๙. มานกามสูตร เล่ม ๑๕

๘ สุสัมมุฏฐสูตร

ว่าด้วยผู้ลืมเลือนธรรม

{๑๗} [๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

เหล่าบุคคลผู้ลืมเลือนธรรมทั้งหลายย่อมถูกชักนำไปในวาทะของคนเหล่าอื่นได้ บุคคลเหล่านั้นชื่อว่าหลับอยู่ยังไม่ตื่น เวลานี้เป็นเวลาอันสมควรที่คนเหล่านั้นจะตื่นได้แล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

{๑๘} เหล่าบุคคลผู้ไม่ลืมเลือนธรรมทั้งหลายย่อมไม่ถูกชักนำไปในวาทะของคนเหล่าอื่น บุคคลผู้รู้ดีทั้งหลายรู้ทั้วถึงโดยชอบแล้ว ย่อมประพฤติสมํ่าเสมอในหมู่สัตว์ผู้ประพฤติไม่สมํ่าเสมอ

๙. มานกามสูตร

ว่าด้วยการข้ามฝั่งแห่งเตมิกวัฏ

{๑๙} [๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ในโลกนี้ การฝึกฝนตนเองย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้เย่อหยิ่งถือตัว ความรู้ย่อมไม่มีแก่บุคคลผู้มีจิตใจไม่มั่นคง

บุคคลผู้ประมาทแล้วถึงจะอยู่ในป่าตามลำพัง ก็ข้ามพ้นฝั่งสังสารวัฏทั้ง ๓ ภูมิ ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งมัจจุคือความตายไปไม่ได้

{๒๐} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

บุคคลผู้ละการถือตัวถือตนได้แล้ว มีจิตใจมั่นคงดี มีใจดี หลุดพันแล้วจากกิเลสธรรมทั้งปวง ไม่ประมาทอยู่ในป่าตามลำพัง พึงข้ามพันฝั่งสังสารวัฏทั้ง ๓ ภูมิ ซึ่งเป็นที่ตั้งแห่งมัจจุคือความตายได้

๑๐. อรัญญสูตร

ว่าด้วยสาเหตุให้วรรณะผ่องใส

{๒๑} [๑๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

เทวดาผู้ยืนอยู่ ณ ที่สมควรข้างหนึ่งนั้นแลได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ผิวพรรณของผู้อยู่แต่ในป่า ผู้สงบระงับแล้ว ประพฤติธรรมอันประเสริฐ ฉันอาหารมื้อเดียว ย่อมผ่องใสได้ด้วยเหตุอะไร

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า

ภิกษุทั้งหลายย่อมไม่เศร้าสร้อยถึงสิ่งที่ผ่านไปแล้ว และย่อมไม่ปรารถนาถึงสิ่งที่ยังไม่มาถึง ย่อมเลี้ยงชีวิตด้วยสิ่งที่เกิดขึ้นเฉพาะหน้า ผิวพรรณของภิกษุเหล่านั้นจึงผ่องใสด้วยเหตุนั้น