สมาปันโน สัททัง สุณาตีติกถา เล่ม ๓๗

*สมาปนฺโน สทฺทํ สุณาตีติ? อามนฺตา. สมาปนฺโน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ ฯเปฯ โสเตน ฯเปฯ ฆาเนน ฯเปฯ ชิวฺหาย ฯเปฯ กาเยน โผฏฺฐพฺพํ ผุสตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ *สมาปนฺโน สทฺทํ สุณาตีติ? อามนฺตา. โสตวิญฺญาณสมงฺคี สมาปนฺโนติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ. นนุ สมาธิ มโนวิญฺญาณสมงฺคิสฺสาติ? อามนฺตา. หญฺจิ สมาธิ มโนวิญฺญาณสมงฺคิสฺส, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สมาปนฺโน สทฺทํ สุณาตี”ติ.

*สมาธิ มโนวิญฺญาณสมงฺคิสฺส, โสตวิญฺญาณสมงฺคี สทฺทํ สุณาตีติ? อามนฺตา. หญฺจิ สมาธิ มโนวิญฺญาณสมงฺคิสฺส, โสตวิญฺญาณสมงฺคี สทฺทํ สุณาติ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ “สมาปนฺโน สทฺทํ สุณาตี”ติ. สมาธิ มโนวิญฺญาณสมงฺคิสฺส, โสตวิญฺญาณสมงฺคี สทฺทํ สุณาตีติ? อามนฺตา. ทฺวินฺนํ ผสฺสานํ ฯเปฯ ทฺวินฺนํ จิตฺตานํ สโมธานํ โหตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

สก. ผู้เข้าสมาบัติได้ยินเสียงใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ผู้เข้าสมาบัติเห็นรูปทางตา ฯลฯ ฟังเสียงทางหู ฯลฯ ดมกลิ่นทางจมูก ฯลฯ ลิ้มรสทางลิ้น ฯลฯ ถูกต้องโผฏฐัพพะทางกายได้ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. ผู้เข้าสมาบัติได้ยินเสียงใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ผู้เข้าสมาบัติเป็นผู้พรั่งพร้อมด้วยโสตวิญญาณใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สมาธิมีแก่ผู้พรั่งพร้อมด้วยมโนวิญญาณมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. หากสมาธิมีแก่ผู้พรั่งพร้อมด้วยมโนวิญญาณ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ผู้เข้าสมาบัติได้ยินเสียงได้”

สก. สมาธิมีแก่ผู้พรั่งพร้อมด้วยมโนวิญญาณ ผู้พรั่งพร้อมด้วยโสตวิญญาณ ได้ยินเสียงได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. หากสมาธิมีแก่ผู้พรั่งพร้อมด้วยมโนวิญญาณ ผู้พรั่งพร้อมด้วยโสตวิญญาณ ได้ยินเสียงได้ ท่านก็ไม่ควรยอมรับว่า “ผู้เข้าสมาบัติได้ยินเสียงได้”สก. สมาธิมีแก่ผู้พรั่งพร้อมด้วยมโนวิญญาณ ผู้พรั่งพร้อมด้วยโสตวิญญาณ ได้ยินเสียงได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. มีการประชุมแห่งผัสสะ ๒ ฯลฯ จิต ๒ ดวงใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

*น วตฺตพฺพํ “สมาปนฺโน สทฺทํ สุณาตี”ติ? อามนฺตา. นนุ ปฐมสฺส ฌานสฺส สทฺโท กณฺฏโก วุตฺโต ภควตาติ? อามนฺตา. หญฺจิ ปฐมสฺส ฌานสฺส สทฺโท กณฺฏโก วุตฺโต ภควตา, เตน วต เร วตฺตพฺเพ “สมาปนฺโน สทฺทํ สุณาตี”ติ.

ปร. ท่านไม่ยอมรับว่า “ผู้เข้าสมาบัติได้ยินเสียง” ใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. เสียง พระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อปฐมฌานมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. หากเสียง พระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อปฐมฌาน ดังนั้น ท่านจึงควรยอมรับว่า “ผู้เข้าสมาบัติได้ยินเสียง”

*ปฐมสฺส ฌานสฺส สทฺโท กณฺฏโก วุตฺโต ภควตาติ สมาปนฺโน สทฺทํ สุณาตีติ? อามนฺตา. ทุติยสฺส ฌานสฺส วิตกฺโก วิจาโร กณฺฏโก วุตฺโต ภควตา อตฺถิ ตสฺส วิตกฺกวิจาราติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ

*ปฐมสฺส ฌานสฺส สทฺโท กณฺฏโก วุตฺโต ภควตาติ สมาปนฺโน สทฺทํ สุณาตีติ? อามนฺตา. ตติยสฺส ฌานสฺส ปีติ กณฺฏโก ฯเปฯ จตุตฺถสฺส ฌานสฺส อสฺสาสปสฺสาโส กณฺฏโก ฯเปฯ อากาสา-นญฺจายตนํ สมาปนฺนสฺส รูปสญฺญา กณฺฏโก ฯเปฯ วิญฺญาณญฺจายตนํ สมาปนฺนสฺส อากาสานญฺจา-ยตนสญฺญา กณฺฏโก ฯเปฯ อากิญฺจญฺญายตนํ สมาปนฺนสฺส วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญา กณฺฏโก ฯเปฯ เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมาปนฺนสฺส อากิญฺจญฺญายตนสญฺญา กณฺฏโก ฯเปฯ สญฺญาเวทยิตนิโรธํ สมาปนฺนสฺส สญฺญา จ เวทนา จ กณฺฏโก วุตฺตา (๑) ภควตา อตฺถิ ตสฺส สญฺญา จ เวทนา จาติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ ฯเปฯ สมาปนฺโนสทฺทํสุณาตีติกถา นิฏฺฐิตา.

สก. เสียงพระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อปฐมฌาน เพราะเหตุ นั้น ผู้เข้าสมาบัติจึงได้ยินเสียงได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. วิตกวิจาร พระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อทุติยฌาน ทุติยฌาน นั้นยังมีวิตกวิจารใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เสียง พระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อปฐมฌาน ดังนั้น ผู้เข้า สมาบัติจึงได้ยินเสียงได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. ปีติ พระผู้มีพระภาคตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อตติยฌาน ฯลฯ ลมอัสสาสะ ปัสสาสะ ตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อจตุตถฌาน ฯลฯ รูปสัญญา ตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ ต่อผู้เข้าอากาสานัญจายตนสมาบัติ ฯลฯ อากาสานัญจายตนสัญญา ตรัสว่าเป็น ปฏิปักษ์ต่อผู้เข้าวิญญาณัญจายตนสมาบัติ ฯลฯ วิญญาณัญจายตนสัญญา ตรัสว่า เป็นปฏิปักษ์ต่อผู้เข้าอากิญจัญญายตนสมาบัติ ฯลฯ อากิญจัญญายตนสัญญา ตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อผู้เข้าเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติ ฯลฯ สัญญาและ เวทนา ตรัสว่าเป็นปฏิปักษ์ต่อผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัติ ผู้เข้าสัญญาเวทยิตนิโรธสมาบัตินั้นยังมีสัญญาและเวทนาอยู่ใช่ไหมปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สมาปันโนสัททังสุณาตีติกถา จบ