรค ๑ นหานวรรค ๑ ตุวัฏฏวรรค ๑ จิตตาคารวรรค ๑ อารามวรรค ๑ คัพภินีวรรค ๑ กุมารีภูตวรรค ๑ ฉัตตุปาหนวรรค ๑
๕. ปาฏิเทสนียกัณฑ์
คำถามและคำตอบในปาฏิเทสนียะ ๘ สิกขาบท
{๖๔๐} [๒๒๗] ถาม : ทรงบัญญัติปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุณีผู้ขอเนยใสมาฉันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอเนยใสมาฉัน
สิกขาบทนื้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๔ ...
{๖๔๑} ถาม : ทรงบัญญัติปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุณีผู้ขอนํ้ามันมาฉันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอนํ้ามันมาฉัน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๔ ...
{๖๔๒} ถาม : ทรงบัญญัติปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุณีผู้ขอนํ้าผึ้งมาฉันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอน้ำผึ้งมันมาฉัน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๔ ...
{๖๔๓} ถาม : ทรงบัญญัติปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุณีผู้ขอนํ้าอ้อยมาฉันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอน้ำอ้อยมาฉัน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๔ ...
{๖๔๔} ถาม : ทรงบัญญัติปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุณีผู้ขอปลามาฉันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอปลามาฉัน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๔ ...
{๖๔๕} ถาม : ทรงบัญญัติปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุณีผู้ขอเนื้อมาฉันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอเนื้อมาฉัน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๔ ...
ถาม : ทรงบัญญัติปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุณีผู้ขอนมสดมาฉันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอนมสดมาฉัน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๔ ...
{๖๔๗} ถาม : ทรงบัญญัติปาฏิเทสนียะแก่ภิกษุณีผู้ขอนมเปรี้ยวมาฉันที่ไหน
ตอบ : ทรงบัญญัติที่พระนครสาวัตถี
ถาม : ทรงปรารภใคร
ตอบ : ทรงปรารภภิกษุณีฉัพพัคคีย์
ถาม : เพราะเรื่องอะไร
ตอบ : เพราะเรื่องที่ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอนมเปรี้ยวมาฉัน
สิกขาบทนี้มี ๑ บัญญัติ ๑ อนุบัญญัติ บรรดาสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ สิกขาบทนี้เกิดขึ้นด้วยสมุฏฐาน ๔ คือ เกิดทางกาย มิใช่ทางวาจา มิใช่ทางจิตก็มี เกิดทางกายกับวาจา มิใช่ทางจิตก็มี เกิดทางกายกับจิต มิใช่ทางวาจาก็มี เกิดทางกาย วาจา และจิตก็มี ...
จบ ปาฏิเทสนียะ ๘ สิกขาบท
หัวข้อสิกขาบทประจำกัณฑ์
{๖๔๘} พระพุทธเจ้าทรงแสดงปาฏิเทสนียะ ๘ สิกขาบทเอง คือ ภิกษุณีขอเนยใส ๑ นํ้ามัน ๑ นํ้าผึ้ง ๑ น้ำอ้อย ๑ ปลา ๑ เนื้อ ๑ นมสด ๑ นมเปรี้ยว ๑
สิกขาบทเหล่าใดที่บรรยายไว้โดยพิสดารในภิกขุวิภังค์ สิกขาบทเหล่านั้นย่อไว้ในภิกขุนีวิภังค์แล้ว
จบ กัตถปัญญัตติวารที่ ๑
๒. กตาปัตติวาร ๑. ปาราชิกกัณฑ์
{๖๔๙} [๒๒๘] ถาม : ภิกษุณีผู้กำหนัดยินดีการจับต้องกายของบุรุษผู้กำหนัด ต้องอาบัติเท่าไร
ตอบ : ภิกษุณีผู้กำหนัดยินดีการจับต้องกายของบุรุษผู้กำหนัดต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) ยินดีการจับต้องอวัยวะใต้รากขวัญลงมา เหนือหัวเข่าขึ้นไปของบุรุษผู้กำหนัด ต้องอาบัติปาราชิก (๒) ยินดีการจับต้องอวัยวะเหนือรากขวัญขึ้นไป ใต้หัวเข่าลงมา ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) ยินดีการจับต้องของเนื่องด้วยกาย ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุณีผู้กำหนัดยินดีการจับต้องกายของบุรุษผู้กำหนัดต้องอาบัติ ๓ ตัวเหล่านี้{๖๕๐} ถาม : ภิกษุณีผู้ปกปิดโทษ เมื่อปกปิดโทษไว้ต้องอาบัติเท่าไร
ตอบ : ภิกษุณีผู้ปกปิดโทษ เมื่อปกปิดโทษไว้ต้องอาบัติ ๓ ตัว คือ (๑) รู้อยู่ปกปิดธรรมมีโทษถึงปาราชิก ต้องอาบัติปาราชิก (๒) มีความสงสัยปกปิด ต้องอาบัติถุลลัจจัย (๓) ปกปิดอาจารวิบัติ ต้องอาบัติทุกกฏ ภิกษุณีผู้ปกปิดโทษ เมื่อปกปิดโทษไว้ต้องอาบัติ ๓ ตัวเหล่านี้
{๖๕๑} ถาม : ภิกษุณีผู้ประพฤติตามพระอริฏฐะผู้ถูกสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกันยกวัตร ไม่ยอมสละการกระทำจนสงฆ์สวดสมนุภาสน์ครบสามจบ ต้องอาบัติเท่าไร
ตอบ : ภิกษุณีผู้ประพฤติตามพระอริฏฐะผู้ถูกสงฆ์ผู้พร้อมเพรียงกันยกวัตร ไม่ยอมสละการกระทำจนสงฆ์สวดสมนุภาสน์ครบสามจบ ต้อง
จบ ปาฏิเทสนียกัณฑ์