พระอภิธรรมปิฎก · วรรคที่ ๗
สัมปยุตตกถา เล่ม ๓๗
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑๓๔–๑๑๓๕ (Royal Thai)2/10 in วรรคที่ ๗4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก กถาวัตถุ วรรคที่ ๗ สัมปยุตตกถา (Royal Thai Volume 37 · Mahachula Volume 37 · Mahamakut Volume 81 · Chaloem Phrakiat Volume 37)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 37, pp. 546–548
ส. หากว่าโคพลิพัทคู่หนึ่งเขาล่ามไว้ด้วยทามหรือเชือก บิณฑบาตที่เขาแขวนไว้ด้วยสาแหรก สุนัขที่เขาผูกไว้ด้วยเชือกผูกสุนัข ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “สภาวธรรมบางเหล่าที่สงเคราะห์ได้ด้วยสภาวธรรมบางเหล่ามีอยู่”
จบ สังคหิตกถา
(๖๔) ๒. สัมปยุตตกถา
ว่าด้วยเรื่องไม่มีสภาวธรรมที่สัมปยุตกันได้
{๑๑๓๔} [๔๗๓] สกวาทีถามว่า สภาวธรรมบางเหล่าที่สัมปยุตด้วยสภาวธรรมบางเหล่าไม่มีหรือ ?
ส. สภาวธรรมบางเหล่าที่สหรคต เกิดร่วม ระคน เกิดดับพร้อมกัน มีวัตถุอันเดียวกัน มีอารมณ์อันเดียวกันกับสภาวธรรมบางเหล่ามีอยู่มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าสภาวธรรมบางเหล่าที่สหรคต เกิดร่วม ระคน เกิดดับพร้อมกัน มีวัตถุอันเดียวกัน มีอารมณ์อันเดียวกันกับสภาวธรรมบางเหล่ามีอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “สภาวธรรมบางเหล่าที่สัมปยุตด้วยสภาวธรรมบางเหล่าไม่มี”
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายราชคิริกะและนิกายสิทธัตถิกะ ซึ่งมีความเห็นว่าไม่มีสภาวธรรมบางเหล่าสัมปยุตกันได้กับสภาวธรรมบางเหล่า ดังนั้น คำว่า ‘สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยญาณ’ เป็นต้น จึงเป็นคำที่ใช้ไม่ได้ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๒๒)
{๑๑๓๕} ส. เวทนาขันธ์เกิดร่วมกับสัญญาขันธ์หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าเวทนาขันธ์เกิดร่วมกับสัญญาขันธ์ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า ‘‘เวทนาขันธ์สัมปยุตด้วยสัญญาขันธ์”ส. เวทนาขันธ์เกิดร่วมกับสังขารขันธ์ กับวิญญาณขันธ์หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าเวทนาขันธ์เกิดร่วมกับวิญญาณขันธ์ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “เวทนาขันธ์สัมปยุตด้วยวิญญาณขันธ์”ส. สัญญาขันธ์ ... สังขารขันธ์ ... วิญญาณขันธ์เกิดร่วมกับเวทนาขันธ์ กับสัญญาขันธ์ กับสังขารขันธ์หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าวิญญาณขันธ์ เกิดร่วมกับสังขารขันธ์ ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “วิญญาณขันธ์สัมปยุตด้วยสังขารขันธ์”[๔๗๔] ป. น้ำมันซึมซาบอยู่ในงา รสซึมซาบอยู่ในอ้อย ฉันใด สภาวธรรมเหล่านั้นก็แทรกอยู่ ซึมอยู่กับสภาวธรรมเหล่านั้น ฉันนั้นหรือส. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ...
จบ สัมปยุตตกถา
(๖๕) ๓. เจตสิกกถา
ว่าด้วยเรื่องไม่มีเจตสิกธรรม
{๑๑๓๖} [๔๗๕] สกวาทีถามว่า เจตสิกธรรมไม่มีหรือ ?
ส. สภาวธรรมบางอย่างที่สหรคต เกิดร่วม ระคน สัมปยุต เกิดดับพร้อมกัน มีวัตถุอันเดียวกัน มีอารมณ์อันเดียวกันกับจิตมีอยู่มิใช่หรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าสภาวธรรมบางอย่างที่สหรคต เกิดร่วม ระคน สัมปยุต เกิดดับพร้อมกัน มีวัตถุอันเดียวกัน มีอารมณ์อันเดียวกันกับจิตมีอยู่ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “เจตสิกธรรมไม่มี”{๑๑๓๗} ส. ผัสสะเกิดร่วมกับจิตหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าผัสสะเกิดร่วมกับจิต ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “ผัสสะเป็นเจตสิก
ส. เวทนา ... สัญญา ... เจตนา ... สัทธา ... วิริยะ ... สติ ... สมาธิ ... ปัญญา ... ราคะ ... โทสะ ... โมหะ ... อโนตตัปปะเกิดร่วมกับจิตหรือ ?
ป. ถูกแล้ว
ส. หากว่าอโนตตัปปะเกิดร่วมกับจิต ด้วยเหตุนั้น ท่านก็ควรยอมรับว่า “อโนตตัปปะเป็นเจตสิก”
- ๑ปรวาที ในกถานี้หมายถึงพวกภิกษุนิกายราชคิริกะและสิทธัตถิกะ ซึ่งมีความเห็นว่าเจตสิกธรรมไม่มีเพราะสภาวธรรมที่เกิดร่วมกับผัสสะเป็นต้นก็ยังไม่มี (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๒๓)
End of สัมปยุตตกถา