arnon.worldSign in

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย เทวตาสังยุต · นฬวรรค

๕. กติฉินทิสูตร เล่ม ๑๕

Text layerBuddha’s wordsItems ๑๑–๑๒ (Royal Thai)5/10 in นฬวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

๕. กติฉินฺทสุตฺต

๕. กติฉินทสูตร

ว่าด้วยบุคคลตัดอะไรจึงข้ามโอฆะได้

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เทวตาสังยุต นฬวรรค กติฉินทิสูตร (Royal Thai Volume 15 · Mahachula Volume 15 · Mahamakut Volume 24 · Chaloem Phrakiat Volume 15)

บาลี (มหาจุฬาฯ), vol. 15, pp. 3–4 · ไทย (มหาจุฬาฯ ๒), vol. 15, pp. 6–6

บาลี (มหาจุฬาฯ)

สาวตฺถินิทานํ. เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตา ภควโต สนฺติเก อิมํ คาถํ อภาสิ

“กติ ฉินฺเท กติ ชเห กติ จุตฺตริ ภาวเย

กติ สงฺคาติโค ภิกฺขุ ‘โอฆติณฺโณ’ติ วุจฺจตี”ติ.

ปญฺจ ฉินฺเท ปญฺจ ชเห ปญฺจ จุตฺตริ ภาวเย

ปญฺจ สงฺคาติโค ภิกฺขุ “โอฆติณฺโณ”ติ วุจฺจตีติ.

ไทย (มหาจุฬาฯ ๒)

เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

เทวดานั้นยืนอยู่ ณ ที่สมควรแล้ว ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่าบุคคลควรตัดธรรมเท่าไร

ควรละธรรมเท่าไร

ควรบำเพ็ญธรรมเท่าไรให้ยิ่งขึ้นไป

ภิกษุก้าวล่วงธรรมเป็นเครื่องข้องเท่าไร

พระองค์จึงตรัสว่า ข้ามโอฆะได้

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

บุคคลควรตัดธรรม ๕ ประการ

ควรละธรรม ๕ ประการ

ควรเจริญธรรม ๕ ประการ ให้ยิ่งขึ้นไป

ภิกษุก้าวล่วงธรรมเป็นเครื่องข้อง ๕ ประการ ได้แล้ว

เราจึงกล่าวว่า ข้ามโอฆะได้

กติฉินทสูตรที่ ๕ จบ

Footnotes (ไทย (มหาจุฬาฯ ๒))
  1. 1ธรรม ๕ ประการ ในที่นี้หมายถึงโอรัมภาคิยสังโยชน์ (สังโยชน์เบื้องต่ำ) ๕ ประการ ได้แก่ (๑) สักกายทิฏฐิ ความเห็นว่าเป็นตัวของตน (๒) วิจิกิจฉา ความลังเลสงสัย (๓) สีลัพพตปรามาส ความถือมั่น ศีลพรต (๔) กามฉันทะ ความพอใจในกามคุณ (๕) ปฏิฆะ ความกระทบกระทั่งในใจ หรือพยาบาท ความ คิดร้าย (สํ.ม. (แปล) ๑๙/๑๘๐/๑๐๖, องฺ.ทสก. (แปล) ๒๔/๑๓/๒๑, อภิ.วิ. (แปล) ๓๕/๙๔๐/๕๙๒)
  2. 2ธรรม ๕ ประการ ในที่นี้หมายถึงอุทธัมภาคิยสังโยชน์ (สังโยชน์เบื้องสูง) ๕ ประการ ได้แก่ (๑) รูปราคะ ความติดใจในรูปธรรม (๒) อรูปราคะ ความติดใจในอรูปธรรม (๓) มานะ ความถือตัว (๔) อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน (๕) อวิชชา ความไม่รู้จริง (สํ.ส.อ. ๑/๕/๒๓)
  3. 3ธรรม ๕ ประการ ในที่นี้หมายถึงอินทรีย์ (ธรรมที่เป็นใหญ่ในกิจของตน) ๕ ประการ คือ (๑) สัทธินทรีย์ ธรรมที่เป็นใหญ่คือศรัทธา (๒) วิริยินทรีย์ ธรรมที่เป็นใหญ่คือวิริยะ (๓) สตินทรีย์ ธรรมที่เป็นใหญ่ คือสติ (๔) สมาธินทรีย์ ธรรมที่เป็นใหญ่คือสมาธิ (๕) ปัญญินทรีย์ ธรรมที่เป็นใหญ่คือปัญญา (สํ.ส.อ. ๑/๕/๒๔)
  4. 4ธรรมเป็นเครื่องข้อง ๕ ประการ คือ (๑) ราคะ ความกำหนัด (๒) โทสะ ความโกรธ (๓) โมหะ ความหลง (๔) มานะ ความถือตัว (๕) ทิฏฐิ ความเห็น (สํ.ส.อ. ๑/๕/๒๔)
  5. 5ดูเทียบ ขุ.เถร. (แปล) ๒๖/๑๕/๓๐๘

End of ๕. กติฉินทิสูตร